Loại nấm gây nhiễm trùng não, tỷ lệ tử vong tới 70% gia tăng tại Mỹ, người khỏe mạnh cũng có thể mắc
Một loại nấm hiếm gặp có thể gây áp xe não với tỷ lệ tử vong lên tới 70% đang được phát hiện ngày càng nhiều tại Mỹ. Đáng chú ý, khoảng một nửa số ca bệnh được ghi nhận ở những người không có vấn đề về hệ miễn dịch.
Số ca phát hiện tăng mạnh trong hai năm
Theo Fox News ngày 16/10/2026, báo cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đề cập đến Cladophialophora bantiana (C. bantiana), một loại nấm mốc màu đen có thể gây nhiễm trùng não. Loại nấm này chứa melanin, sắc tố tạo nên màu tối đặc trưng.
Cladophialophora bantiana là loại nấm mốc màu đen có thể gây nhiễm trùng não nghiêm trọng, với tỷ lệ tử vong được ghi nhận ở mức 60-70% (Ảnh: iStock)
Dữ liệu từ phòng thí nghiệm vi sinh thuộc Đại học Washington cho thấy số trường hợp phát hiện C. bantiana đã tăng gần gấp bốn lần trong giai đoạn 2023-2025. Trong thời gian từ tháng 1/2009 đến tháng 7/2026, các nhà nghiên cứu xác định được 48 trường hợp nhiễm nấm đã được xác nhận và một trường hợp nghi ngờ, dựa trên các mẫu mô thu thập tại 21 bang và Đặc khu Columbia. Độ tuổi trung bình của bệnh nhân là 68.
Trước đây, loại nấm này được phát hiện tương đối hiếm. Phòng thí nghiệm của Đại học Washington chỉ ghi nhận từ 1 đến 5 trường hợp mỗi năm trong giai đoạn 2009-2023. Tuy nhiên, số trường hợp được phát hiện tăng lên 8 vào năm 2024 và 14 vào năm 2025.
Để xác định liệu mức tăng này có phải chỉ do số lượng xét nghiệm nhiều hơn hay không, các nhà nghiên cứu tiếp tục so sánh số ca phát hiện với tổng số mẫu mô não được xét nghiệm tìm nấm. Kết quả cho thấy tỷ lệ phát hiện tăng từ 8,4 ca trên 1.000 mẫu trong giai đoạn 2017-2023 lên 26 ca trên 1.000 mẫu vào năm 2025.
Theo báo cáo của CDC, nguyên nhân khiến số trường hợp phát hiện tăng rõ rệt vẫn chưa được xác định. Cơ quan này kêu gọi xây dựng hệ thống báo cáo quốc gia có tính hệ thống để theo dõi tác nhân gây bệnh và đánh giá xu hướng trong thời gian tới.
Người khỏe mạnh cũng có thể nhiễm nấm
Điểm đáng chú ý là C. bantiana không chỉ ảnh hưởng đến những người có hệ miễn dịch suy yếu. Theo báo cáo, khoảng một nửa số trường hợp được ghi nhận xảy ra ở những người không có vấn đề về miễn dịch.
Các nhà nghiên cứu cho rằng nấm có thể xâm nhập cơ thể khi con người hít phải bào tử hoặc thông qua vết thương trên da, sau đó di chuyển theo đường máu đến não. Trong số các trường hợp được báo cáo, 88% được phát hiện trong mẫu mô não và 12% trong mô phổi. Những dữ liệu này phù hợp với giả thuyết đường hô hấp có thể là một trong những con đường nấm xâm nhập cơ thể.
Theo CDC, 88% trường hợp nhiễm Cladophialophora bantiana được phát hiện trong mẫu mô não, cho thấy những khó khăn trong việc nhận diện tác nhân gây bệnh (Ảnh: AP)
Các trường hợp nhiễm nấm đã được ghi nhận tại nhiều khu vực của Mỹ. California có số trường hợp cao nhất với 6 ca, tiếp theo là Florida và Texas với mỗi bang 5 ca, trong khi Pennsylvania ghi nhận 4 ca.
Theo một nghiên cứu tổng quan được công bố trên tạp chí Medical Mycology, nhiễm trùng do C. bantiana có tỷ lệ tử vong từ 60% đến 70%, ngay cả khi bệnh nhân được điều trị tích cực. Mặc dù số trường hợp được ghi nhận còn ít, mức độ nghiêm trọng của bệnh khiến việc nhận biết và chẩn đoán chính xác trở thành vấn đề đáng quan tâm.
Khó phát hiện, điều trị thường cần phẫu thuật
Một trong những thách thức lớn khi xử lý các ca nhiễm C. bantiana là bệnh thường biểu hiện dưới dạng áp xe não mà không có dấu hiệu nhiễm trùng rõ ràng ở bên ngoài cơ thể. Điều này có thể khiến bác sĩ khó xác định nguyên nhân ngay từ đầu.
Các xét nghiệm thông thường, bao gồm xét nghiệm PCR dịch não tủy, đôi khi không phát hiện được nấm. Báo cáo của CDC đề cập một trường hợp tử vong tại Trung tâm Y tế Đại học Washington, trong đó xét nghiệm PCR dịch não tủy cho kết quả âm tính cả một tháng trước và tại thời điểm bệnh nhân được sinh thiết não.
Trường hợp này cho thấy việc phát hiện tác nhân gây bệnh có thể gặp nhiều trở ngại. Trong những tình huống cần thiết, bác sĩ có thể phải lấy mẫu mô não thông qua phẫu thuật để xác nhận chẩn đoán.
Việc điều trị thường kết hợp phẫu thuật loại bỏ mô bị nhiễm trùng với sử dụng nhiều loại thuốc kháng nấm. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong cao cho thấy bệnh vẫn là một dạng nhiễm trùng nghiêm trọng.
Trước xu hướng gia tăng số trường hợp được phát hiện, CDC khuyến nghị các bác sĩ cân nhắc khả năng nhiễm C. bantiana khi đánh giá bệnh nhân có áp xe não, đặc biệt trong những trường hợp chưa xác định được nguyên nhân. Cơ quan này đồng thời kêu gọi tăng cường báo cáo ca bệnh trên toàn quốc để cải thiện khả năng giám sát.
Hiện chưa rõ vì sao số trường hợp phát hiện loại nấm này tăng nhanh trong những năm gần đây. Các nhà nghiên cứu cho rằng cần có dữ liệu theo dõi đầy đủ hơn để hiểu rõ xu hướng này và hỗ trợ việc nhận diện bệnh.
Nguồn: Foxnews