Nợ xấu 150 triệu đã tất toán hết, có lương 20 triệu mỗi tháng vẫn bị ngân hàng từ chối cho vay: Vì sao?
Nhiều người cho rằng chỉ cần đã tất toán nợ xấu, có thu nhập ổn định thì việc vay ngân hàng sẽ trở nên dễ dàng. Song thực tế việc từng phát sinh nợ xấu ảnh hưởng rất nhiều tới khả năng vay vốn sau này.
Anh N.Đ.D (Hà Nội) cho biết, trước đây anh có khoản vay hơn 150 triệu nợ xấu. Anh đã tất toán toàn bộ số nợ này được hơn 1 năm nay. Gần đây khi có nhu cầu vay chi tiêu, anh đăng ký khoản vay với ngân hàng thì bị từ chối dù có sổ tiết kiệm và có mức lương khoảng 17-20 triệu đồng chuyển đều đặn vào tài khoản.
Thực tế, quyết định cấp tín dụng của ngân hàng không chỉ dựa trên thu nhập hiện tại hay số tiền đang có trong tài khoản, mà phụ thuộc rất lớn vào lịch sử tín dụng và mức độ rủi ro mà khách hàng từng để lại trong quá khứ.
Khi một cá nhân từng phát sinh nợ xấu, đặc biệt là khoản nợ lớn hàng trăm triệu đồng, thông tin này sẽ được lưu trên hệ thống của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC). Dù khách hàng đã thanh toán toàn bộ khoản nợ, lịch sử tín dụng đó vẫn tồn tại trong nhiều năm và trở thành dữ liệu để các ngân hàng đánh giá mức độ an toàn của hồ sơ vay vốn.
Với các khoản nợ thuộc nhóm 3 đến nhóm 5, nhiều ngân hàng thường có chính sách kiểm soát rất chặt. Có nơi yêu cầu khách hàng phải duy trì lịch sử tín dụng “sạch” từ ba đến năm năm mới xem xét cấp tín dụng trở lại. Điều này đồng nghĩa với việc đã trả hết nợ chưa chắc đã đủ để lấy lại ngay niềm tin từ hệ thống tín dụng.
Ngoài yếu tố lịch sử nợ xấu, ngân hàng còn đánh giá khả năng trả nợ thực tế của khách hàng, lịch sử giao dịch tài khoản và cả mức độ ổn định trong công việc. Nếu hệ thống nhận thấy nguy cơ mất cân đối dòng tiền trong tương lai, hồ sơ vay vẫn có thể bị từ chối.
Một điểm khiến nhiều người nhầm lẫn là việc sở hữu sổ tiết kiệm thì chắc chắn được vay vốn. Trên thực tế, ngân hàng sẽ xem xét rất kỹ giá trị sổ tiết kiệm, nguồn tiền hình thành, thời gian gửi và mục đích sử dụng khoản vay.
Trong nhiều trường hợp, yếu tố khiến hồ sơ bị đánh trượt lại nằm ở chính sách nội bộ của từng ngân hàng. Có ngân hàng chấp nhận khách hàng từng có nợ xấu nếu đã tất toán và chứng minh được tài chính ổn định, nhưng cũng có ngân hàng áp dụng nguyên tắc từ chối gần như tuyệt đối với hồ sơ từng phát sinh nợ nhóm cao. Vì vậy, một khách hàng có thể bị từ chối ở ngân hàng này nhưng lại được xem xét ở ngân hàng khác.
Bên cạnh đó, hệ thống chấm điểm tín dụng hiện nay không chỉ dựa trên CIC mà còn đánh giá hành vi tài chính tổng thể của khách hàng. Việc liên tục vay ở nhiều nơi trong thời gian ngắn, thường xuyên sử dụng gần hết hạn mức thẻ tín dụng hoặc từng chậm thanh toán cũng có thể khiến điểm tín dụng bị giảm đáng kể. Khi điểm tín dụng thấp, ngân hàng sẽ ưu tiên an toàn thay vì mở rộng cho vay.
