Sáng tạo ẩm thực hay chiêu gây chú ý? Bánh tart trứng phủ bọ giống hệt gián gây tranh cãi ở Trung Quốc

Nếu xét về hương vị, đây có thể chỉ là một cách kết hợp ngọt - mặn khá lạ. Nhưng xét về cách món ăn được trình bày, nó dường như được sinh ra để khiến thực khách phải dừng lại, chụp ảnh và bàn luận.

Khi món ăn được thiết kế để người ta phải nhìn lần hai

Một chiếc tart trứng vàng óng, mềm và ngọt. Trên cùng là một con côn trùng màu nâu đen, còn nguyên cánh và chân, trông gần như một con gián khổng lồ.

Đó là hình ảnh khiến món ăn mới của một nhà hàng tại Thuận Đức, Phật Sơn, Quảng Đông, nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc.

Nhưng con vật này không phải gián. Nhà hàng sử dụng bọ cánh cứng nước (diving beetle), một loại côn trùng có thể được sử dụng làm thực phẩm tại một số khu vực. Món “water roach egg tart” được bán với giá 28 NDT (khoảng 108.000 đồng) cho 3 chiếc, bắt đầu xuất hiện từ đầu tháng 10.2026.

Theo chủ quán, bọ được xử lý để khử mùi rồi chiên ở nhiệt độ được kiểm soát. Phần cánh được giữ lại, vừa tạo độ giòn vừa giữ nguyên hình dáng của con vật. Chủ quán ví nó như một lớp topping giòn đặt trên chiếc tart trứng mềm, tạo nên sự tương phản giữa vị ngọt và mặn.

Vấn đề là, chính phần “giữ nguyên hình dáng” này mới khiến món ăn trở thành câu chuyện. Nếu con bọ được nghiền thành bột, trộn vào nhân hoặc chế biến thành một loại sốt, có lẽ chiếc tart trứng sẽ chẳng gây chú ý đến vậy.

Nhưng nhà hàng chọn cách đặt nguyên con lên trên mặt bánh. Đây là một khác biệt quan trọng. Món ăn không chỉ được tạo ra để thưởng thức mà còn trở thành một hình ảnh.

Thực khách có thể chụp nó. Người không muốn ăn vẫn có thể chia sẻ hình ảnh. Một người nhìn thấy trên mạng có thể gửi cho bạn bè chỉ để hỏi: “Bạn có dám ăn không?”.

Và như vậy, món ăn đã có thêm một giá trị khác ngoài hương vị: khả năng tạo ra cuộc trò chuyện.

SCMP cho biết hình ảnh món bánh nhanh chóng trở thành hiện tượng trên mạng xã hội. Nhà hàng nói hiện bán khoảng 20 phần mỗi ngày, trong đó có những khách tìm đến từ Quảng Châu và Hong Kong để thử.

Điều này đặt ra một câu hỏi thú vị: đây thực sự là một sáng tạo ẩm thực hay là một cách rất thông minh để thu hút sự chú ý?

Không có bằng chứng cho thấy nhà hàng cố tình tạo ra món ăn chỉ để “câu view”. Nhưng rõ ràng, ngoại hình gây sốc đang làm được điều mà một món ăn bình thường khó làm: biến thực khách thành người tạo nội dung miễn phí cho nhà hàng.

Không phải lần đầu món ăn “gây sốc” trở thành công cụ viral

Chiếc tart trứng ở Quảng Đông không phải trường hợp đầu tiên ẩm thực được thiết kế để tạo ra phản ứng mạnh.

