Ảnh minh họa
Từ đầu những năm 2000, ý tưởng xây dựng sân bay tại Vân Đồn đã được nhen nhóm. Đến năm 2012, tại hội nghị xúc tiến đầu tư lần đầu tiên được tổ chức ở Quảng Ninh, sự cần thiết phải có một sân bay tại Vân Đồn mới được thúc đẩy mạnh mẽ.
Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh cho biết, vào thời điểm đó, tỉnh đã chủ động tìm và mời gọi nhà đầu tư, dành nguồn ngân sách đối ứng để thực hiện đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối, tổ chức GPMB chuẩn bị quỹ đất sạch để làm sân bay.
Chỉ sau thời gian ngắn, một số nhà đầu tư trong nước và quốc tế đã đến Quảng Ninh, đề xuất được nghiên cứu đầu tư sân bay, đơn cử như Tập đoàn Rockingham (Mỹ) và Joinus Việt (liên doanh với Tổng công ty Cảng hàng không Hàn Quốc và Posco E&C).
Theo tài liệu giới thiệu doanh nghiệp năm 2007, Rockingham là nhà phát triển dự án với hơn 90 năm kinh nghiệm cộng gộp của đội ngũ lãnh đạo trong mua bán, thiết kế, pháp lý và phát triển dự án. Còn Tổng công ty Cảng Hàng không Hàn Quốc là doanh nghiệp 100% vốn của Chính phủ Hàn Quốc, với bề dày hơn 35 năm khai thác cảng hạ tầng hàng không.
Tuy nhiên, việc phát triển các tổ hợp du lịch, nghỉ dưỡng trước để hút khách rồi mới xây sân bay hay xây sân bay trước rồi mới đến các tổ hợp đã khiến các nhà đầu tư nước ngoài rút lui khỏi dự án. Trong đó, liên danh nhà thầu Hàn Quốc đã xin rút lui vì muốn đầu tư sân bay quốc tế tại Quảng Ninh, thay vì một sân bay nội địa được đón các chuyến quốc tế.
Trong quy hoạch ban đầu, Vân Đồn chỉ được định hướng là sân bay nội địa. Tuy nhiên, sau khi đánh giá tiềm năng phát triển và nhu cầu đưa khách quốc tế đến bằng đường hàng không, Quảng Ninh đã chủ động đề xuất nâng cấp thành sân bay quốc tế. Quyết định này được Chính phủ chấp thuận, mở đường cho sự ra đời của sân bay tư nhân đầu tiên.
Cuối cùng, Sun Group là nhà đầu tư chiến lược được lựa chọn bằng kế hoạch đầu tư Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn với số vốn ban đầu hơn 7.000 tỷ đồng. Sân bay quốc tế Vân Đồn (Quảng Ninh) là sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam, với thời gian thi công chỉ 2 năm. Tháng 3/2016 dự án chính thức được triển khai, tháng 12/2018 sân bay chính thức đưa vào khai thác và đón chuyến bay thương mại đầu tiên.
Sân bay Vân Đồn đã sử dụng ít nhất hơn 143.000 m³ bê tông cốt thép cho hai hạng mục chính của khu bay được báo cáo trong quá trình thi công: hơn 63.000 m³ bê tông cốt thép lót tại đường băng và bãi đỗ, cùng gần 80.000 m³ bê tông cốt thép cho lớp mặt đường băng.
Sân bay Vân Đồn được thiết kế cấp 4E (theo mã tiêu chuẩn của ICAO), có thể đón được các loại máy bay có tải trọng lớn, như Boeing 777, 787 và Airbus A320, A350. Nhà ga hành khách được thiết kế 2 tầng, 2 cao trình, công suất thiết kế đáp ứng lưu lượng 5 triệu lượt hành khách/năm, giai đoạn 1 là 2,5 triệu lượt hành khách/năm.
Việc "sinh sau, đẻ muộn" cũng chính là lợi thế để sân bay Vân Đồn tích hợp những công nghệ hàng đầu thế giới, cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh cho biết.
Cụ thể, cảng hàng không quốc tế Vân Đồn có hệ thống Ilane của hãng Smith được tích hợp với máy soi đa chiều đáp ứng tiêu chuẩn dò chất nổ lỏng Euro Standand 3 tiên tiến nhất khu vực châu Á, lần đầu tiên được trang bị tại Việt Nam; băng chuyền đưa hành lý, kiểm tra tự động là tiêu chuẩn cao nhất về an ninh hiện nay; hệ thống trả khay tự động; trung tâm kiểm soát không lưu, hệ thống hạ tầng thông tin được xây dựng đồng bộ trên công nghệ mạng lớn nhất thế giới Cisco System (Mỹ)…
Hiện nay, Bộ Xây dựng đã phê duyệt Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, Cảng hàng không này được quy hoạch là cảng hàng không quốc tế, sử dụng chung cho mục đích dân dụng và quân sự, hướng tới xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không trong dài hạn.
Giai đoạn 2021-2030, cảng được xác định đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), với công suất khoảng 2,5 triệu hành khách/năm và 5.000 tấn hàng hóa/năm. Trong giai đoạn này, tiếp tục khai thác đường cất hạ cánh và nhà ga hành khách T1 hiện hữu.
Tầm nhìn đến năm 2050, quy mô cảng được mở rộng mạnh mẽ, đạt công suất 20 triệu hành khách/năm và 200.000 tấn hàng hóa/năm. Quy hoạch bổ sung đường cất hạ cánh số 2 dài 3.000m, rộng 45m, cách đường cất hạ cánh hiện hữu 215m về phía Tây; đồng thời mở rộng sân đỗ máy bay từ 8 lên khoảng 34 vị trí.
Quy hoạch tầm nhìn đến năm 2050 đặt trọng tâm đầu tư các công trình hiện đại, trong đó xây dựng nhà ga hành khách T2 phía nam công suất 5 triệu hành khách/năm và nhà ga T3 phía bắc công suất 12,5 triệu hành khách/năm. Hệ thống nhà ga hàng hóa cũng được mở rộng, đáp ứng yêu cầu phát triển logistics của khu vực. Hệ thống giao thông kết nối được quy hoạch đồng bộ, bổ sung các tuyến trục trực tiếp từ khu kinh tế vào các nhà ga với quy mô khoảng 4 làn xe.
Các công trình bảo đảm hoạt động bay như Đài kiểm soát không lưu, hệ thống quan trắc khí tượng tự động (AWOS), thiết bị hạ cánh chính xác (ILS) được đầu tư, nâng cấp phù hợp với quy mô hai đường cất hạ cánh.