Ngó lơ giá xăng giảm, thực phẩm, rau xanh 'chây ỳ' đứng im
Trong 5 ngày đầu tháng 11, giá xăng giảm 3 lần liên tiếp nhưng giá thực phẩm, rau xanh vẫn đứng yên, trái ngược với tốc độ tăng nhanh mỗi khi xăng tăng.
Theo khảo sát, từ cân thịt heo, bó rau đến những thực phẩm thiết yếu, giá bán tại chợ dân sinh ở Hà Nội và TP.HCM đang cao hơn rõ rệt so với tháng 9 - thời điểm giá xăng đang trên đà tăng.
Đáng nói là mức giá này hoàn toàn có thể hạ khi giá xăng đã đi xuống nhiều ngày và giá nhập một số mặt hàng ở chợ đầu mối cũng giảm đáng kể. Vậy nhưng, giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng vẫn đang khá “chát”.
Giá xăng liên tiếp giảm mạnh trong 5 ngày đầu tháng 11.
“Cố thủ” bất chấp giá xăng, giá nhập cùng hạ
Mấy ngày nay, chị Nguyễn Lê Hà (phường Bách Khoa, Hà Nội) mừng thầm trong bụng mỗi khi đi chợ, vì chị chắc mẩm giá thực phẩm sẽ “dễ chịu” hơn do giá xăng - mặt hàng luôn được coi là “thủ phạm” chính khiến giá hàng hóa tăng nhanh - nay đã giảm liên tục. Điều này có thể khiến những bà nội trợ như chị Hà có thể tiết kiệm chút ít qua mỗi lần mua sắm cho mâm cơm gia đình.
Giá thịt heo vẫn neo ở mức cao, bất chấp giá xăng và giá heo hơi đã giảm.
“ Mỗi thứ giảm một ít, dù vài nghìn đồng có thể không lớn nhưng nếu cộng dồn trong cả tuần, cả tháng cũng sẽ giúp tôi giảm đáng kể áp lực trong việc tiết kiệm chi tiêu. Mấy tháng qua, giá mặt hàng nào cũng leo thang và một trong những lý do được người bán nhắc đến nhiều nhất là do giá xăng dầu đắt đỏ. Vì thế khi giá xăng giảm, tôi nghĩ ngay đến việc giá rau xanh, thực phẩm sẽ giảm theo ”, chị Hà chia sẻ.
Thế nhưng, niềm vui của chị Hà chưa thành hiện thực, khi đã nhiều ngày trôi qua sau khi xăng giảm giá, thị trường không có sự hạ nhiệt nào, các loại thực phẩm, rau xanh vẫn đứng im ở mức cao.
“ Thật khó hiểu. Bình thường khi giá xăng dầu tăng, chỉ ngay sau đó 1, 2 ngày là các loại hàng hóa đã đua nhau tăng theo. Tiểu thương khi được hỏi thường giải thích là do giá xăng dầu cao nên chi phí vận chuyển cũng cao. Thế nhưng đến bây giờ thì sự điều chỉnh nhanh chóng như thế lại không xảy ra. Lẽ ra chi phí vận chuyển cũng phải thấp đi chứ? Cứ đà này thì tôi không còn hy vọng giá thực phẩm, rau xanh sẽ giảm nữa, lại phải thắt lưng buộc bụng thôi ”, chị Hà than.
Các mặt hàng rau củ cũng được bán ở mức cao, chưa phản ánh sự thay đổi của chi phí vận chuyển khi giá xăng hạ liên tiếp.
Theo khảo sát tại chợ đầu mối phía Nam (Hà Nội) sáng 9/11, hầu hết mặt hàng thực phẩm, thủy hải sản, rau xanh không giảm giá .
Cụ thể, thịt heo ba chỉ đang được bán với giá 120.000 đồng/kg, móng giò 70.000 đồng/kg, chân giò 110.000 đồng/kg, thịt bò thăn 200.000 đồng/kg. Theo người bán, mức giá này đã tăng khoảng 10.000 - 20.000 đồng/kg tùy loại so với đầu tháng 9 và tăng 20.000 - 30.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái.
Với thủy hải sản, cua Cà Mau loại 0,4 - 0,6 kg/con được bán với giá 280.000 đồng/kg; tôm thẻ chân trắng loại khoảng 20 con/kg giá 350.000 đồng/kg; mực tươi loại 5-8 con/kg giá 280.000 đồng/kg, ốc hương loại 40-50 con/kg giá 250.000 đồng/kg. Những mức giá này cũng tăng khoảng 20.000 - 30.000 đồng/kg so với tháng 9 và tăng 30.000 -100.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm 2025, trong đó tôm thẻ chân trắng tăng mạnh nhất tới 100.000 đồng/kg.