Cuối năm 2025, một bảo tàng về đa dạng sinh học ở Bắc Kinh từng gây chú ý với loại cà phê có bột gián dược liệu và sâu bột rang. Thức uống có giá 38 NDT (khoảng 147.000 đồng) và nhanh chóng tạo ra hai luồng phản ứng: một số khách tò mò, trong khi những người khác khó chấp nhận ý tưởng uống cà phê có thành phần từ côn trùng. Bảo tàng thừa nhận những món đồ uống bắt mắt này giúp tạo ra cuộc thảo luận, dù khẳng định chúng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Tại Seoul, một nhà hàng 2 sao Michelin từng phục vụ món tráng miệng phủ kiến khô. Món ăn trở nên nổi tiếng trên mạng nhờ sự khác thường, nhưng sau đó nhà hàng vướng rắc rối pháp lý vì loại kiến sử dụng không nằm trong danh sách côn trùng được phép dùng làm thực phẩm tại Hàn Quốc. Nhà hàng đã bán món này hơn 12.000 lần trong nhiều năm, cho thấy một món ăn khác thường hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm có sức hút thương mại đáng kể.

Hay như Pizza Hut tại Đài Loan, nhiều năm qua liên tục tung ra những loại pizza có cách kết hợp nguyên liệu kỳ quặc, từ Oreo đến mực chiên. Một số món bị dân mạng chế giễu nhưng lại bán rất chạy; chiếc pizza phủ Oreo từng cháy hàng chỉ sau ba ngày.

Những trường hợp này có một điểm chung: món ăn càng dễ khiến người ta phải hỏi “Tại sao họ lại làm thế?”, nó càng có cơ hội trở thành nội dung trên mạng xã hội.

Từ “ngon” đến “đáng để kể”

Một nghiên cứu đăng trên International Journal of Gastronomy and Food Science gọi xu hướng này là “shocking food” - những món ăn gây ấn tượng mạnh không nhất thiết vì nguyên liệu đặc biệt mà có thể đơn giản vì cách chúng được trình bày hoặc hình dáng khiến thực khách liên tưởng đến một thứ khác.

Nghiên cứu cho rằng những món như vậy có lợi thế về khả năng được chia sẻ trên mạng xã hội và tạo ra trải nghiệm đáng nhớ. Một món ăn gây sốc có thể khiến thực khách nhớ lâu hơn, kể lại cho người khác và biến trải nghiệm tại nhà hàng thành một câu chuyện.

Điều này cũng giải thích vì sao trong kỷ nguyên TikTok, Instagram hay Facebook, “ngon” đôi khi không còn là tiêu chí duy nhất để một món ăn được chú ý.

Một chiếc bánh tart trứng bình thường có thể ngon nhưng khó trở thành tin tức. Tuy nhiên, một chiếc bánh tart trứng có nguyên con bọ nằm trên mặt lại là chuyện khác.

Nó có hình ảnh đủ mạnh để được chụp lại, đủ bất thường để được chia sẻ và đủ gây tranh luận để người chưa từng đến nhà hàng cũng biết đến món ăn. Ranh giới giữa hai khái niệm này vì thế ngày càng khó xác định.

Nếu chỉ nhìn từ góc độ ẩm thực, việc kết hợp bọ chiên giòn với tart trứng có thể được xem là một thử nghiệm về kết cấu và vị giác. Nhưng nếu nhìn từ góc độ truyền thông, hình ảnh con bọ nguyên vẹn trên chiếc bánh gần như đã tự tạo ra câu chuyện cho món ăn.

Và đó có thể chính là công thức của những món ăn viral hiện nay: không nhất thiết phải khiến tất cả mọi người thích, chỉ cần khiến đủ nhiều người muốn nhìn, muốn chụp, muốn gửi cho bạn bè và muốn tranh luận.

Chiếc tart trứng ở Quảng Đông có thể không phải món ăn dành cho tất cả mọi người. Nhưng xét về khả năng thu hút sự chú ý, nó dường như đã đạt được điều quan trọng nhất của một món ăn trong thời đại mạng xã hội: khiến người ta nhớ đến nó ngay cả khi chưa từng nếm thử.

Nguồn: SCMP, AsiaOne, NDTV

Minh Ngọc

Minh Ngọc