Người Nga ồ ạt quay trở lại sử dụng dịch vụ đã tồn tại hơn 50 năm, đi ngược xu thế chung: Lý do là gì?

Lần đầu tiên trong lịch sử viễn thông hiện đại Nga, dung lượng internet di động sụt giảm đáng kể trong khi lưu lượng cuộc gọi thoại truyền thống lại tăng bùng nổ gần 30%. Sự đảo chiều bất ngờ này không xuất phát từ việc người dùng bớt "nghiện" internet, mà phản ánh một cuộc tái định hình quy mô lớn về thói quen kết nối trước những biến động hạ tầng.

Bước ngoặt chưa từng có của thị trường viễn thông Nga

Theo số liệu từ các nhà mạng viễn thông lớn tại Nga công bố trong nửa đầu năm 2026, lưu lượng cuộc gọi thoại trên mạng di động đã ghi nhận mức tăng trưởng từ 25% đến 30%. Đây là con số gây kinh ngạc đối với các chuyên gia phân tích, bởi trong suốt hơn một thập kỷ qua, dịch vụ thoại truyền thống liên tục thất thế trước sự bùng nổ của các ứng dụng nhắn tin và gọi điện qua internet (OTT).

Cùng thời điểm này, dung lượng truyền tải dữ liệu qua mạng internet di động lần đầu tiên trong lịch sử giảm khoảng 10% đến 15%. Xu hướng suy giảm này đánh dấu điểm đảo chiều quan trọng, chấm dứt chuỗi năm tháng tăng trưởng liên tục của dữ liệu di động tại thị trường Nga.

Trái ngược với đà đi xuống của internet di động, lưu lượng dữ liệu mạng cố định (băng thông rộng hộ gia đình và văn phòng) lại tăng vọt từ 18% đến 20%. Người dùng đang chuyển dịch toàn bộ các tác vụ ngốn băng thông sang mạng dây và Wi-Fi nội bộ.

Chỉ số dịch chuyển này cho thấy nhu cầu tiêu thụ thông tin của xã hội không hề giảm sút. Điểm khác biệt duy nhất nằm ở con đường mà dữ liệu truyền tải tới thiết bị của người dùng

Động lực đằng sau sự thay đổi băng thông

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự thay đổi hành vi diện rộng này bắt nguồn từ các biện pháp hạn chế và gián đoạn kỹ thuật thường xuyên đối với internet di động. Khi kết nối dữ liệu tế bào (cellular data) trở nên thiếu ổn định tại nhiều khu vực, người dùng lập tức tìm kiếm giải pháp thay thế có tính sẵn sàng cao hơn.

Bên cạnh đó, việc các ứng dụng gọi điện qua OTT như Telegram hay WhatsApp gặp phải những rào cản kết nối đã khiến thói quen liên lạc bị bẻ lái. Người dân quay trở lại với cuộc gọi băng tần GSM hoặc VoLTE truyền thống như một kênh liên lạc khẩn cấp và đáng tin cậy nhất.

Chuyên gia Oleg Yablokov từ Sáng kiến Công nghệ Quốc gia Nga (NTI) nhận định: "Đây hoàn toàn không phải là sự suy giảm hứng thú đối với internet của người tiêu dùng. Bản chất của hiện tượng này là sự phân bổ lại lưu lượng giữa các hạ tầng mạng khác nhau nhằm tối ưu hóa trải nghiệm."

Khi di chuyển ngoài đường, thay vì cố gắng duy trì việc xem video chất lượng cao hay gọi video qua mạng 4G, người dùng chủ động hoãn các tác vụ này lại. Mọi nhu cầu giải trí và làm việc ngốn dữ liệu được dồn về không gian có kết nối Wi-Fi cố định.

Sự linh hoạt của người dùng đã biến mạng thoại di động trở về đúng chức năng nguyên bản của nó: đảm bảo liên lạc thông suốt bằng âm thanh, trong khi mạng cố định gánh vác toàn bộ lượng dữ liệu phức tạp.

Mạng cố định gánh áp lực từ AI, video và hạ tầng doanh nghiệp

Sự dịch chuyển dòng lưu lượng sang mạng cố định đang đặt ra thử thách lớn cho các nhà cung cấp dịch vụ băng thông rộng. Nhu cầu xử lý dữ liệu gia tăng đột biến do sự phổ biến của các ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI), dịch vụ xem video độ phân giải cao và hệ sinh thái nhà thông minh.

Các mô hình AI tạo sinh và trợ lý ảo hiện đại đòi hỏi đường truyền liên tục với độ trễ thấp để xử lý phản hồi theo thời gian thực. Việc kết nối Wi-Fi cố định giúp thiết bị cá nhân duy trì sự ổn định mà kết nối di động hiện thời chưa thể đáp ứng đầy đủ.

Không chỉ có người dùng cá nhân, khối doanh nghiệp bán lẻ và dịch vụ cũng đóng góp đáng kể vào đà tăng trưởng của internet cố định. Các hệ thống máy tính tiền (POS), phần mềm quản lý nội bộ và hạ tầng Wi-Fi miễn phí cho khách hàng đều được chuyển hướng ưu tiên sang đường truyền cáp quang.

Việc đảm bảo thanh toán không dùng tiền mặt và vận hành chuỗi cung ứng mượt mà bắt buộc các cửa hàng phải phụ thuộc hoàn toàn vào mạng cố định. Điều này tạo nên một lực đẩy kép khiến lưu lượng băng rộng cố định liên tục lập đỉnh mới.

Sự phụ thuộc tăng cao vào internet gia đình và doanh nghiệp cũng vô hình trung tạo áp lực lên chi phí vận hành hạ tầng viễn thông trên toàn quốc.

Hiện tượng người dân Nga quay lại với cuộc gọi thoại truyền thống và dồn lưu lượng internet về mạng cố định phản ánh một quy luật tự nhiên của thị trường viễn thông: tính ổn định và độ tin cậy luôn là ưu tiên hàng đầu của người sử dụng. Trong bối cảnh internet di động gặp nhiều rào cản kỹ thuật, mạng thoại tiêu chuẩn cùng hạ tầng cáp quang cố định đã chứng minh vai trò trụ cột không thể thay thế. Đây cũng là bài học đắt giá cho các nhà mạng trong việc cân bằng đầu tư hạ tầng, tránh phụ thuộc quá mức vào một phương thức kết nối duy nhất.

Theo Thùy Anh