Người lái xe nên chuẩn bị những bảo hiểm gì để không trắng tay khi rủi ro xảy ra?
Tai nạn giao thông có thể kéo theo thiệt hại lớn về người và tài sản chỉ trong vài giây, như một số vụ va chạm liên hoàn gần đây tại Hà Nội cho thấy. Câu hỏi thực tế với mỗi người cầm lái là nên chuẩn bị sẵn những loại bảo hiểm nào để không trắng tay khi rủi ro xảy ra, và hiểu rõ ranh giới mà không bảo hiểm nào bước qua.
Lớp một: bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc
Đây là loại duy nhất pháp luật buộc phải có, và cũng là lớp nền. Khi chủ xe gây tai nạn, nó bồi thường cho người thứ ba bị thiệt hại, với giới hạn 150 triệu đồng cho một người trong một vụ về sức khỏe, tính mạng, và 100 triệu đồng một vụ về tài sản đối với ô tô. Phí khá thấp, dao động khoảng 437.000 đến 4,8 triệu đồng một năm tùy loại xe.
Điểm cần nhớ: đây là bảo hiểm bảo vệ nạn nhân, không phải bảo vệ chủ xe. Và phần thiệt hại tài sản sẽ bị loại trừ nếu tài xế có nồng độ cồn vượt mức quy định.
Lớp hai: trách nhiệm dân sự tự nguyện để nâng hạn mức
Vấn đề của lớp bắt buộc là hạn mức thường thấp so với thiệt hại thật. Một vụ va chạm làm hư hỏng nhiều xe, hoặc gây thương tật nặng, có thể vượt xa con số 150 triệu hay 100 triệu. Phần vượt, chủ xe phải tự gánh.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự tự nguyện cho phép nâng hạn mức lên cao hơn nhiều, để khi gây tai nạn lớn, người lái không rơi vào cảnh phải bán tài sản đền bù. Đây là lớp nhiều người bỏ qua nhưng lại đáng giá nhất khi sự cố nghiêm trọng.
Lớp ba: bảo hiểm vật chất xe để bảo vệ chính chiếc xe của mình
Hai lớp trên đều hướng tới người khác. Bảo hiểm vật chất xe, hay còn gọi bảo hiểm thân vỏ, mới là phần bồi thường cho hư hỏng trên chính xe mình do va chạm, lật, cháy nổ, thiên tai hay mất cắp. Phí thường vào khoảng 1,4 đến 1,7% giá trị xe mỗi năm, kèm mức khấu trừ phổ biến 500.000 đồng một vụ.
Nhưng phải nói thẳng một giới hạn ít người để ý: bảo hiểm vật chất xe cũng loại trừ trường hợp tài xế có nồng độ cồn vượt mức quy định. Tức là nếu uống rượu bia rồi gây tai nạn, ngay cả chiếc xe của mình cũng không được đền. Một số công ty có bán quyền lợi bổ sung mở rộng, nhưng phải đọc kỹ điều khoản chứ không mặc định là có.
Lớp bốn: bảo hiểm tai nạn cho người trên xe và cho chính mình
Ba lớp trên lo cho xe và cho người thứ ba, còn bản thân người lái và người ngồi cùng thì sao. Bảo hiểm tai nạn người ngồi trên xe chi trả cho lái, phụ xe và hành khách khi bị thương hoặc tử vong trong tai nạn. Rộng hơn nữa là bảo hiểm tai nạn cá nhân hoặc bảo hiểm sức khỏe, bảo vệ chính mình trước viện phí, thương tật, tử vong, không phụ thuộc lỗi của ai.
Với người chạy xe nhiều, đây là lớp đáng cân nhắc, bởi trong một vụ liên hoàn, người ngồi trong xe cũng là nạn nhân.
Ranh giới không bảo hiểm nào bước qua
Đặt cạnh nhau, bốn lớp trên dựng được một tấm lưới khá kín cho những tai nạn ngoài ý muốn. Nhưng có một tình huống xuyên thủng gần như toàn bộ tấm lưới đó: lái xe sau khi uống rượu bia.
Khi tài xế có nồng độ cồn, phần tài sản của bảo hiểm bắt buộc bị loại trừ, bảo hiểm vật chất xe bị loại trừ, và người gây tai nạn vẫn phải tự bồi thường toàn bộ phần đó, song song với trách nhiệm hình sự nếu có hậu quả nghiêm trọng. Không gói bảo hiểm nào, dù mua đủ bốn lớp, biến hành vi uống rồi lái thành an toàn.
Nói cách khác, sự chuẩn bị tốt nhất không nằm trong hợp đồng bảo hiểm nào, mà ở quyết định không cầm lái khi đã uống. Bảo hiểm là lưới đỡ cho rủi ro; còn lái xe khi có cồn là tự gỡ lưới của chính mình.