Kinh tế Mỹ nhận tin buồn: Thâm hụt ngân sách cao thứ 3 lịch sử, chiếm 6% GDP

Thâm hụt ngân sách Mỹ năm tài khóa 2026 tăng 12% lên gần 2.000 tỷ USD, mức cao thứ ba trong lịch sử. Đáng chú ý, chi phí trả lãi nợ công đã lên tới 1.100 tỷ USD, vượt cả ngân sách quốc phòng và chương trình bảo hiểm y tế Medicare.

Trong năm tài khóa vừa qua, tổng thu ngân sách Mỹ đạt 5.403 tỷ USD, trong khi chi tiêu lên tới 7.396 tỷ USD. Mức thâm hụt tăng 12% so với con số 1.775 tỷ USD của năm 2025, chỉ thấp hơn hai năm 2020 và 2021 - thời điểm Washington tăng mạnh chi tiêu để ứng phó đại dịch Covid-19.

Tình trạng mất cân đối ngân sách kéo dài tiếp tục đẩy nợ công Mỹ lên mức kỷ lục. Theo dữ liệu mới nhất của Bộ Tài chính, tổng nợ liên bang đã vượt 40.300 tỷ USD, trong đó số liệu cập nhật ngày 14/10 ghi nhận hơn 40.329 tỷ USD.

Ủy ban Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB) cảnh báo triển vọng tài khóa Mỹ đang xấu đi. Nếu không điều chỉnh chính sách, thâm hụt ngân sách hằng năm có thể tăng lên 3.100 tỷ USD vào năm 2036.

Đáng chú ý, chi phí trả lãi nợ công hiện đạt khoảng 1.100 tỷ USD mỗi năm, tương đương mức kỷ lục 3,4% GDP. Đây đã trở thành khoản chi lớn thứ hai trong ngân sách liên bang, chỉ sau an sinh xã hội và vượt cả chi tiêu cho Medicare lẫn quốc phòng.

Một trong những nguyên nhân khiến thâm hụt tăng mạnh là nguồn thu thuế suy giảm. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), thuế thu nhập doanh nghiệp giảm 16% trong năm tài khóa 2026, một phần do các ưu đãi thuế mới cho phép doanh nghiệp tăng các khoản khấu trừ.

Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump cũng tác động đáng kể đến ngân sách. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2, chính phủ phải hoàn trả 144,6 tỷ USD tiền thuế nhập khẩu, tương đương gần một nửa tổng số thu thuế quan trước hoàn trả là 317,8 tỷ USD.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng các khoản hoàn thuế này là yếu tố quan trọng khiến thâm hụt tăng cao. Tuy nhiên, số liệu chi tiêu cho thấy áp lực ngân sách còn đến từ nhiều lĩnh vực khác.

Ngân sách Bộ An ninh Nội địa Mỹ tăng tới 146% so với năm 2025, phản ánh việc chính quyền Trump đẩy mạnh chi tiêu cho các ưu tiên chính sách.

Việc hoàn trả thuế quan cũng khiến thâm hụt thực tế cao hơn đáng kể so với dự báo. Hồi tháng 2, CBO từng ước tính mức thâm hụt năm 2026 là 1.850 tỷ USD, thấp hơn khoảng 140 tỷ USD so với kết quả cuối cùng.

Các chuyên gia cảnh báo việc thâm hụt lớn ngay cả khi nền kinh tế không suy thoái đang khiến dư địa tài khóa của Washington ngày càng thu hẹp, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất cao tiếp tục làm gia tăng chi phí vay nợ.

Theo Yahoo Finance

Theo Anh Dũng