Mùa mưa Nam bộ tới: Đây là loạt tips sống sót bạn nên ghim ngay
Dù tổng lượng mưa được dự báo không quá lớn, các hiện tượng thời tiết cực đoan lại có xu hướng gia tăng đáng kể, dễ gây ngập úng đô thị và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân.
Sau những ngày nắng nóng kéo dài, Nam Bộ đang bước vào giai đoạn chuyển mùa. Cuối tuần vừa qua và ngay trong chiều tối nay - 05/05, TP. HCM cùng một số khu vực lân cận vừa đón những "cơn mưa vàng" giải nhiệt đầu tiên. Tuy nhiên, những ngày tiếp theo các tỉnh Nam Bộ vẫn nắng nóng trên diện rộng. Theo dự báo của cơ quan khí tượng, mùa mưa 2026 có thể bắt đầu từ giữa tháng 5, xấp xỉ thời gian trung bình nhiều năm trước, nhưng diễn biến sẽ khó lường hơn.
Đáng chú ý, dù tổng lượng mưa được dự báo không quá lớn, các hiện tượng thời tiết cực đoan lại có xu hướng gia tăng đáng kể, dễ gây ngập úng đô thị và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân. Trong bối cảnh đó, sinh tồn mùa mưa không còn là câu chuyện xa lạ, mà trở thành kỹ năng không thể thiếu với người dân Nam Bộ.
Dự báo tổng lượng mưa không lớn, nhưng thời tiết cực đoan
Chỉ trong vài tiếng, trời đang nắng gắt có thể chuyển sang xám xịt mưa trút xuống xối xả, đường phố nhanh chóng chìm trong biển nước. Kịch bản quen thuộc ấy được dự báo sẽ lặp lại với tần suất gia tăng trong mùa mưa năm nay.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc Gia, năm 2026 chịu tác động của ENSO với đủ ba pha, khiến thời tiết diễn biến khó lường và dễ xuất hiện các hình thái cực đoan. Từ nắng nóng kéo dài, nóng đỉnh điểm đến những cơn mưa dồn đến trong thời gian ngắn, có thể kèm theo dông lốc, sét, mưa đá.
Khối mây giông dự báo đổ bộ trên diện rộng. Ảnh: Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc Gia.
Đặc biệt, giai đoạn chuyển mùa (tháng 4-5) là khoảng trống khắc nghiệt khi các khối không khí xung đột mạnh, tạo ra những cơn mưa bất chợt, đến nhanh và gây tác động lớn.
“Sợ nhất là mưa giờ tan tầm. Không né kịp, vừa mặc áo mưa xong là ướt hết, lại còn kẹt xe,” chị Ngọc Bích (31 tuổi, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây) chia sẻ.
Tại TP. HCM, có thể thấy chỉ sau cơn mưa chưa đầy một tiếng, nhiều trục đường như Nguyễn Hữu Cảnh, Ung Văn Khiêm,... hay khu vực Thảo Điền, Thủ Đức, đường Tô Ngọc Vân, Linh Đông đã ngập sâu, giao thông qua lại khó khăn, nhiều xe chết máy giữa dòng phải dắt bộ. Những cảnh tượng này đang dần trở thành kịch bản quen thuộc, phần nào cho thấy mức độ dễ tổn thương của hạ tầng đô thị trong mỗi mùa mưa.
Khi mưa không còn chỉ là chuyện rơi rồi tạnh, mà có thể kéo theo hàng loạt vấn đề, rủi ro xảy đến trong tích tắc, việc chuẩn bị trước không còn là lựa chọn. Đó là lúc mỗi người cần trang bị cho mình một vài bí kíp sinh tồn để không bị cuốn theo những trận mưa bất chợt kéo dài.
Di chuyển an toàn: Tránh dầm mình trong mưa
Với người dân đô thị, rủi ro lớn nhất trong mùa mưa thường đến từ việc di chuyển. Mưa bất chợt, nhất là vào giờ cao điểm dễ khiến tình trạng kẹt xe diễn biến tệ hơn, xe chết máy giữa đường, người vừa mặc áo mưa vừa phải dắt xe qua vùng ngập là hình ảnh rất thường thấy.
Mưa thường đến nhanh, nặng hạt khiến người đi đường trở tay không kịp.
Để hạn chế rủi ro, người dân nên chủ động theo dõi dự báo thời tiết, luôn mang theo áo mưa, túi chống nước cho điện thoại, giấy tờ. Dân văn phòng có thể để sẵn một đôi dép kẹp đi mưa hoặc bọc giày, ủng nilon chống thấm nước trong cốp. Khi di chuyển trong mưa, cần giảm tốc độ, chắc tay lái và giữ khoảng cách xe. Hoặc nếu không gấp gáp, có thể trú mưa trong các quán cafe, ở lại văn phòng chờ mưa tạnh.
