Quán mì phát miễn phí 3.000 bát mỗi ngày khiến hàng xóm méo mặt: Chủ quán làm từ thiện, cả phố lại mất khách

| Sống

Một bát mì nóng, có nấm, đậu phụ và rau xanh, ăn xong không phải trả một đồng nào. Đối với người lao động đang chật vật kiếm sống, đó có thể là một bữa ăn đáng quý. Nhưng với những chủ quán ăn sống nhờ việc bán từng bát mì trong cùng khu phố, sự xuất hiện của một cửa hàng phát đồ ăn miễn phí lại trở thành nỗi lo không nhỏ.

Câu chuyện đang gây tranh luận tại Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Theo SCMP, hai cơ sở của chuỗi cửa hàng mang tên "Quán mì 0 tệ" (Zero Yuan Noodle Restaurant) đã thu hút đông đảo thực khách kể từ khi mở cửa vào tháng 10/2026. Không cần chứng minh hoàn cảnh khó khăn, không phải đăng ký hay đáp ứng điều kiện đặc biệt, bất kỳ ai đến quán trong khung giờ quy định đều có thể nhận một bát mì miễn phí.

Chủ quán muốn giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Thế nhưng, khi số lượng người đến ăn ngày càng đông, các hàng ăn xung quanh bắt đầu lên tiếng vì doanh thu sụt giảm nghiêm trọng.

Mỗi ngày phát 3.000 bát mì miễn phí, chủ quán muốn tăng lên 5.000 bát

Hai cơ sở của "Quán mì 0 tệ" nằm tại quận Giang Ninh và quận Vũ Hoa Đài, thành phố Nam Kinh. Từ khi đi vào hoạt động, cửa hàng thường xuyên xuất hiện cảnh người dân xếp hàng chờ nhận mì, bất kể thời tiết.

Món ăn được phục vụ là mì chay với các nguyên liệu như nấm, đậu phụ và rau củ. Hai cửa hàng phát mì miễn phí vào hai khung giờ mỗi ngày, từ 11h đến 12h30 và từ 17h đến 19h. Tổng cộng, khoảng 3.000 bát mì được phục vụ miễn phí mỗi ngày. Chủ chuỗi cửa hàng, một người đàn ông họ Trương, thậm chí còn dự định nâng con số này lên 5.000 bát.

Theo lời ông Trương, mục đích của việc phát mì là hỗ trợ những người đang gặp khó khăn về tài chính. Toàn bộ chi phí do ông tự chi trả và hoạt động không nhằm tạo ra lợi nhuận. Để khuyến khích mọi người nhường suất ăn cho người thực sự cần, cửa hàng còn treo một tấm biển với nội dung đại ý: Nếu cuộc sống của bạn không khó khăn, xin hãy dành bát mì miễn phí này cho người thực sự cần nó.

Tuy nhiên, lời nhắn ấy chỉ mang tính kêu gọi. Trên thực tế, cửa hàng không kiểm tra điều kiện kinh tế của người đến ăn. Bất kỳ ai cũng có thể xếp hàng và nhận suất ăn miễn phí, kể cả người có khả năng tự chi trả.

Chính cách làm này đã khiến hoạt động thiện nguyện của ông Trương trở thành chủ đề tranh luận. Bởi khi một cửa hàng cung cấp hàng nghìn bữa ăn mà không thu tiền, các quán ăn kinh doanh bình thường ở gần đó khó tránh khỏi áp lực cạnh tranh.

Quán mì bên cạnh doanh thu giảm mạnh, có người tính chuyện chuyển đi

Một chủ quán ăn gần "Quán mì 0 tệ" cho biết trước đây cửa hàng của mình có doanh thu khoảng 2.000–3.000 nhân dân tệ mỗi ngày (tương đương khoảng 7,7–11,5 triệu đồng). Tuy nhiên, kể từ khi có quán mì miễn phí, doanh thu của cửa hàng giảm xuống chỉ còn vài trăm nhân dân tệ.

Người này than phiền rằng vào buổi trưa, quán gần như không còn khách. Theo họ, việc làm từ thiện xuất phát từ lòng tốt, nhưng nếu không tính toán kỹ đối tượng hỗ trợ và tác động đến những người xung quanh, nó có thể gây xáo trộn hoạt động kinh doanh trong khu vực.

Một trường hợp khác là bà Lý Phương, người điều hành quán mì theo phong cách Hoài Dương, nằm cách cửa hàng phát mì miễn phí khoảng 200 m. Bà cho biết thu nhập của mình đã giảm khoảng 30% trong tháng qua. Khu vực này nằm gần một thị trường lao động lớn, nơi nhiều người đang tìm kiếm việc làm.

