Ngôi miếu 180 tuổi ở Hong Kong (Trung Quốc) bỗng thành "sở lao động cõi trên": Khi tấm thẻ cầu việc giá 18 đô khó săn như mua vé concert
Số vị trí toàn thời gian dành cho cử nhân Hong Kong (Trung Quốc) rơi từ 80.000 xuống 31.000 chỉ trong ba năm. Cùng lúc đó, một tấm thẻ cầu nguyện in chữ "Offer God" cháy hàng hai đợt liên tiếp. Hai con số này không hề rời nhau.
Tấm thẻ 18 đô khó săn như mua vé concert
Man Mo Temple, ngôi miếu cổ trên đường Hollywood khu Sheung Wan, mấy tháng nay được giới trẻ Hong Kong (Trung Quốc) gọi bằng một cái tên hoàn toàn mới: "Sở lao động cõi trên" hay "Thần ban lễ vật".
Cách gọi bắt đầu lan trên Threads, nơi hàng loạt người dùng chia sẻ rằng sau khi đến miếu thắp hương xin việc, họ nhận được lịch phỏng vấn hoặc thư mời nhận việc chỉ trong vài ngày. Có người kể đã nghỉ việc không chốn dung thân suốt hai tháng rồi bất ngờ có offer với mức lương cao hơn chỗ cũ 10%.
Một nữ cử nhân cho biết cô đã tới miếu bốn lần kể từ khi biết đến nơi này qua mạng. Ba, bốn người bạn cùng lớp của cô cũng đã đến cầu việc làm. Cô nói mình không mê tín, nhưng đã tìm việc suốt mấy tháng trời và muốn có một điểm tựa nào đó giữa lúc mọi thứ đều bấp bênh.
Có người viết rằng người thân thất nghiệp gần một năm, đi lễ khoảng hai tháng thì tìm được chỗ làm. Những bài đăng kiểu đó đủ để biến một di tích hạng nhất, nơi hàng trăm năm nay học trò đến cầu thi cử, thành điểm hành hương của cả một thế hệ cử nhân mới ra trường.
Cơn sốt lan xa đến mức đổi cả một tập tục công sở. Ở Hong Kong (Trung Quốc), người nghỉ việc thường mua bánh mời đồng nghiệp trong ngày cuối cùng, gọi là "tán thủy bính". Theo Hong Kong 01, mới đây một nhân viên văn phòng đăng trên Threads kể rằng cô loay hoay mãi không biết mua gì làm quà chia tay, cuối cùng quyết định đến Man Mo Temple thắp hương, tiện tay mua luôn mấy tấm thẻ cầu nguyện "Offer God" mà miếu đang bán, rồi cẩn thận hơ qua lư hương để "lấy khí" trước khi tặng.
Bài đăng nhận rất nhiều lượt tương tác trên Threads, cô viết: "Ngày làm việc cuối cùng mà nghĩ mãi không ra nên mua gì làm quà chia tay. Tự mình đi Văn Võ Miếu thắp hương. Tiện tay mua luôn mấy tấm thẻ cầu nguyện Offer God làm quà chia tay. Còn cố ý cầm qua hơ lư hương. Chỉ tặng cho những đồng nghiệp mà mình biết là họ cũng đang muốn nhảy việc. Chúc mọi người đều thoát được bể khổ và tìm được việc tốt".
Cô nói rõ chỉ tặng cho những đồng nghiệp mà cô biết chắc đang muốn nhảy việc, không phải ai cũng có phần, vì với người đang mắc kẹt ở chỗ làm cũ thì một lời chúc "tìm được việc tốt" thiết thực hơn hẳn một hộp bánh. Ở phần cuối bài đăng, cô chúc tất cả sớm thoát bể khổ, và thừa nhận trong phần bình luận rằng chính mình cũng đang nghỉ việc khi chưa có chỗ mới nên mới phải đi lễ trước. Bài viết nhận về lượng tương tác lớn, có người bình luận rằng món quà chia tay này xứng đáng 200 điểm.
Những câu chuyện kiểu đó đủ để biến một di tích hạng nhất, nơi hàng trăm năm nay học trò đến cầu thi cử, thành điểm hành hương của cả một thế hệ cử nhân mới ra trường.
Poster chính thức giới thiệu thẻ "Offer God" giá 18 đô la Hong Kong, kèm hướng dẫn mua tại cửa hàng lưu niệm trong khuôn viên miếu và nghi thức đi ba vòng quanh lư hương theo chiều kim đồng hồ. Trên poster còn có ghi bằng tiếng Anh cho khách du lịch. Ảnh: Đông Hoa Tam Viện.
Ban quản lý miếu, thuộc Đông Hoa Tam Viện, đã đọc rất nhanh tín hiệu thị trường. Họ tung ra tấm "Offer God" wish card giá 18 đô la Hong Kong, khoảng 60 nghìn đồng, gói gọn nghi lễ cầu Văn Xương Đế Quân vào đúng thứ ngôn ngữ mà người trẻ đang dùng hằng ngày. Theo Kinh Tế Nhất Chu, thẻ bán hết sạch ngay đợt đầu, đợt bổ sung thứ hai cũng bay veo, có người mô tả độ khó mua ngang săn vé concert.
Sau đó miếu ra tiếp phiên bản "Profit God" nhắm vào dân kinh doanh, đầu tư và sale, tức là mở rộng từ cầu việc sang cầu doanh số. Toàn bộ doanh thu lưu niệm được chuyển vào quỹ từ thiện của Đông Hoa Tam Viện.
