Một hãng công nghệ dự tính sa thải 30.000 lao động vì AI dù doanh thu lập đỉnh

Trong khi Larry Ellison và các cộng sự đang say sưa với những con số tăng trưởng ấn tượng từ làn sóng AI, một bóng ma u ám khác đang bao trùm lên hàng nghìn nhân viên của tập đoàn này.

Tập đoàn Oracle không chỉ dùng AI để bán cho khách hàng, họ đang dùng chính nó như một "lưỡi dao" để tinh gọn bộ máy, tiết kiệm từng đồng USD nhằm đổ vào cuộc đua trung tâm dữ liệu tốn kém.

Áp lực đốt tiền cho AI

Theo báo cáo mới nhất gửi lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) sau kỳ kinh doanh quý III/2025, Oracle đã bất ngờ trích lập thêm 500 triệu USD cho chi phí tái cấu trúc. Con số này nâng tổng quỹ dành cho việc thay đổi bộ máy lên mức 2,1 tỷ USD trong năm tài chính này, một mức cao kỷ lục so với những năm trước đó. Trong thế giới tài chính, "tái cấu trúc" thường là thuật ngữ lịch sự để ám chỉ các đợt sa thải quy mô lớn.

Rishi Jaluria, chuyên gia phân tích tại RBC, nhận định rằng việc tăng quy mô kế hoạch tái cấu trúc thêm nửa tỷ USD ngay trước quý mới là dấu hiệu không thể chối cãi của việc chuẩn bị cắt giảm nhân sự.

Thực tế, Oracle mới chỉ sử dụng khoảng 982 triệu USD từ quỹ này, phần lớn chi cho trợ cấp thôi việc. Điều đó đồng nghĩa với việc họ vẫn còn hơn 1,1 tỷ USD "trong kho" để thực hiện các đợt thanh lọc từ nay đến khi năm tài chính kết thúc vào ngày 31/5.

Ngân hàng đầu tư TD Cowen nhận định thay vì chỉ dừng lại ở con số "hàng nghìn", quy mô sa thải thực tế dự kiến có thể lên tới 20.000 đến 30.000 nhân sự, tương đương khoảng 12-18% tổng lực lượng lao động toàn cầu của Oracle.

Mục tiêu của cuộc "thanh trừng" quy mô lớn này không gì khác ngoài tiền. Việc cắt giảm hàng chục nghìn vị trí được kỳ vọng sẽ giải phóng khoảng 8-10 tỷ USD dòng tiền tự do. Đây là nguồn vốn sống còn để Oracle duy trì "cơn khát" hạ tầng AI trong bối cảnh các khoản nợ đang phình to.

Một chi tiết đáng chú ý trong thông điệp gửi đến các nhà đầu tư là Oracle khẳng định các công cụ lập trình AI đang giúp họ "xây dựng nhiều phần mềm hơn trong thời gian ngắn hơn với ít người hơn". Đây là một đòn giáng mạnh vào tâm lý của đội ngũ kỹ sư.

Tại buổi họp toàn thể nhân viên ở văn phòng Nashville mới đây, dù không khí có vẻ lạc quan với những thành tích doanh thu, nhưng hai đồng Giám đốc điều hành là Clay Magouyrk và Mike Sicilia đã không ngần ngại ca ngợi khả năng tự động hóa của AI trong việc viết mã và tạo sản phẩm mẫu.

Các "đại lý AI" (AI agents) hiện đã đảm nhận phần lớn công việc của các quản trị viên cơ sở dữ liệu (DBA). Một minh chứng điển hình trong nội bộ tập đoàn là đội ngũ 47 người trước đây giờ đã được thay thế bằng hệ thống tự động, chỉ cần 3 kiến trúc sư cấp cao giám sát.

Thông điệp gửi đến các nhà đầu tư cũng khẳng định rõ: Công cụ AI đang giúp hãng "xây dựng nhiều phần mềm hơn với ít người hơn". Điều này trực tiếp đẩy các đội ngũ lập trình và phát triển sản phẩm vào danh sách "dư thừa".

Sự lo lắng đang lan rộng trong nội bộ tập đoàn. Nhiều nhân viên lo ngại các đợt sa thải có thể diễn ra ngay trong hai tuần tới. Đặc biệt, những bộ phận vận hành cũ và mảng hỗ trợ ngoài cốt lõi điện toán đám mây đang cảm thấy bị "bỏ rơi" trong kỷ nguyên mới.

Trước đó, từ tháng 8 đến tháng 9 năm ngoái, Oracle đã âm thầm loại bỏ hơn 3.000 nhân sự tại Mỹ, Canada và Ấn Độ, quét sạch toàn bộ tầng lớp quản lý trung gian trong mảng bán hàng và marketing.

Đáng chú ý, Oracle đã có sự thay đổi chiến lược đầy kịch tính khi bất ngờ dừng dự án mở rộng trung tâm dữ liệu AI chủ chốt tại Abilene, Texas, nơi từng được kỳ vọng là "đại bản doanh" cho OpenAI. Thay vì mở rộng bằng mọi giá, tập đoàn đang chuyển dịch sang mô hình "Leaner IT" (CNTT tinh gọn), tập trung tối ưu hóa các cơ sở hiện có để kiểm soát nợ.

Ván cược 143 tỷ USD

Nguyên nhân sâu xa của chiến dịch thắt lưng buộc bụng này đến từ một sự mâu thuẫn kỳ lạ đang diễn ra: Oracle vừa công bố doanh thu quý 3 đạt 17,2 tỷ USD (tăng 22%), khiến giá cổ phiếu tăng vọt. Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang đó là một cơ cấu tài chính đầy rủi ro.

Để duy trì vị thế trong cuộc đua đám mây và thỏa thuận cung cấp hạ tầng cho OpenAI, Oracle đã phải vay mượn cực lớn để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI khổng lồ. Tổng nợ dài hạn của tập đoàn hiện đã chạm mốc 143 tỷ USD sau đợt bán trái phiếu trị giá 25 tỷ USD vào tháng trước.

Các nhà đầu tư đang theo dõi sát sao từng đồng USD mà Oracle chi ra. Việc cổ phiếu từng sụt giảm hơn 50% từ đỉnh cao hồi tháng 9 năm ngoái cho thấy thị trường rất khắt khe với các khoản chi tiêu.

Để làm hài lòng cổ đông và bù đắp chi phí lãi vay, Oracle buộc phải tìm cách giảm chi phí vận hành.

Câu chuyện của Oracle là một ví dụ điển hình cho mặt trái của cơn sốt công nghệ: AI không chỉ là công cụ tạo ra lợi nhuận, mà còn là lý do để các tập đoàn công nghệ lớn thực hiện những cuộc "thanh trừng" nhân sự để tối ưu hóa bảng cân đối kế toán.

Với 1,1 tỷ USD ngân sách tái cấu trúc còn lại, thị trường đang nín thở chờ xem bao nhiêu vị trí nữa sẽ biến mất dưới danh nghĩa "hiệu quả AI".

*Nguồn: FT, Fortune

Băng Băng