Theo lời bà Lý, một số khách hàng từng nói với bà rằng họ không còn cảm thấy quá cấp thiết phải tìm việc vì đã có nơi cung cấp đồ ăn miễn phí. Đây là lời kể của chủ quán, không phải kết luận chung về những người đến nhận mì. Tuy nhiên, nó phần nào cho thấy những lo ngại đang xuất hiện trong cộng đồng kinh doanh quanh khu vực.

Bà Lý dự định chuyển cửa hàng sang địa điểm khác sau khoảng sáu tháng, khi hợp đồng thuê mặt bằng kết thúc. Một quán mì cá nằm xa hơn và có mức giá cao hơn hiện chưa chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, nhưng chủ quán cũng cân nhắc chuyển đi trong năm tới để tránh cuộc cạnh tranh về giá.

Những lời phàn nàn nhanh chóng lan rộng, khiến câu chuyện không còn đơn giản là một chủ quán hào phóng phát đồ ăn cho người nghèo. Đối với những cửa hàng nhỏ, tiền thuê mặt bằng, nguyên liệu, nhân công và các khoản chi hằng ngày vẫn phải thanh toán, bất kể khách có đến ăn hay không. Khi doanh thu giảm mạnh trong thời gian ngắn, sự tồn tại của họ cũng có thể bị đe dọa.

Chính quyền vào cuộc: Quán mì không vi phạm quy định, nhưng cách làm từ thiện gây tranh luận

Trước những ý kiến trái chiều, cơ quan quản lý thị trường và an toàn thực phẩm địa phương đã tiến hành kiểm tra hoạt động của "Quán mì 0 tệ". Kết quả được công bố cho thấy cửa hàng tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Nhà chức trách cũng bác bỏ những đồn đoán trên mạng rằng việc phát mì miễn phí là chiêu thức lôi kéo người cao tuổi tham gia một mô hình kinh doanh đa cấp. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cho biết sẽ tiếp tục theo dõi vấn đề an toàn thực phẩm tại các cửa hàng.

Ở góc độ chuyên môn, câu chuyện cũng thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu. Giáo sư Đặng Quốc Thắng thuộc Đại học Thanh Hoa cho rằng việc hỗ trợ không phân biệt đối tượng là hình thức từ thiện không điển hình, dễ dẫn đến tình trạng người có khả năng chi trả cũng trở thành nhóm thụ hưởng đông đảo. Trong khi đó, một học giả của Đại học Bắc Kinh lưu ý rằng cách thực hiện việc thiện không phù hợp có thể tạo ra sự mất cân bằng trong môi trường kinh doanh địa phương.

Thực tế, chủ quán họ Trương không thu lợi từ những bát mì phát miễn phí, còn các hàng ăn bên cạnh cũng không sai khi lo lắng cho sinh kế của mình. Một bên muốn dùng tiền riêng để giúp đỡ người khó khăn, bên còn lại phải bảo vệ công việc kinh doanh đang nuôi sống gia đình. Khi hai nhu cầu ấy cùng tồn tại trong một khu phố, mâu thuẫn trở nên khó giải quyết hơn một cuộc tranh luận đơn thuần về lòng tốt.

Câu chuyện đặt ra vấn đề đáng suy nghĩ về cách tổ chức hoạt động thiện nguyện. Nếu những suất ăn miễn phí đến đúng người thực sự cần, chúng có thể giúp giảm bớt gánh nặng sinh hoạt. Nhưng khi không có tiêu chí phân phối, nguồn lực hỗ trợ có nguy cơ được sử dụng bởi cả những người không gặp khó khăn, đồng thời tạo sức ép lên các cửa hàng kinh doanh trong khu vực.

Tại Nam Kinh, "Quán mì 0 tệ" vẫn được xác định là hoạt động hợp pháp theo kết quả kiểm tra được công bố. Điều còn gây tranh luận là liệu việc phát hàng nghìn suất ăn miễn phí mỗi ngày cho tất cả mọi người có phải cách sử dụng nguồn lực thiện nguyện hợp lý nhất hay không.

Một bát mì miễn phí có thể là sự giúp đỡ thiết thực với người đang đói. Nhưng với người bán mì ở ngay bên cạnh, đó cũng có thể là một bát mì họ không còn cơ hội bán được. Cả hai câu chuyện đều đáng được lắng nghe trước khi kết luận về cách làm từ thiện này.

Theo Diễm Tú

Cùng chuyên mục
XEM