Mua thẻ tập vài chục triệu rồi phòng gym đóng cửa, người bình dân quay về gym cỏ 350.000 đồng/tháng, người có tiền chọn studio nhỏ và PT riêng

Đầu năm 2026, một thanh niên đăng ký gói hội viên 2 năm tại một phòng gym thuộc chuỗi lớn, hạn đến 2028, giá hơn 65 triệu đồng, tức gần 3 triệu đồng mỗi tháng. Khi hay tin chi nhánh sắp đóng cửa, anh đăng ảnh chụp hóa đơn lên mạng hỏi mọi người nên tính sao, và rất nhiều người vào trả lời rằng họ đã chuyển sang tập "gym cỏ" từ lâu, tháng nào tập thì đóng tiền tháng ấy.

Ở TP.HCM, chị H. đến với một phòng tập vì mức quảng cáo khoảng 339.000 đồng/tháng, nhưng khi tư vấn trực tiếp mới biết mức giá ấy chỉ áp dụng cho gói dài hạn. Sau đó chị được mời mua thêm 48 buổi PT với giá 550.000 đồng/buổi, tổng cộng 26,4 triệu đồng. Phòng tập đóng cửa, gói PT chưa dùng hết, nhưng chị vẫn phải trả góp khoảng 1,3 triệu đồng mỗi tháng.

Buổi tối ở phòng tập LV Fitness tại Cầu Giấy (Hà Nội), mấy chiếc quạt trần quay đều dưới dãy đèn thả, người đạp xe, người tập máy elip dọc hàng cửa sổ song sắt, phía trong là khu máy kéo cáp và tạ tay trải thảm cỏ nhân tạo màu xanh. Ở đây không có bể bơi, không có phòng xông hơi, cũng không có dãy bàn tư vấn chờ sẵn ngay cửa, chỉ một chiếc bàn nhỏ với màn hình máy tính và mấy chậu cây ở góc phòng. Những phòng tập như thế này đang đón thêm những vị khách vừa rời các chuỗi lớn.

Nỗi sợ mang tên thẻ dài hạn

Những câu chuyện như trên không còn là cá biệt. Từ tháng 7/2026, một làn sóng đóng cửa và gián đoạn hoạt động đã đẩy ngành thể hình vào tầm ngắm, trong đó đáng chú ý nhất là một chuỗi cao cấp từng có khoảng 50 cơ sở và chiếm 72,2% thị trường tính theo số hội viên. Đến cuối tháng 10, theo cập nhật thực tế, chuỗi này chỉ còn 3 cơ sở trên cả nước. Các đối thủ cùng phân khúc cũng lần lượt thu hẹp mạng lưới, có chuỗi rút hẳn khỏi miền Nam.

Thứ khiến người tập sợ không phải phòng tập đóng cửa, mà là tiền của họ nằm lại phía sau cánh cửa ấy. Hàng trăm phản ánh cho thấy nhiều người còn hợp đồng từ 1 đến 4 năm, trị giá 10-20 triệu đồng mỗi người. Có người được tư vấn gói 2 năm giá 15 triệu đồng, chưa đủ tiền thì được hướng dẫn trả góp qua điện thoại, tổng số tiền phải trả gần 16 triệu đồng trong 6 tháng. Trên các hội nhóm mạng xã hội, hội viên ở nhiều tỉnh thành đăng bài nhượng lại số buổi tập với PT chưa dùng hết. Một khách hàng khác mua gói 24 tháng gần 30 triệu đồng theo chương trình "mua sớm giá tốt", tập được khoảng 8 tháng thì cơ sở dừng hoạt động và bị chuyển sang địa điểm xa nhà, đến mức phải gửi câu hỏi lên Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia.

Phía sau nỗi sợ ấy là một phép tính kinh doanh. Các chuỗi định vị cao cấp cần mặt bằng đắc địa, thiết bị đắt tiền, hồ bơi, điều hòa chạy suốt ngày, cộng lương thưởng và bảo hiểm nhân viên, nên mỗi câu lạc bộ gánh một hóa đơn vận hành rất lớn hằng tháng bất kể doanh thu. Giá thuê mặt bằng bán lẻ còn được dự báo tiếp tục tăng trong năm 2026 vì nguồn cung mới rất hạn chế. Để nuôi bộ máy, các phòng tập dựa vào thẻ dài hạn, tối thiểu 6 tháng, có nơi bán thẻ trọn đời từ 70 triệu đến hơn 150 triệu đồng trả trước.

Thẻ dài hạn vì thế giống một khoản vay không lãi mà hội viên cho phòng tập vay. Tiền thu ngay hôm nay, nghĩa vụ phục vụ kéo dài nhiều năm, và khi lượng thẻ bán mới chậm lại, người gánh rủi ro trước tiên là người đã trả tiền. Bản thân người tiêu dùng cũng khó biết tình hình tài chính thật của một phòng tập trước khi quyết định mua gói dài hạn. Khi đã thấy hóa đơn 65 triệu đồng nằm lại phía sau một cánh cửa đóng, việc người tập quay lưng với cả hình thức trả trước là phản ứng dễ hiểu.