Với mặt hàng rau củ quả, cà chua có giá khoảng 13.000 đồng/kg; mướp, chanh, khoai tây, cà rốt, cải bắp và cải thảo dao động 10.000 - 14.000 đồng/kg. Bí đỏ, ngô ngọt, hành tây, dưa chuột và súp lơ xanh có giá khoảng 8.000 - 14.000 đồng/kg.
Giá rau củ quả ở chợ đắt hơn rất nhiều so với giá nhập đầu mối, khiến người tiêu dùng luôn phải chịu mức giá cao.
Đáng nói là giá hàng hóa khi về tới chợ dân sinh để đến tay người tiêu dùng còn cao hơn nữa, với mức chênh từ 10.000 - 50.000 đồng/kg tùy loại.
Tại chợ Tứ Hiệp (Thanh Trì), chợ Ngã Tư Sở (phường Đống Đa)…thịt bò có giá 250.000 - 280.000 đồng/kg; thịt ba chỉ heo giá 150.000 đồng/kg, chân giò 120.000 đồng/kg, trứng gà giá 30.000 - 40.000 đồng/10 quả. Rau xanh ở chợ cũng đắt hơn khoảng 5.000 - 10.000 đồng/mớ, kg như rau muống 20.000 đồng/mớ, súp lơ, cải bắp 20.000 đồng/kg, cà chua 25.000-30.000 đồng/kg.
Các tiểu thương cho biết, hầu hết những mặt hàng này đã tăng khoảng 15.000 - 20.000 đồng/kg từ giai đoạn giá xăng dầu tăng cao và đến nay vẫn giữ nguyên, thậm chí có thể tăng trong những tháng cuối năm, theo như thông lệ hằng năm.
“ Không món nào giảm giá theo xăng đâu vì giá nhập vào vẫn cao lắm ”, một tiểu thương ở chợ Vĩnh Tuy nói khi được hỏi hiện đã có mặt hàng nào đã giảm theo giá xăng dầu chưa? Theo lý giải của người này, giá xăng chỉ là một phần tác động, còn phải phụ thuộc vào giá hàng hóa nhập vào thì tiểu thương mới điều chỉnh giá.
Tuy nhiên thực tế không hoàn toàn như lời của tiểu thương này. Theo khảo sát, giá bán tại chợ dân sinh đang chênh hơn rất nhiều so với ở chợ đầu mối, thậm chí có mặt hàng đã giảm giá nhập vào nhưng giá bán đến tay người tiêu dùng vẫn rất cao. Ví dụ, giá heo hơi đã giảm gần 20.000 đồng/kg, từ mức 68.000 - 70.000 đồng xuống 46.000 - 48.000 đồng/kg trong một thời gian rồi nhưng giá thịt heo bán lẻ ở chợ vẫn chưa hề giảm.
Các quầy thịt tại chợ dân sinh vẫn duy trì mức giá cao dù giá đầu vào đã hạ.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở thị trường TP.HCM. Theo bảng giá ngày 9/11 của chợ đầu mối Hóc Môn, thịt heo mảnh loại 1 ở mức 62.000 đồng/kg, thấp hơn 8.000 đồng/kg so với mức 70.000 đồng/kg ghi nhận ngày 26/9. Giá ba rọi pha lóc tại đây cũng giảm từ 110.000 đồng xuống 95.000 đồng/kg trong cùng khoảng thời gian.
Tuy nhiên ở các chợ dân sinh, giá thịt heo ba rọi vẫn ở mức khoảng 200.000 đồng/kg, sườn non 220.000 đồng/kg, nạc dăm 160.000 đồng/kg và thịt đùi 110.000 đồng/kg.
Với mặt hàng rau củ, diễn biến giá cũng không đồng nhất. Theo bảng giá ngày 9/11, hành lá tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức ở mức khoảng 35.000 đồng/kg, trong khi tại điểm bán lẻ được khảo sát là khoảng 70.000 đồng/kg. Cà chua Đà Lạt có giá đầu mối khoảng 16.000 đồng/kg, nhưng giá bán lẻ đắt gấp đôi, lên tới 35.000 đồng/kg.
