NASA theo dõi sự hình thành hòn đảo mới ở Thái Bình Dương
NASA đang theo dõi trực tiếp sự hình thành một hòn đảo mới ở phía tây nam Thái Bình Dương.
Một vụ phun trào núi lửa dưới nước đã được phát hiện ở phía bắc Papua New Guinea, đang diễn ra tại một trong những khu vực ít được lập bản đồ nhất trên thế giới.
Các vệ tinh đã ghi nhận được các cột hơi nước, tro bụi, điểm nóng nhiệt và những mảng đá núi lửa khổng lồ trôi nổi - tất cả đều là dấu hiệu cho thấy magma đang trồi lên gần bề mặt một cách đáng ngạc nhiên.
Các nhà khoa học đang theo dõi sát sao để xem liệu vụ phun trào có tạo ra một hòn đảo mới hay không, một cảnh tượng hiếm hoi được chứng kiến trực tiếp.
Một lưu vực đại dương hầu như chưa được biết đến
Ảnh vệ tinh MODIS của NASA chụp ngày 15/5 cho thấy đá bọt nổi và vùng nước xanh ngả màu kéo dài về phía tây nam từ điểm phun trào, trong khi cột khói trắng trôi về phía tây. (Ảnh: NASA)
Vụ phun trào đang xảy ra ở Biển Bismarck, thuộc rìa phía tây của Thái Bình Dương. Các nhà hải dương học cho biết bề mặt Mặt Trăng và Sao Hỏa được lập bản đồ chính xác hơn nhiều so với các vùng đại dương sâu, và Biển Bismarck là một trong những lưu vực ít được khảo sát nhất.
Với đáy biển có cấu tạo địa chất phức tạp, đầy rẫy các đứt gãy, cấu trúc núi lửa, khe nứt, vách đá cùng các vùng hút chìm và giãn nở đang hoạt động, khu vực này vẫn còn rất nhiều điều bí ẩn.
Vụ phun trào mới được xác định xảy ra dọc theo Sống núi Titan, cách khoảng 10 dặm về phía đông nam của một vụ phun trào dưới nước từng xuất hiện vào năm 1972.
Cách các nhà khoa học phát hiện sự cố
Dấu hiệu đầu tiên xuất hiện vào tháng 5 khi các máy đo địa chấn phát hiện một chuỗi trận động đất nhỏ - dấu hiệu rõ ràng của một vụ phun trào dưới đáy biển.
Hình ảnh vệ tinh sau đó đã ghi nhận những cột khói núi lửa màu trắng, giàu hơi nước bốc lên khí quyển, cùng hiện tượng nước biển bị biến đổi màu sắc và xáo trộn quanh khu vực phun trào.
Ảnh màu tự nhiên từ vệ tinh Landsat 9 chụp ngày 11/5 cho thấy các cột khói núi lửa dày đặc bốc lên từ nền núi lửa dưới biển đang hình thành, được bao quanh bởi mây. (Ảnh: NASA)
Các dị thường nhiệt, tức những vùng có nhiệt độ cao bất thường, liên tục được phát hiện, chứng tỏ có lượng lớn vật chất nóng ở rất gần mặt nước. Điều này cho thấy miệng phun trào nằm ở vị trí khá nông.
Nhiều vệ tinh quân sự và thương mại cũng đã phát hiện những mảng đá bọt lớn (loại đá núi lửa có thể nổi) trôi dạt theo các dòng hải lưu trên bề mặt.
Liệu một hòn đảo mới có xuất hiện?
Những dấu hiệu về một miệng phun núi lửa nông là lý do khiến các nhà khoa học đặc biệt chú ý. Khi một vụ phun trào xảy ra gần bề mặt, nó hoàn toàn có khả năng tích tụ đủ vật chất để nhô lên khỏi mặt nước và hình thành nên vùng đất mới.
Nếu một hòn đảo mới xuất hiện, các nhà nghiên cứu núi lửa sẽ theo dõi chặt chẽ quá trình phát triển của nó.
Đảo mới có thể tiến hóa thành một nón đá tuff với miệng núi lửa tồn tại lâu dài, hoặc cũng có thể nhanh chóng sụp đổ và bị nước biển xói mòn.
Hoạt động phun trào cũng có thể trở nên dữ dội hơn nếu nước biển xâm nhập vào buồng magma nông đang dâng lên bên trong cấu trúc dưới nước.
Hiện tượng này sẽ kéo dài bao lâu?
Hiện chưa thể xác định vụ phun trào này sẽ kéo dài trong bao lâu. Hoạt động này đã diễn ra từ đầu tháng 5 nhưng hiện vẫn ở mức độ trung bình.
Để so sánh, vụ phun trào năm 1972 chỉ kéo dài bốn ngày, trong khi một vụ tương tự vào năm 1957, nằm cách đó hơn 60 dặm, lại kéo dài gần bốn năm.
Hiện tại, giới khoa học toàn cầu vẫn đang theo dõi sát sao để chờ xem liệu một mảnh đất mới có thực sự được sinh ra hay không.