Loại quả "quốc dân" vào mùa hè nhưng bác sĩ cảnh báo không nên ăn cùng 2 thứ này: Có thể làm mất vitamin C, tăng nguy cơ tụt đường huyết nguy hiểm

Mỗi khi bước vào mùa hè, vải thiều lại trở thành một trong những loại trái cây được tiêu thụ mạnh nhất tại châu Á nhờ vị ngọt đậm, mọng nước và hương thơm đặc trưng. Không chỉ hấp dẫn về hương vị, vải còn chứa nhiều vitamin C, kali, polyphenol và flavonoid, những hợp chất có khả năng chống oxy hóa và hỗ trợ miễn dịch.

Theo dữ liệu dinh dưỡng, khoảng 100g vải thiều có thể cung cấp lượng vitamin C gần tương đương nhu cầu hằng ngày của một người trưởng thành. Ngoài ra, loại quả này còn chứa catechin, anthocyanin và nhiều hợp chất thực vật giúp trung hòa gốc tự do, giảm stress oxy hóa và hỗ trợ bảo vệ tế bào.

Tuy nhiên, các bác sĩ cho rằng vải là loại trái cây "ngọt nhưng không đơn giản". Nếu ăn sai cách, đặc biệt là ăn quá nhiều hoặc ăn khi bụng đói, loại quả này có thể gây ra những phản ứng chuyển hóa bất lợi cho cơ thể.

Bác sĩ cảnh báo: Không nên ăn vải cùng dưa leo và cà rốt

Một trong những lưu ý được các chuyên gia dinh dưỡng nhắc đến là không nên ăn vải cùng hoặc ngay sau khi ăn dưa leo và cà rốt.

Nguyên nhân nằm ở việc dưa leo và cà rốt chứa enzyme ascorbinase, loại enzyme có khả năng thúc đẩy quá trình phân hủy vitamin C. Trong khi đó, vải thiều lại là nguồn cung cấp vitamin C rất dồi dào.

Khi ăn các thực phẩm này gần nhau, lượng vitamin C trong vải có thể bị giảm đáng kể trước khi cơ thể kịp hấp thụ. Điều này không chỉ làm mất đi giá trị dinh dưỡng vốn có mà còn khiến hệ tiêu hóa dễ bị kích thích ở những người có cơ địa nhạy cảm, gây đầy bụng, khó tiêu hoặc chướng hơi.

Các chuyên gia khuyến cáo nên ăn cách nhau tối thiểu khoảng 2 giờ để hạn chế tương tác bất lợi giữa các loại thực phẩm.

Ngoài ra, vải cũng không được khuyến khích ăn cùng gan động vật. Gan chứa hàm lượng cao các ion kim loại như sắt và đồng, những chất có thể xúc tác phản ứng oxy hóa vitamin C, làm giảm khả năng chống oxy hóa của loại vitamin này.

Không chỉ vậy, gan động vật vốn giàu cholesterol và purin. Khi kết hợp với lượng đường cao trong vải sẽ làm tăng gánh nặng chuyển hóa, đặc biệt ở người lớn tuổi, người bị rối loạn lipid máu hoặc hội chứng chuyển hóa.

Ăn vải lúc đói có thể gây "bệnh vải thiều", nguy hiểm nhất ở trẻ em

Một trong những cảnh báo y khoa đáng chú ý nhất liên quan đến vải thiều là tình trạng hạ đường huyết cấp sau khi ăn quá nhiều vải lúc bụng đói, thường được gọi là "bệnh vải thiều".

Tình trạng này từng được ghi nhận ở nhiều quốc gia châu Á vào mùa thu hoạch vải, đặc biệt ở trẻ em suy dinh dưỡng hoặc người có dự trữ glycogen thấp.

Biểu hiện thường gặp gồm: Chóng mặt; Run tay chân; Toát mồ hôi lạnh; Tim đập nhanh; Mệt lả; Buồn nôn hoặc rối loạn ý thức. Trường hợp nặng có thể dẫn tới co giật hoặc hôn mê do hạ đường huyết sâu.

