Nhà dưỡng lão bán trú “sáng đi – chiều về” dành cho người cao tuổi đầu tiên ở Hà Nội chính thức hoạt động

Hà Nội hiện có hơn 1,3 triệu người cao tuổi, trong khi hệ thống dưỡng lão công lập và tư nhân mới chỉ đáp ứng khoảng 3-5% nhu cầu. Để giải quyết tình trạng này, thành phố vừa đưa vào hoạt động mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày theo hình thức "dưỡng lão bán trú" công lập.

Thí điểm mô hình dưỡng lão bán trú công lập

Địa điểm triển khai đặt tại Y tế Thạch Bàn (số 1, ngõ 307 Thạch Bàn, P.Long Biên, Hà Nội), do Trạm Y tế phường Long Biên là đơn vị đầu mối vận hành với sự hỗ trợ chuyên môn sâu của Bệnh viện đa khoa Đức Giang.

Phường Long Biên hiện có 67.062 người, trong đó nhóm từ 60 tuổi trở lên là 8.720 người, chiếm 13% dân số và đang tiếp tục gia tăng nhanh. Đáng chú ý, kết quả khảo sát thực tiễn cho thấy có tới 68,1% người cao tuổi trên địa bàn đang phải sống chung với các bệnh mạn tính không lây nhiễm (tim mạch, huyết áp, tiểu đường, xương khớp...) và 794 trường hợp suy giảm chức năng, mất tự chủ sinh hoạt ở các mức độ khác nhau.

Từ 7 giờ sáng, không ít cụ đến từ sớm, có người được con cháu đưa tới, có người vẫn tự đi lại được nên chủ động đến cơ sở.

Công việc đầu tiên trong ngày không phải tập thể dục hay tham gia các trò chơi, mà là kiểm tra sức khỏe. Từng người được các điều dưỡng hỏi thăm về giấc ngủ, tình trạng ăn uống, những biểu hiện bất thường từ tối hôm trước; sau đó được đo huyết áp, mạch và nhiệt độ.

Với người đang điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc các bệnh mạn tính, nhân viên y tế kiểm tra thêm việc sử dụng thuốc. Những thông tin như đã uống thuốc hay chưa, dùng đúng giờ không, có quên liều hoặc tự bổ sung sản phẩm nào khác không đều được hỏi kỹ.

Các chỉ số được ghi lại để theo dõi. Người có sức khỏe ổn định được hướng dẫn tham gia vận động; người mệt, huyết áp bất thường hoặc đau nhiều được bố trí nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động phù hợp.

Khoảng 8h30, người cao tuổi tập trung tại phòng truyền thông để nghe giáo dục sức khỏe.

Sau buổi truyền thông, các cụ tự chọn hoạt động vận động phù hợp. Cường độ tập không đồng đều cho tất cả, mà được điều chỉnh theo tuổi, thể trạng và bệnh nền. Người cao tuổi được nhắc không cố gắng quá sức, không so sánh khả năng vận động với người khác và phải báo ngay nếu có biểu hiện chóng mặt, đau ngực, khó thở hoặc mất thăng bằng.

Trong phòng sinh hoạt chung, những người không tập ngoài trời chơi cờ tướng, cờ vua, cờ cá ngựa, đọc sách hoặc tham gia các bài tập vận động bàn tay, ghi nhớ và ném bóng. Không khí dần rộn ràng hơn khi những bài hát quen thuộc vang lên gần giờ trưa.

Khoảng 11 giờ 30, các hoạt động buổi sáng tạm dừng. Người cao tuổi dùng bữa trưa tại cơ sở. Thực đơn được xây dựng theo tuần, thay đổi từ thứ Hai đến thứ Sáu và được điều chỉnh cho từng nhóm có nhu cầu đặc biệt.

Sau bữa ăn, người cao tuổi nghỉ trưa tại 5 phòng với tổng cộng khoảng 40 giường. Không gian được giữ yên tĩnh, nhiệt độ phù hợp. Nhân viên cơ sở vẫn theo dõi những người có sức khỏe yếu hơn hoặc đang sử dụng thuốc trong ngày.

Khoảng 14 giờ, hoạt động buổi chiều bắt đầu. Đến cuối ngày, các cụ trở về nhà, vẫn sống trong gia đình quen thuộc thay vì lưu trú dài hạn. Sáng hôm sau, họ lại có thể đến đây để được theo dõi sức khỏe, vận động, ăn uống, nghỉ ngơi và trò chuyện cùng những người đồng tuổi.

Người dân ủng hộ, giá thành hợp lý

Bà Nguyễn Thị Toán, phường Long Biên, TP Hà Nội cho biết, khi đến trung tâm, bà được các y bác sĩ chăm sóc tận tình, khác với lúc ở nhà khi con cháu đi làm, không có người thường xuyên nhắc nhở, theo VTV.

Sau hơn một tuần tham gia sinh hoạt tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày, nhiều người cao tuổi có chuyển biến tích cực về tinh thần. Anh Lê Đức Hiếu, phường Long Biên cho biết, sau khi bố qua đời, mẹ anh có dấu hiệu khép kín, ít giao tiếp và suy giảm khả năng tương tác. Tuy nhiên, từ khi tham gia các hoạt động cộng đồng tại trung tâm, bà đã cởi mở, vui vẻ hơn và gắn kết hơn với gia đình.

Hiện đã có hơn 100 người đến trải nghiệm dịch vụ và khoảng 10 người đăng ký tham gia thường xuyên. Chi phí dự kiến khoảng 5,5 triệu đồng/người/tháng.

Theo bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy, Giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên, người cao tuổi được chăm sóc toàn diện từ 7h30' đến 17h hằng ngày. Trong trường hợp phát sinh vấn đề sức khỏe bất thường, cơ sở có thể xử lý ban đầu và đã phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Đức Giang để thiết lập quy trình cấp cứu nhanh cho các trường hợp khẩn cấp.

Hà Nội dự kiến thí điểm mô hình dưỡng lão bán trú tại 5 xã, phường trước khi đánh giá, rút kinh nghiệm để triển khai tại 126 xã, phường trên địa bàn. Theo ông Đinh Hồng Phong, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, thành phố sẽ kết hợp với Hội Người cao tuổi, các câu lạc bộ liên thế hệ, Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên để tổ chức thêm các hoạt động văn hóa, thể thao, góp phần nâng cao hiệu quả mô hình.

Các chuyên gia nhận định, nhiều người cao tuổi hiện nay thiếu vận động, thiếu giao tiếp xã hội và không được theo dõi sức khỏe thường xuyên, dẫn đến nguy cơ cô đơn, suy giảm thể lực và chậm phát hiện các vấn đề sức khỏe. Vì vậy, việc triển khai mô hình dưỡng lão bán trú được kỳ vọng sẽ giúp người cao tuổi có thêm cơ hội giao lưu, vận động và được chăm sóc sức khỏe hằng ngày.

Nguyễn Phượng