Bạn có thể:
Đừng ngại trú mưa, sức khỏe là trên hết
Mưa không chỉ bất tiện trong sinh hoạt mà còn kéo theo nguy cơ về sức khỏe. Đây là thời điểm dễ gia tăng các bệnh về truyền nhiễm như sốt xuất huyết, tay chân miệng. Môi trường ẩm ướt cũng tạo điều kiện cho các vi khuẩn phát triển, tăng nguy cơ viêm da, nấm da, các bệnh về cảm cúm theo mùa, viêm đường hô hấp.
Đừng ngại trú mưa nếu có thể, chưa chắc bạn đã về được nhanh hơn đâu, có khi vài phút nhanh chóng lại đổi lấy mấy ngày cảm sốt liên miên. Nhất là với phụ nữ, chúng ta còn nhiều công chuyện phải giải quyết trong cuộc đời mà.
Các chuyên gia khuyến cáo nên thay đồ khô ngay sau khi đi mưa về, hạn chế tắm khuya, khi nhiệt độ chênh lệch ngày đêm lớn. “Giữ ấm cơ thể đúng cách. Đặc biệt là các vùng nhạy cảm như cổ, ngực và bàn chân. Đây là những vị trí dễ bị nhiễm lạnh, gây ảnh hưởng đến đường hô hấp”, một khuyến cáo được BV Đại học Y dược TP.HCM đưa ra cho người dân.
Chú ý vệ sinh cá nhân, ăn uống hợp vệ sinh, có thể nấu ăn ở nhà để đảm bảo, uống nước gừng để giữ ấm cơ thể. Chủ động diệt muỗi, đổ bỏ các đồ vật dễ gây đọng nước trong nhà, thay nước bình hoa thường xuyên.
Ứng phó với ngập nước: Chuẩn bị trước để không bị động
Với TP. HCM và nhiều đô thị Nam Bộ, ngập nước gần như là điều khó tránh thì việc chuẩn bị là yếu tố then chốt để giảm thiệt hại.
“Nhà mình ở khu thấp, cứ mưa cỡ nửa tiếng là nước bắt đầu dâng lên rồi. Phải để sẵn tấm chắn nước ngoài đường tràn vào, đồ đạc cũng nhắm mực nước mà chuẩn bị sẵn chỗ kê lên cao”, một người dân để lại bình luận trên MXH.
Thực tế, chỉ sau 30-60 phút mưa lớn, nhiều tuyến đường có thể ngập, ngập sâu 20-50 cm, nước ngoài đường tràn vào nhà hoặc văng tung tóe mỗi khi có xe chạy ngang. Nguy cơ hơn, nước tràn lên từ các cống thoát nước thường lẫn rác thải, cặn dầu nhớt tiềm ẩn rủi ro về sức khỏe nếu tiếp xúc lâu.
Với nhà ở, cần kê cao các thiết bị điện, ổ cắm hoặc tắt công tắc điện nếu mưa giông để đảm bảo an toàn. Chuẩn bị sẵn bao cát, tấm chắn nước hoặc gia đình, hàng quán có điều kiện kinh tế có thể chủ động nâng cao nền nhà. Dựng các biển cảnh báo, cắm cành cây ở các miệng hố ga, miệng cống dễ hình thành xoáy nước sâu, khu vực đang thi công.
Còn với giới văn phòng, 1 đôi giày sơ cua trên công ty, 1 đôi tất mới lúc này là rất cần thiết nếu phải di chuyển bằng xe máy đi làm. Nếu không, có 2 trường hợp xảy ra: hoặc bạn sẽ phải đợi đôi giày khô vài ngày, hoặc bạn phải chấp nhận ngứa ngáy.
Sống chung với mùa mưa: Vẫn là phải
Miền Nam phân định hai mùa nắng - mưa rõ rệt, vì thế việc vượt qua mùa mưa trong năm không còn là xử lý tình huống mà phải là sự thích nghi lâu dài.
“Giờ ra đường là thủ sẵn áo mưa trong cốp xe, xem dự báo thời tiết, tra sẵn google map để đi cho nhanh, tránh bị lạc mất thời gian”, chị Ngọc Bích nói thêm.
Kỹ năng xin về sớm cũng nên được trui rèn nếu bạn là người có gia đình và không thể ở văn phòng quá muộn.
Từ những thói quen nhỏ như luôn mang theo áo mưa, bọc kín đồ điện tử, chọn lộ trình ít ngập, kẹt xe... hay giữ không gian sống luôn thoáng đãng, sạch sẽ là những điều thường nhật cần được duy trì để dần trở thành lối sống.
Khi các giải pháp chống ngập đô thị còn cần thời gian, chính sự chủ động của mỗi cá nhân là lớp phòng vệ đầu tiên chủ động nhất, tốt nhất để thích nghi với một mùa mưa ngày càng diễn biến bất thường.