Theo các bác sĩ, mặc dù vải có vị ngọt nhưng loại đường chủ yếu trong quả là fructose. Khác với glucose, fructose cần được gan chuyển hóa trước khi cơ thể sử dụng làm năng lượng.

Khi ăn quá nhiều vải lúc bụng đói, lượng fructose đi vào cơ thể tăng đột ngột khiến gan không kịp xử lý. Đồng thời, một số hợp chất tự nhiên trong vải chưa chín còn có thể ức chế quá trình tân tạo glucose tại gan, làm đường huyết giảm nhanh.

Trong khi đó, cơ thể lại tiết insulin để xử lý lượng đường vừa nạp vào, từ đó dẫn đến phản ứng hạ đường huyết nghiêm trọng.

Trẻ em là nhóm có nguy cơ cao nhất vì lượng glycogen dự trữ trong gan thấp hơn người trưởng thành. Đây cũng là lý do các chuyên gia luôn khuyến cáo không nên để trẻ ăn quá nhiều vải khi chưa ăn cơm.

Ăn quá nhiều vải có thể làm tăng acid uric và kích thích phản ứng viêm

Dù chứa nhiều chất chống oxy hóa, vải vẫn là loại trái cây có hàm lượng đường tương đối cao. Trung bình 100g vải chứa khoảng 16–20g carbohydrate, chủ yếu là đường đơn.

Nếu tiêu thụ quá mức, cơ thể có thể gặp nhiều vấn đề như: Tăng đường huyết nhanh; Tăng tích tụ mỡ nội tạng; Kích thích phản ứng viêm; Tăng acid uric máu; Tăng nguy cơ khởi phát cơn gout cấp.....

Quá trình chuyển hóa fructose trong gan còn tạo ra acid uric – chất liên quan mật thiết đến bệnh gout và các rối loạn chuyển hóa.

Ngoài ra, chế độ ăn nhiều đường cũng có thể thúc đẩy phản ứng glycation, làm tăng stress oxy hóa và khiến tình trạng viêm da, mụn trứng cá hoặc eczema trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo Đông y, vải là thực phẩm có tính ôn. Ăn quá nhiều dễ gây "nội nhiệt", biểu hiện bằng đau họng, nhiệt miệng, táo bón, nổi mụn hoặc khô miệng.

Những nhóm người cần đặc biệt hạn chế ăn vải

Người mắc tiểu đường

Không cần kiêng hoàn toàn nhưng phải kiểm soát chặt lượng ăn. Mỗi lần chỉ nên ăn khoảng 3–5 quả và cần điều chỉnh lượng tinh bột trong khẩu phần hôm đó.

Người bị gout hoặc tăng acid uric

Do fructose làm tăng sản xuất acid uric nên người có tiền sử gout cần hạn chế tối đa việc ăn nhiều vải cùng lúc.

Người có cơ địa nóng trong

Những người thường xuyên bị nhiệt miệng, táo bón, đau họng hoặc nổi mụn nên ăn với lượng vừa phải để tránh làm triệu chứng nặng hơn.

Người đang bị viêm da hoặc mụn

Lượng đường cao trong vải có thể thúc đẩy phản ứng viêm và làm tình trạng da kéo dài lâu hơn.

Ăn vải thế nào để an toàn hơn?

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị: Không ăn vải khi bụng đói Nên ăn sau bữa chính khoảng 30 phút. Không ăn quá nhiều trong một lần. Ưu tiên chọn quả chín kỹ, không ăn quả còn xanh

Có thể ngâm nước muối loãng vài phút trước khi ăn để giảm kích ứng. Uống thêm nước hoặc trà nhạt sau khi ăn để hỗ trợ chuyển hóa

Theo các bác sĩ, vải thiều không phải loại trái cây "có hại", vấn đề nằm ở cách sử dụng. Khi ăn điều độ và đúng thời điểm, đây vẫn là loại quả giàu vitamin C, chất chống oxy hóa và có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu ăn vô tội vạ, đặc biệt là lúc đói bụng hoặc kết hợp sai thực phẩm, loại quả này hoàn toàn có thể trở thành "gánh nặng" cho hệ chuyển hóa của cơ thể.

(Nguồn: QQ)

Theo Diệp Lục