Nhìn từ góc kinh doanh, đây là một case study gọn ghẽ về việc một định chế 180 năm tuổi đóng gói lại sản phẩm cốt lõi của mình bằng từ vựng của thế hệ khách hàng mới, với giá vốn gần như bằng không và biên độ cảm xúc cực cao. Nhưng chuyện đáng nói hơn nằm ở phía cầu, chứ không phải phía cung.
Con số đằng sau cơn sốt
Ngày 13/5 năm nay, trả lời chất vấn tại Hội đồng Lập pháp, Cục trưởng Lao động và Phúc lợi Hong Kong (Trung Quốc) Chris Sun đưa ra một dãy số liệu hiếm khi được nói thẳng đến vậy.
Theo dữ liệu từ Joint Institution Job Information System, hệ thống thông tin việc làm dùng chung của tám đại học công lập tại đặc khu, số vị trí toàn thời gian phù hợp với sinh viên tốt nghiệp đại học giảm từ khoảng 80.000 năm 2022 xuống còn khoảng 31.000 năm 2025. Mất gần 49.000 chỗ làm trong ba năm, tương đương hơn 60%.
Phiên bản "Profit God" dành vào dân kinh doanh, đầu tư và sale
Điều đáng chú ý không phải mức giảm tổng, mà là phân bố của nó. Cũng theo ông Sun, nhóm công việc chịu ảnh hưởng nặng nhất từ tự động hóa là hành chính, giảm gần 90%, và công nghệ thông tin cùng lập trình, giảm khoảng 80%. Đây chính xác là hai cửa ngõ truyền thống mà sinh viên mới ra trường vẫn dùng để bước vào thị trường lao động: một bên là việc giấy tờ, sắp xếp dữ liệu, soạn thảo; một bên là code cơ bản, sửa lỗi, viết script. Cả hai đều là những thứ mô hình ngôn ngữ lớn làm tốt và làm rẻ.
Số liệu từ phía nhà tuyển dụng còn lạnh hơn. Theo China Daily Hong Kong dẫn dữ liệu JIJIS, số doanh nghiệp đăng tin tuyển toàn thời gian dành cho cử nhân giảm 64%, từ 3.799 đơn vị năm 2022 xuống 1.383 đơn vị năm 2025. Không chỉ ít chỗ làm hơn, mà số công ty còn buồn quan tâm đến sinh viên mới ra trường cũng ít đi hai phần ba. Trong khi đó, theo HR Asia dẫn thống kê JIJIS, lương khởi điểm bình quân năm 2025 là 20.961 đô la Hong Kong một tháng, chỉ nhích thêm 112 đô so với năm trước, tức 0,5%, so với mức tăng đều đặn 4 đến 8% giai đoạn 2022 đến 2024. Ít việc hơn, ít công ty tuyển hơn, và lương đứng yên. Ba tín hiệu này xuất hiện cùng lúc thì không còn là chu kỳ tuyển dụng nữa.
Một du khách sắm sửa lễ bàn tại Man Mo Temple/ Ảnh: Thestandard HK
Bản thân ông Sun cũng thừa nhận điều đó khi nói rằng việc AI được ứng dụng rộng rãi đã bắt đầu tác động đến nhu cầu với các vị trí đầu vào, và cơ quan này đang phân tích ảnh hưởng của AI lên toàn thị trường lao động đặc khu, kết quả sẽ đưa vào bản cập nhật giữa kỳ Dự báo Nhân lực, dự kiến công bố quý IV năm nay.
Ông cũng dẫn một khảo sát của International Data Corporation cho thấy hơn 60% doanh nghiệp toàn cầu được hỏi nói rằng họ sẽ cắt giảm tuyển dụng cho các vị trí đầu vào trong ba năm tới vì đưa công nghệ tự động hóa vào vận hành.
Điều thú vị là những người trẻ đi lễ ở Man Mo Temple hầu hết không tin rằng nén hương sẽ thay được CV. Theo tường thuật của báo chí sở tại, họ nói khá thẳng rằng cuối cùng vẫn phải dựa vào hồ sơ, phỏng vấn và năng lực, nhưng trong một thị trường mà bạn gửi hàng trăm đơn ứng tuyển và không nhận lại một hồi âm nào, đi lễ ít nhất cho họ cảm giác vừa làm được một việc gì đó.
Đó chính là điểm mà tấm thẻ 18 đô chạm trúng. Nó không bán cơ hội việc làm, nó bán quyền kiểm soát. Khi biến số quan trọng nhất của đời người, chuyện có việc hay không, trở nên hoàn toàn nằm ngoài tầm với, con người sẽ trả tiền cho bất cứ nghi thức nào cho họ cảm giác mình vẫn đang chủ động. Ngành bảo hiểm sống bằng logic này.
Ngành coaching sự nghiệp cũng vậy. Và một ngôi miếu 180 năm tuổi, hóa ra, hiểu tâm lý khách hàng chẳng kém gì một agency.
Cơn sốt Man Mo Temple vì thế là một chỉ báo tâm lý thị trường chính xác hơn nhiều bản báo cáo nhân sự. Khi cả một thế hệ cử nhân bắt đầu xếp hàng mua thẻ cầu offer, điều đó không nói lên rằng họ mê tín. Nó nói lên rằng họ đã thử hết những cách còn lại.