Như vậy, không chỉ “ngó lơ” giá xăng dầu mà giá hàng hóa ở chợ hiện còn “mặc kệ” việc giá nhập vào đã hạ nhiệt để cố thủ neo ở mức cao, bán đắt cho người tiêu dùng.
Chênh lệch giá thịt heo giữa chợ đầu mối và chợ dân sinh chứng tỏ giá đến tay người tiêu dùng rất đắt. (Bảng giá ngày 9/11).
Chi phí vận chuyển chỉ là cái cớ để ‘tát nước theo…xăng’?
Khảo sát giá thực phẩm thiết yếu tại chợ dân sinh sau những ngày giá xăng dầu biến động, có thể dễ dàng nhận thấy giá cả luôn có phản ứng rất nhanh mỗi khi giá nhiên liệu tăng, nhưng rất hiếm khi giảm với tốc độ tương tự khi giá xăng dầu đảo chiều hạ nhiệt.
Chỉ cần giá xăng tăng sau một kỳ điều chỉnh, ngay lập tức người bán rau thông báo giá nhập hàng tăng, hàng thịt giải thích tiền vận chuyển đội lên, người bán cá cho biết chi phí lấy hàng từ các đầu mối cũng đắt đỏ hơn. Tại nhiều quầy hàng, sự điều chỉnh đôi khi không chỉ dừng ở vài nghìn đồng. Một bó rau, cân cà chua, mớ hành hay cân thịt có thể tăng từ 5.000-10.000 đồng, thậm chí cao hơn tùy loại hàng và địa điểm bán. Với những mặt hàng có giá trị cao như thịt bò, thủy hải sản, mức tăng có thể lên tới hàng chục nghìn đồng mỗi kg.
Điều đáng nói là khi người mua thắc mắc, câu trả lời thường rất ngắn gọn: Xăng tăng thì xe chở hàng tăng tiền, hàng nhập vào đắt hơn nên phải tăng giá bán. Tuy nhiên khi giá xăng giảm mạnh như hiện nay thì họ lại đưa ra lý do giá nhập đầu mối cao nên chưa thể giảm giá bán lẻ.
Người mua hàng vẫn phải chấp nhận mức giá cao dù chi phí nhiên liệu, vận chuyển được kỳ vọng giảm theo các đợt điều chỉnh giá xăng dầu.
Theo ông Vũ Huy Hà - tổng giám đốc một doanh nghiệp chế biến thực phẩm ở Hà Nội - nhiều tiểu thương thường viện dẫn lý do giá cước vận chuyển, chi phí đầu vào tăng để điều chỉnh giá bán thực phẩm, rau xanh. Tuy nhiên trên thực tế, chi phí vận tải chỉ chiếm khoảng 8-10% giá hàng hóa, chưa đủ nhiều để cứ mỗi khi giá xăng dầu tăng lại phải điều chỉnh giá bán, nếu yếu tố khác như giá đầu vào không biến động tương ứng. Đó là chưa kể không phải lúc nào tiểu thương cũng phải nhập hàng mà thông thường sẽ có một số mặt hàng tích trữ, không phải vận chuyển thường xuyên.
“ Nếu lấy món nọ bù cho món kia thì cũng không đến mức lúc nào cũng phải nhăm nhăm tăng ngay sau khi giá xăng dầu tăng. Ngược lại, nếu giá xăng đã giảm liên tiếp cộng với giá nhập vào đang giảm như hiện nay thì không có cớ gì để không hạ giá bán. Như thế là đi ngược với quy luật thị trường ”, ông Hà khẳng định.
Ông Hà cũng nói thêm, nếu một chuyến xe chở hàng tăng chi phí nhiên liệu, mức tăng đó cần được tính trên tổng lượng hàng vận chuyển, quãng đường, số chuyến và các chi phí liên quan. Không thể cứ mỗi lần xăng tăng vài trăm hoặc vài nghìn đồng/lít, tất cả mặt hàng lại đồng loạt tăng giá mà không có sự tính toán tương ứng.
Một vấn đề khiến người tiêu dùng bức xúc nữa là tâm lý đã tăng là không muốn giảm của nhiều tiểu thương, khiến mặt bằng giá cứ ngày càng cao, hoặc có giảm thì cũng rất nhỏ giọt. Nhận xét về tâm lý điều chỉnh giá bán của các tiểu thương, hộ kinh doanh, quản lý một chợ ở TP.HCM thừa nhận: “ Tăng được rồi thì sẽ khó giảm giá, đó là tâm lý chung của nhiều người ”.