Ngành công nghiệp 167 tỷ USD bùng nổ: Người ngoài 50 tuổi ùn ùn đi du học, có người trở thành sinh viên đại học ở tuổi 58

Sau nhiều thập kỷ làm việc, nuôi dạy con cái và gác lại những hoài bão cá nhân, hai người phụ nữ Trung Quốc ngoài 50 tuổi đã quay trở lại trường học cách nhà hàng nghìn cây số.

Tại Athens, bà Ella Wang, 58 tuổi, tìm thấy mục đích sống mới tại trường đại học khi theo học ngành khảo cổ học, lịch sử và văn học Hy Lạp. Trong khi đó, ở New Zealand, bà Zhao, 54 tuổi, lại cảm thấy choáng ngợp trước chương trình tiếng Anh vượt xa trình độ của mình.

Cả hai đều học cùng những bạn học trẻ hơn mình rất nhiều, nhưng trải nghiệm của họ lại hoàn toàn khác biệt. Tuy nhiên, cả hai đều nằm trong số lượng ngày càng tăng những người Trung Quốc về hưu đang tìm kiếm cơ hội học tập ở nước ngoài.

Từng trải qua cả cuộc đời lao động trong thời kỳ cải cách của Trung Quốc, nhiều người giờ đây có được sự ổn định tài chính, kiểm soát thời gian của mình và quen thuộc hơn với giáo dục ở nước ngoài sau khi cho con cái họ đi du học.

Trung Quốc hiện đã có khoảng 105.000 trường đại học dành cho người lớn tuổi, nhưng các chương trình du học kết hợp học tập với du lịch quốc tế lại đặc biệt hấp dẫn đối với những người về hưu đang tìm kiếm những trải nghiệm văn hóa ngoài phạm vi lớp học. EF Education First, một trong những nhà cung cấp giáo dục quốc tế lớn nhất thế giới, ước tính rằng thị trường giáo dục nước ngoài mở rộng của Trung Quốc dành cho người lớn tuổi sẽ đạt 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (167 tỷ đô la Mỹ) vào năm 2030.

Bài học kinh nghiệm

Zhao đã phát hiện ra điều đó chỉ vài ngày sau khi đến New Zealand.

Bà đã đăng ký vào một chương trình tiếng Anh mà bà tin là dành cho người mới bắt đầu. EF đã đánh giá trình độ của bà ở mức A1, cấp độ thấp nhất, và cho bà xem sách giáo khoa A1 trước khi bà rời Trung Quốc. Nhưng khi các bài học bắt đầu, tất cả các khóa học đều vượt quá trình độ của bà, và giáo viên chỉ nói tiếng Anh.

“Tôi không thể hiểu nổi bài giảng", Zhao nói với Sixth Tone.

Sau một tiết học, bà quay lại phòng học đó cho tiết tiếp theo, nhưng thấy phòng trống không. Lớp học đã chuyển sang chỗ khác, nhưng bà không hiểu hướng dẫn. Một lần khác, giáo viên gọi bà trả lời, và bà cũng không hiểu câu hỏi.

Zhao đã trả khoảng 160.000 nhân dân tệ cho học phí và tám tháng ở nhà dân. Sau khi nghỉ hưu ở Thượng Hải, bà hy vọng chương trình này sẽ dạy cho bà đủ tiếng Anh để đi du lịch khi còn khỏe mạnh. Các video quảng cáo của EF đã cho thấy sinh viên học tập, hòa mình vào văn hóa địa phương và du lịch vòng quanh New Zealand.

Bà nhanh chóng cân nhắc việc bỏ cuộc. Bà cảm thấy trải nghiệm này đã bị các nhà cung cấp dịch vụ du học "lãng mạn hóa quá mức". "Tôi hoàn toàn suy sụp và bật khóc nức nở," Zhao nói. "Tôi không thể nói với gia đình mình rằng tôi khổ sở đến mức nào".

Bà Zhang, 56 tuổi, đã tham gia một chương trình sáu tuần tại cùng trường và nhận thấy nhịp độ huấn luyện cũng khắc nghiệt không kém. Bà nói: “Tôi thậm chí còn chưa biết đứng mà họ đã yêu cầu tôi chạy rồi”.

Cả hai đều hy vọng học được tiếng Anh thực dụng: cách đọc thực đơn, bắt xe buýt, hỏi đường và gọi món ăn. Thay vào đó, các lớp học của họ lại tập trung vào các môn như lịch sử, sinh học và toán học. Một người về hưu người Trung Quốc khác trong cùng khóa học đã bỏ cuộc sau ba ngày.