Người bình dân về lại gym cỏ

"Gym cỏ" là cách người tập gọi những phòng tập bình dân trong ngõ, trong khu dân cư, thường chỉ có hệ thống máy cơ bản, thuê được mặt bằng với giá phải chăng, khác hẳn những câu lạc bộ ở trung tâm có bể bơi, phòng xông hơi, massage, ăn uống. Ở Hà Nội, giá phòng tập trải dài từ 350.000 đồng/tháng, lên 450.000-500.000 đồng, đến hơn 1 triệu hay 2 triệu đồng mỗi tháng ở những nơi cao cấp hơn.

Trên một diễn đàn công nghệ lớn, khi bàn về chuyện một chuỗi gym ở TP.HCM bất ngờ đóng cửa toàn bộ cơ sở, nhiều người kể mình đang tập ở gym cỏ khoảng 350.000-400.000 đồng/tháng, không máy lạnh, nhưng ổn định, và cho rằng muốn bền thì cứ vé tháng mà tập, vì loại phòng này hiếm khi đổ vỡ. Lý do nằm ngay trong cách thu tiền: khi hội viên chỉ trả cho tháng đang tập, phòng tập không "nợ" ai một năm hay ba năm phục vụ, nếu chẳng may phải đóng cửa, thiệt hại của mỗi người cũng chỉ dừng ở vài trăm nghìn đồng, và ngược lại, mỗi tháng phòng tập đều phải đủ tốt để khách quay lại đóng tiền tháng sau.

Anh Lưu Minh Vang, chủ phòng tập LV Fitness, cho biết thời gian gần đây phòng tập của anh đón không ít khách từng tập ở các chuỗi lớn. Theo anh Vang, nhiều người tìm đến vẫn mang thói quen của người quen mua thẻ ở chuỗi, nên khá bất ngờ khi thấy mức giá ở một phòng tập bình dân, trong khi chất lượng có khi còn tốt hơn, bởi huấn luyện viên theo sát từng khách. Điều khiến họ dễ chịu nhất, theo lời anh, là không còn cảm giác bị chèo kéo mua thêm gói tập như trước.

Phân khúc giá rẻ cũng đang được làm lại theo kiểu chuyên nghiệp hơn. Một chuỗi phòng tập giá thấp, cho đăng ký trực tuyến, check-in bằng Face ID và vận hành theo hình thức tự phục vụ để giảm mạnh chi phí, đã có 32 cơ sở tại TP.HCM tính đến năm 2026, trở thành hệ thống lớn thứ hai cả nước theo dữ liệu của Q&Me. Trên thế giới, đây cũng là phân khúc tăng trưởng mạnh nhất: các phòng tập giá rẻ thu hút khách bằng mức phí khởi điểm khoảng 10 USD mỗi tháng và đặc biệt hút giới trẻ Gen Z.

Dĩ nhiên gym cỏ có cái giá của nó. Ngay trên diễn đàn kể trên, cũng có người thừa nhận phần lớn gym cỏ không có điều hòa, nóng, rẻ nên đông và phải chờ máy, trong khi nhiều chị em muốn phòng mát, gương sạch, máy đẹp để vừa tập vừa chụp ảnh. Mức độ được hướng dẫn ở các phòng tập bình dân cũng không đồng đều, có nơi huấn luyện viên theo sát như lời anh Vang, có nơi người tập phải tự lo giáo án và kỹ thuật, và với nhóm khách hàng thứ hai, sự chăm sóc là thứ họ không muốn phó mặc cho may rủi.

Người có tiền chọn được chăm sóc

Ở đầu kia của thị trường, những người có điều kiện cũng rời câu lạc bộ lớn, nhưng theo hướng ngược lại: họ không tìm chỗ rẻ hơn, mà tìm chỗ được để ý đến mình nhiều hơn. Lựa chọn của họ là những studio nhỏ chuyên một hoặc hai bộ môn, hay phòng tập riêng chỉ có học viên và huấn luyện viên.

Mô hình private gym được các đơn vị tư vấn mở phòng tập mô tả là không gian nhỏ nhưng rất cao cấp, chỉ bán gói tập kèm PT, không bán thẻ tự tập, diện tích tối thiểu khoảng 150m2. Một số huấn luyện viên còn rời hẳn phòng tập để dạy 1:1 tại nhà khách hoặc trực tuyến, mô hình được nhóm khách cao cấp ưa chuộng vì riêng tư và linh hoạt giờ giấc. Với huấn luyện viên, làm việc trực tiếp với từng khách cũng dễ theo dõi tiến độ hơn so với việc phải chia sự chú ý cho 3-4 người trong cùng một buổi ở phòng gym thông thường.

