Nghỉ hưu vẫn muốn kiếm thêm nhưng liên tục bị chê quá tuổi: 4 công việc linh hoạt, thu nhập vài triệu đồng mỗi tháng

Sau vài tháng nghỉ ngơi, nhiều người bắt đầu cảm thấy cuộc sống hưu trí không thoải mái như tưởng tượng. Những ngày chỉ quanh quẩn đi chợ, nấu cơm, xem truyền hình có thể khiến một số người hụt hẫng vì mất đi nhịp sinh hoạt quen thuộc.

Không ít người muốn tìm một công việc bán thời gian để có thêm vài triệu đồng mỗi tháng, vừa trang trải chi phí cá nhân, vừa hạn chế phải phụ thuộc vào con cái. Thế nhưng, khi bắt đầu tìm việc, họ nhanh chóng gặp một rào cản khá phổ biến: tuổi tác.

Các vị trí văn phòng, bán hàng, chăm sóc khách hàng hoặc lao động tại nhà máy thường ưu tiên người trẻ, có thể làm việc toàn thời gian, xoay ca và chịu áp lực doanh số. Có người gửi hồ sơ nhiều nơi nhưng không nhận được phản hồi. Có người chỉ vừa hỏi việc đã được trả lời rằng doanh nghiệp đang tuyển ứng viên dưới 40 hoặc 45 tuổi.

Sau một vài lần bị từ chối, nhiều người về hưu bắt đầu nghi ngờ năng lực của chính mình. Một số tự cho rằng mình đã quá già để làm việc. Số khác lại không muốn nhận những công việc bị xem là "không đúng chuyên môn" hoặc "không đủ vị thế" so với công việc trước khi nghỉ hưu.

Tuy nhiên, vấn đề đôi khi không nằm ở năng lực mà ở việc lựa chọn sai thị trường lao động. Người lớn tuổi khó cạnh tranh với người trẻ về tốc độ, khả năng làm thêm giờ hay mức độ thích nghi với cường độ cao. Đổi lại, họ có những lợi thế mà nhiều công việc dịch vụ đang cần: sự kiên nhẫn, cẩn thận, ổn định, kinh nghiệm sống và tinh thần trách nhiệm.

Thay vì tìm kiếm một công việc giống hệt thời còn đi làm, người về hưu có thể chuyển sang những vị trí linh hoạt hơn, ít đặt nặng tuổi tác và phù hợp với sức khỏe.

1. Dạy các lớp năng khiếu, kỹ năng theo kinh nghiệm cá nhân

Một sở thích được duy trì trong nhiều năm có thể trở thành nguồn thu sau khi nghỉ hưu. Những người biết thư pháp, hội họa, cắm hoa, may vá, nấu ăn, chơi nhạc cụ, chụp ảnh, khiêu vũ hoặc chăm sóc cây cảnh đều có thể mở lớp nhỏ hoặc nhận hướng dẫn theo buổi.

Đây là nhóm công việc không phụ thuộc quá nhiều vào bằng cấp hoặc tuổi tác. Điều học viên quan tâm thường là kỹ năng thực tế, khả năng truyền đạt và sự tận tâm của người hướng dẫn.

Một người đã luyện thư pháp hàng chục năm có thể nhận dạy trẻ em vào cuối tuần. Người biết cắm hoa có thể tổ chức lớp trải nghiệm cho phụ nữ trung niên. Người có kinh nghiệm trồng rau, chăm cây có thể hướng dẫn các nhóm dân cư hoặc làm nội dung chia sẻ trên mạng xã hội.

Thu nhập từ những công việc này ban đầu có thể không cao. Tuy nhiên, chi phí đầu tư thường thấp, lịch làm việc chủ động và người dạy có thể bắt đầu từ chính khu dân cư mình đang sinh sống.

Chẳng hạn, với một lớp 8-10 người, học phí 300.000-500.000 đồng mỗi người cho một khóa ngắn, người hướng dẫn có thể tạo thêm một khoản thu nhập mà không phải làm việc cả tuần. Quan trọng hơn, công việc giúp họ duy trì giao tiếp xã hội và cảm giác mình vẫn đang tạo ra giá trị.

2. Đưa đón trẻ, trông trẻ theo giờ hoặc hỗ trợ lớp bán trú

Nhiều gia đình trẻ hiện gặp khó khăn trong khoảng thời gian từ khi con tan học đến lúc cha mẹ tan làm. Đây là khoảng trống mà người đã nghỉ hưu, có sức khỏe tốt và kinh nghiệm chăm sóc trẻ có thể tham gia.

Công việc có thể bao gồm đưa đón học sinh, chuẩn bị bữa ăn nhẹ, trông trẻ trong vài giờ, giám sát trẻ làm bài tập hoặc hỗ trợ tại các lớp bán trú gần nhà.

So với một bảo mẫu toàn thời gian, công việc theo giờ linh hoạt hơn và không yêu cầu người lao động phải ở lại qua đêm. Người về hưu có thể lựa chọn khung giờ phù hợp với sinh hoạt gia đình, chẳng hạn làm từ 11 giờ đến 17 giờ hoặc chỉ nhận đưa đón trẻ vào đầu và cuối buổi học.

Ưu điểm lớn của lao động lớn tuổi trong lĩnh vực này là sự kiên nhẫn và ổn định. Nhiều phụ huynh cũng cảm thấy yên tâm hơn khi người chăm sóc trẻ là người có kinh nghiệm gia đình, sống gần nhà và có thông tin rõ ràng.

Tuy nhiên, đây vẫn là công việc đòi hỏi trách nhiệm cao. Trước khi nhận việc, hai bên nên thống nhất cụ thể về thời gian, việc đưa đón, ăn uống, xử lý tình huống khẩn cấp và mức thù lao. Không nên nhận chăm sóc quá nhiều trẻ cùng lúc chỉ để tăng thu nhập.