Sự không phù hợp đó đã khiến một số nhà cung cấp giáo dục Trung Quốc thiết kế các chương trình dành riêng cho người về hưu. Yao Xiaoqiong, người đứng đầu Trung tâm Khuôn viên Toàn cầu của nhà cung cấp giáo dục tư nhân New Oriental, nói với Sixth Tone rằng các khóa học từ một đến ba năm vẫn còn khó khăn đối với nhiều sinh viên lớn tuổi. Thay vào đó, công ty cung cấp các chương trình ở nước ngoài kéo dài từ hai đến bốn tuần, bao gồm các khóa học nghệ thuật ở Anh và các khóa học nấu ăn ở Pháp.

Các chương trình này không yêu cầu kỹ năng ngoại ngữ nào trước đó và bao gồm 10 giờ chuẩn bị trước khi khởi hành, cũng như có phiên dịch viên và điều phối viên trong suốt chuyến đi. Yao cho biết khách hàng lớn tuổi thường tìm kiếm trải nghiệm văn hóa và học tập thực hành hơn là bằng cấp.

Cơ hội thứ hai

Tại Đại học Athens, Hy Lạp, bà Wang tìm thấy cơ hội viết lại luận văn cử nhân từng dở dang hơn 30 năm trước. Thời trẻ, luận văn của bà không đạt điểm tối đa vì giáo sư nhận xét bà cần "ít nhất 30 năm trải nghiệm cuộc sống nữa" mới hoàn thiện được luận điểm.

Năm 2023, khi đang nghỉ dưỡng tại nhà nghỉ của gia đình ở Athens, Wang tình cờ biết đến một chương trình cử nhân giảng dạy bằng tiếng Anh về khảo cổ học, lịch sử và văn học Hy Lạp. Hơn 30 năm đã trôi qua kể từ lời nhận xét của giáo sư. Bà nhớ lại mình đã nghĩ: “Nếu mình hoàn thành các khóa học khảo cổ học và văn học ở đây, có lẽ mình sẽ viết bài luận tốt hơn.”

Hầu hết các bạn cùng lớp của bà đều sinh vào khoảng năm 2006. Để theo kịp họ, Wang phải học nhiều hơn cả lịch sử. Bà gõ bàn phím bằng hai ngón trỏ và chật vật khi sử dụng hệ thống trực tuyến của trường đại học.

Trong học kỳ đầu tiên, con gái của bà Wang đã sắp xếp để làm việc từ xa ở Athens, giúp bà luyện tập tiếng Anh và làm quen với cuộc sống trong khuôn viên trường. Việc đọc sách giáo khoa trên màn hình khiến bà Wang "chóng mặt", vì vậy bà đã đặt mua sách in và nhờ chồng mang chúng đến Hy Lạp.

Nỗ lực của bà đã được đền đáp. Trong khi nhiều sinh viên bỏ học, Wang hiếm khi vắng mặt. Bà ngồi ở hàng ghế đầu, ở lại sau giờ học để hỏi bài ngay cả khi không hiểu hết câu trả lời, và dành cả cuối tuần để ôn tập. Chẳng bao lâu sau, bà đã sử dụng trí tuệ nhân tạo để xem lại bài kiểm tra và xác định lỗi sai.

Bà thậm chí còn chiếm được cảm tình của các bạn cùng lớp bằng cách cho họ xem ảnh những chú mèo của mình. "Không ai có thể cưỡng lại được vẻ đáng yêu của những chú mèo con," bà nói. Bà cũng phát hiện ra rằng tóc bạc không phải là trở ngại khi sử dụng thẻ sinh viên để được giảm giá 10% tại KFC.

Việc nghiên cứu lịch sử giúp bà Wang thay đổi góc nhìn về cuộc sống và các mối quan hệ gia đình. Bà nhận ra bản thân từng sống theo những khuôn mẫu xã hội áp đặt: làm con ngoan, học trò giỏi, người vợ và người mẹ chu toàn.

"Bây giờ, định nghĩa về tôi xuất phát từ chính bản thân tôi. Tôi không còn bận tâm đến những nhãn mác đó nữa. Tôi thậm chí có tên mới: Ella", bà chia sẻ.

Wang từng nghĩ đến việc trở thành hướng dẫn viên bảo tàng hoặc viết hồi ký sau khi tốt nghiệp. Nhưng bà nói rằng những kế hoạch đó không quan trọng bằng những gì bà đã khám phá ra. “Điều lớn nhất tôi đạt được trong hai năm qua là nhận ra rằng việc học hỏi tự thân mới là mục tiêu, chứ không phải là phương tiện để đạt được điều gì khác. Tôi chỉ đơn giản là thích học hỏi.”

"Trước đây, tôi bị giam cầm bởi công việc. Giờ đây tôi đang đứng trên cánh đồng bao la của cuộc đời. Tôi độc hành nhưng tự do", bà Wang bộc bạch.

Theo Sixthtone

Vân Anh