Lãi suất huy động leo thang, ngân hàng chịu sức ép kép
Mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục nhích lên ở nhiều kỳ hạn, trong đó lãi suất ngắn hạn áp sát mức trần 4,75%/năm. Ở các kỳ hạn dài, nhiều ngân hàng tăng lãi suất và tung ưu đãi, đưa mức lãi suất thực nhận lên trên 9%/năm. Diễn biến này được dự báo còn kéo dài khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn.
Lãi suất huy động tiếp tục tăng
Trong tháng 8, nhiều ngân hàng tiếp tục điều chỉnh tăng lãi suất huy động, đặc biệt tại các kỳ hạn ngắn và trung dài hạn. Đáng chú ý, lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng đang tiến sát mức trần do Ngân hàng Nhà nước quy định, cho thấy áp lực huy động vốn của hệ thống vẫn hiện hữu.
Tại kỳ hạn 3 tháng, LPBank tăng lãi suất thêm 0,1% lên 4,4%/năm. Trong khi đó, mức cao nhất trên thị trường hiện đạt 4,75%/năm, tương đương mức trần áp dụng với tiền gửi dưới 6 tháng. Một số ngân hàng như DongABank, NCB, VPBank và NamABank cũng niêm yết mức lãi suất khá sát trần, khoảng 4,6-4,7%/năm. Phần lớn ngân hàng còn lại duy trì lãi suất trên 3,5%/năm.
Ở kỳ hạn 6 tháng, BacABank đang dẫn đầu với 7,05%/năm, tiếp đến là PGBank ở mức 6,6%/năm. Các ngân hàng như VCBNeo, LPBank, BVBank và OCB niêm yết lãi suất khoảng 6,4-6,5%/năm.
Với kỳ hạn 12 tháng, HDBank đang đứng đầu với mức 7,2%/năm, theo sau là BacA Bank với 7,1%/năm. LPBank và VPBank tăng lãi suất lần lượt 0,45 và 0,2% lên 6,75% và 6%/năm.
Lãi suất huy động vẫn tiếp tục tăng trong tháng 8.
Đáng chú ý, cuộc đua lãi suất không chỉ diễn ra ở biểu niêm yết mà còn thông qua các chương trình ưu đãi . Cake by VPBank triển khai chương trình cộng thêm 2%/năm cho khách hàng gửi tiết kiệm lần đầu từ 100.000 đồng, áp dụng với kỳ hạn 6-12 tháng trên ứng dụng CAKE BANK trong tháng 8. Mức ưu đãi cao hơn 0,2% so với tháng trước. Nhờ đó, lãi suất thực nhận đối với một số khoản tiền gửi có thể lên tới 9,4%/năm.
Diễn biến trên cho thấy áp lực huy động vốn chưa hạ nhiệt, trong bối cảnh nhu cầu tín dụng của nền kinh tế vẫn ở mức cao.
Lãi suất khó giảm
Chia sẻ tại Hội nghị nhà đầu tư ngày 6/8, ông Phạm Như Ánh - Tổng Giám đốc MB - dự báo, mặt bằng lãi suất từ nay đến cuối năm cơ bản sẽ đi ngang. Theo ông Ánh, thanh khoản hệ thống đã cải thiện nhưng chưa đáng kể, trong khi nhu cầu vốn tiếp tục tăng khi nhiều dự án quy mô lớn được triển khai và doanh nghiệp mở rộng đầu tư.
“Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các ngân hàng duy trì ổn định mặt bằng lãi suất. Nếu không có sự can thiệp kịp thời và mạnh mẽ của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất hiện nay có lẽ còn cao hơn”, ông Ánh nhận định.
Theo ông Ánh, mặt bằng lãi suất đi ngang vẫn tạo sức ép lên biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng. Trong nửa đầu năm, NIM của MB cũng như nhiều ngân hàng khác đã thu hẹp khi chi phí huy động vốn tăng. Áp lực này có thể tiếp tục kéo dài khi các khoản tiền gửi lãi suất thấp trước đây lần lượt đáo hạn và được tái tục ở mặt bằng cao hơn.
Đồng quan điểm, VCBS Research trong báo cáo Triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam 6 tháng cuối năm 2026 cho rằng, lãi suất huy động nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức cao trong những tháng cuối năm.
Theo đơn vị phân tích, mặt bằng lãi suất đã bước sang một giai đoạn mới khi lãi suất huy động và cho vay đồng loạt tăng trong nửa đầu năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực thanh khoản khi tăng trưởng tín dụng cao hơn tốc độ huy động vốn, buộc các ngân hàng phải tăng lãi suất để thu hút tiền gửi và bảo đảm nguồn vốn cho hoạt động cho vay.
Dù vậy, VCBS Research không cho rằng đây là dấu hiệu Ngân hàng Nhà nước chuyển sang chính sách tiền tệ thắt chặt. Cơ quan quản lý vẫn sử dụng nhiều công cụ để hạn chế đà tăng lãi suất, từ điều tiết thanh khoản qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO), làm việc với các ngân hàng nhằm tạo đồng thuận ổn định mặt bằng lãi suất đến tăng cường thanh tra, giám sát.
Việc nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40% cũng được VCBS Research đánh giá sẽ góp phần giảm áp lực huy động, qua đó hỗ trợ ổn định mặt bằng lãi suất.
Trong kịch bản cơ sở, VCBS Research dự báo Ngân hàng Nhà nước chưa điều chỉnh các mức lãi suất điều hành trong nửa cuối năm 2026. Lãi suất chiết khấu được kỳ vọng giữ ở mức 3%/năm và lãi suất tái cấp vốn 4,5%/năm.
Theo VCBS Research, lãi suất huy động sẽ tiếp tục ở mức cao khi tăng trưởng tín dụng được kỳ vọng duy trì trên 15%. Điều này đồng nghĩa chi phí vốn của ngân hàng tiếp tục chịu sức ép, đồng thời có thể tác động nhất định đến thị trường chứng khoán trong ngắn hạn.