3. Giúp việc theo giờ, nấu ăn hoặc chăm sóc người cao tuổi

Dịch vụ giúp việc theo giờ, nấu ăn gia đình và hỗ trợ người cao tuổi đang ngày càng phổ biến tại các đô thị. Đây là nhóm công việc thường coi trọng sự sạch sẽ, trung thực và trách nhiệm hơn là tuổi tác.

Một người về hưu còn khỏe mạnh có thể nhận nấu một hoặc hai bữa mỗi ngày cho gia đình gần nhà, dọn dẹp căn hộ theo buổi hoặc hỗ trợ một người lớn tuổi sống một mình trong các sinh hoạt cơ bản.

So với giúp việc toàn thời gian, công việc theo giờ cho phép người lao động lựa chọn số buổi và số hộ gia đình phù hợp với sức khỏe. Người chỉ muốn kiếm thêm một khoản nhỏ có thể nhận 2-3 buổi mỗi tuần. Người có sức khỏe tốt hơn có thể làm đều đặn mỗi ngày.

Mức thu nhập phụ thuộc vào địa phương, thời gian và khối lượng công việc. Chẳng hạn, nếu nhận 3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi từ 200.000-300.000 đồng, một người có thể kiếm thêm khoảng 2,4-3,6 triệu đồng mỗi tháng.

Tuy nhiên, chăm sóc người bệnh hoặc người già mất khả năng vận động là công việc nặng hơn nhiều so với dọn dẹp nhà cửa. Người nhận việc cần đánh giá đúng sức khỏe, không nên cố làm các công việc bê đỡ, trực đêm hoặc chăm sóc y tế khi không có chuyên môn.

Người tìm việc cũng nên ưu tiên các trung tâm dịch vụ có thông tin rõ ràng, hợp đồng hoặc thỏa thuận cụ thể. Không nên giao giấy tờ tùy thân bản gốc, chuyển tiền đặt cọc hoặc đóng phí môi giới lớn cho những địa chỉ thiếu uy tín.

4. Nhận việc thủ công, đóng gói hoặc làm sản phẩm tại nhà

Đối với người thích yên tĩnh, không muốn giao tiếp nhiều, các công việc theo sản phẩm có thể là một lựa chọn. Một số cơ sở nhỏ có nhu cầu thuê người gấp hộp, dán nhãn, đóng gói, may gia công, làm đồ thủ công hoặc sơ chế nguyên liệu theo thời vụ.

Ưu điểm của công việc này là thời gian tự chủ. Người làm có thể nhận số lượng phù hợp, nghỉ khi mệt và không cần di chuyển xa. Thu nhập thường được tính theo số lượng sản phẩm hoàn thành.

Tuy nhiên, đây cũng là nhóm việc có nguy cơ lừa đảo cao. Nhiều lời mời "việc nhẹ, lương cao tại nhà" yêu cầu người lao động chuyển tiền đặt cọc, mua nguyên liệu hoặc đóng phí nhận việc. Sau khi nhận tiền, bên tuyển dụng có thể biến mất hoặc đưa ra những yêu cầu chất lượng vô lý để từ chối thanh toán.

Vì vậy, người về hưu chỉ nên nhận việc từ các cơ sở có địa chỉ rõ ràng, có thể đến kiểm tra trực tiếp và thống nhất trước về đơn giá, tiêu chuẩn sản phẩm, thời hạn thanh toán. Tuyệt đối không chuyển tiền chỉ để được cấp một "mã nhiệm vụ" hoặc nhận đơn hàng trực tuyến.

Tìm việc sau nghỉ hưu không nên chỉ nhìn vào số tiền

Mục tiêu tài chính sau nghỉ hưu khác với thời còn trẻ. Phần lớn người về hưu không còn cần theo đuổi sự thăng tiến hoặc một mức lương thật cao. Điều quan trọng hơn là công việc có phù hợp với sức khỏe, thời gian và cuộc sống gia đình hay không.

Một công việc giúp kiếm thêm 2-4 triệu đồng mỗi tháng nhưng chỉ mất vài buổi mỗi tuần có thể hợp lý hơn một công việc thu nhập cao nhưng phải đứng nhiều giờ, làm ca tối hoặc di chuyển xa.

Trước khi nhận việc, người về hưu nên tự trả lời bốn câu hỏi:

- Công việc này có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không?

- Chi phí đi lại, ăn uống và dụng cụ có chiếm quá nhiều thu nhập không?

- Thời gian làm việc có làm đảo lộn sinh hoạt gia đình không?

Đơn vị tuyển dụng có rõ ràng, đáng tin cậy và thanh toán minh bạch không?

Việc tiếp tục làm việc sau nghỉ hưu không có nghĩa là phải quay lại guồng quay cũ. Đây có thể chỉ là cách để duy trì nhịp sống, mở rộng mối quan hệ và bổ sung một khoản tiền tiêu dùng cá nhân.

Tuổi tác có thể là rào cản tại một số doanh nghiệp, nhưng không đồng nghĩa người lớn tuổi không còn cơ hội tạo ra thu nhập. Khi chuyển trọng tâm từ "tìm một công việc giống người trẻ" sang "tìm công việc phù hợp với kinh nghiệm và sức khỏe", người về hưu sẽ có nhiều lựa chọn thực tế hơn.

Điều quan trọng nhất không phải công việc có danh giá hay không, mà là nó có giúp người làm sống chủ động, thoải mái và an toàn hơn trong những năm tháng nghỉ hưu hay không.

Theo Như Anh