Studio boutique thì bán sự chuyên sâu và cảm giác thuộc về một cộng đồng nhỏ. Pilates đang là bộ môn dẫn dắt: dữ liệu đặt lớp của một nền tảng toàn cầu cho thấy đây là bài tập được đặt nhiều nhất thế giới ba năm liền, tăng 66% so với năm trước, riêng pilates trên máy reformer tăng 71%. Ở Mỹ, các studio đã trở thành loại hình có nhiều hội viên nhất năm 2024 với 23,1 triệu người, vượt nhẹ nhóm câu lạc bộ chỉ có gym. Chuyên gia của hãng nghiên cứu Mintel từng giải thích sức hút của các phòng tập nhỏ nằm ở chỗ chúng khiến hội viên cảm thấy mình thực sự thuộc về một cộng đồng, trái ngược với cảm giác vô danh ở các chuỗi lớn.

Cái giá của sự chăm sóc không rẻ. Tại các quận trung tâm Hà Nội như Hoàn Kiếm, Ba Đình, Tây Hồ, một buổi pilates nhóm trên máy thường khoảng 350.000-650.000 đồng, còn ở trung tâm TP.HCM là 400.000-700.000 đồng. Lấy một phép tính minh họa, một người tập 3 buổi mỗi tuần với giá 400.000 đồng/buổi sẽ chi khoảng 4,8 triệu đồng mỗi tháng, gấp gần 14 lần vé tháng một phòng gym cỏ. Nhưng với nhóm khách này, điều họ mua không phải là sự rẻ, mà là quyền kiểm soát: trả theo buổi hoặc theo gói ngắn, tập với người biết tên mình, và không phải đặt cược cả chục triệu đồng vào sức khỏe tài chính của một doanh nghiệp mà họ không nhìn thấy.

Khoảng giữa bị bỏ trống

Đặt hai dòng chảy cạnh nhau sẽ thấy người tập không bỏ tập, họ chỉ bỏ khoảng giữa. Câu chuyện này từng diễn ra ở Mỹ, Anh gần một thập kỷ trước, khi ngành thể hình phân hóa về hai cực giá rẻ và cao cấp, khiến những nhà vận hành tầm trung thiếu khác biệt rơi vào thế khó khi khách hàng dồn về hai đầu. Giới phân tích Mỹ năm 2026 gọi đó là nền kinh tế thể hình hình chữ K, khi phòng tập giá rẻ và câu lạc bộ hạng sang cùng bứt lên, còn phân khúc giữa phải vất vả chứng minh giá trị.

Ở Việt Nam, những câu lạc bộ khổng lồ trong trung tâm thương mại vốn được định vị cao cấp, nhưng thực chất đang đứng ở vị trí khó nhất. Với người bình dân, chúng quá đắt và đòi hỏi cam kết quá dài. Với người có tiền, chúng lại quá đông, quá đại trà, PT bận bán gói hơn là kèm khách, đến mức trên các diễn đàn không khó để gặp hội viên than phiền vì liên tục bị mời mua gói tập hay thực phẩm bổ sung. Cảm giác bị chèo kéo mà khách hàng của anh Vang nhắc đến, vì thế, không phải chuyện cá biệt của vài huấn luyện viên, mà là hệ quả của một mô hình buộc người đứng lớp phải kiêm luôn việc bán hàng. Khi niềm tin vào thẻ dài hạn lung lay, cả hai nhóm khách cùng rời đi, mỗi nhóm về một hướng.

Mỗi lựa chọn đều có giới hạn

Không mô hình nào là chiếc phao an toàn tuyệt đối. Gym cỏ cũng có thể dẹp tiệm, ngay trong cuộc thảo luận trên diễn đàn kể trên, một người kể khu mình ở đã có 2 phòng gym bình dân đóng cửa vì ngày nào cũng vắng, trong khi phòng gym cỏ anh đang tập vẫn ổn định. Biên lợi nhuận mỏng buộc những phòng tập này phải đông khách, và đông khách lại đồng nghĩa với chờ máy, nóng và ít người hướng dẫn.

Phân khúc cao cấp kiểu boutique cũng không miễn nhiễm. Ngay tại Mỹ, một trong những tập đoàn nhượng quyền studio boutique lớn nhất đang chật vật, doanh số cùng cửa hàng ở Bắc Mỹ quý 2/2026 giảm 6,8%, doanh thu bình quân mỗi studio giảm từ 686.000 xuống 659.000 USD. Ở trong nước, một số studio pilates tại TP.HCM vẫn bán gói PT 1:1 144 buổi với giá 144 triệu đồng, về bản chất vẫn là thu tiền trước cho nghĩa vụ kéo dài, chỉ khác ở quy mô. Private gym thì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào huấn luyện viên, người giỏi rời đi thì khách cũng đi theo.

Vì thế, bài học mà người tập rút ra sau loạt cánh cửa đóng lại có lẽ không nằm ở chuyện phòng tập to hay nhỏ, sang hay bình dân. Người bình dân chọn chiếc vé tháng 350.000 đồng, người có tiền chọn buổi tập vài trăm nghìn đồng với một huấn luyện viên biết tên mình, nhưng cả hai cùng đang làm một việc: chỉ trả tiền cho những buổi tập đang diễn ra, chứ không trả trước cho một lời hứa kéo dài nhiều năm.

Theo Đồng An