Không phải Sam Altman, đây mới là 1 nhân vật đang nắm giữ sinh mệnh truyền thông của OpenAI

Ba tháng trước, nhà đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman bày tỏ lo ngại sâu sắc trước cuộc khủng hoảng PR bủa vây các công ty AI. Bất chấp ChatGPT bùng nổ, ngày càng nhiều người có cái nhìn tiêu cực về AI và làn sóng phản đối này không ngừng tăng nhiệt.

Giờ đây, ngay cả các diễn giả lễ tốt nghiệp cũng bị la ó khi vẽ viễn cảnh lạc quan về AI.

Tháng trước, một kẻ cực đoan đã ném bom xăng Molotov vào nhà riêng của CEO Sam Altman ở San Francisco, kèm tuyên ngôn kêu gọi trừng phạt các giám đốc công nghệ. Rõ ràng, không ai chịu rủi ro lớn hơn OpenAI trong cuộc khủng hoảng danh tiếng này.

Người chịu trách nhiệm "dọn dẹp chiến trường" này là Chris Lehane, Giám đốc đối ngoại toàn cầu của OpenAI, một chiến lược gia chính trị lão luyện.

Ông đã chia sẻ về hai thách thức lớn nhất hiện nay, là việc thuyết phục thế giới đón nhận OpenAI, đồng thời vận động các nhà lập pháp thông qua quy chế không kìm hãm công ty tăng trưởng. Với Lehane, hai mục tiêu này thực chất chỉ là một.

Từng làm truyền thông khủng hoảng tại Nhà Trắng thời Tổng thống Bill Clinton, Lehane tự phong biệt danh "Bậc thầy xử lý thảm họa". Sau đó, ông đã giúp Airbnb "lách luật" trước các nhà quản lý đô thị bằng chiến lược "đi trước luật pháp" ở những vùng xám pháp lý nhạy cảm.

Lehane cũng đóng vai trò kiến thiết siêu PAC Fairshake giúp hợp pháp hóa tiền điện tử tại Washington. Đầu quân cho OpenAI vào năm 2024, ông nhanh chóng nắm quyền kiểm soát cả mảng truyền thông lẫn chính sách của gã khổng lồ này.

Lehane nhận định các cuộc thảo luận xã hội về AI thường bị đẩy vào thế "nhị phân khiên cưỡng". Một bên là "nhãn quan màu hồng kiểu Bob Ross" vẽ tương lai không ai phải làm việc, chỉ thảnh thơi vẽ tranh bên bờ biển.

Bên kia là kịch bản đen tối nơi AI quá mạnh và bị thao túng bởi nhóm nhỏ tinh hoa. Theo ông, cả hai viễn cảnh đều xa rời thực tế.

Tuy nhiên, chính OpenAI trước đây đã góp phần thổi bùng sự cực đoan này. Năm ngoái, CEO Sam Altman từng cảnh báo "toàn bộ các ngành nghề" sẽ biến mất khi "điểm kỳ dị" gõ cửa. Gần đây, ông dịu giọng hơn và tuyên bố "thuyết tận thế về việc làm có lẽ sẽ sai trong dài hạn".

Lehane muốn OpenAI truyền tải thông điệp chừng mực và thực tế hơn để tránh hai thái cực. Ông cho rằng công ty cần chủ động giải quyết mối lo ngại như làn sóng mất việc làm hay tác động của chatbot tới trẻ em.

Minh chứng là danh sách đề xuất chính sách mới đây của OpenAI, gồm áp dụng tuần làm việc 4 ngày, mở rộng y tế và đánh thuế lực lượng lao động sử dụng AI.

"Nếu bạn bước ra ngoài và thừa nhận thách thức tồn tại, thì bạn có nghĩa vụ – đặc biệt khi chính bạn tạo ra chúng – phải thực sự đưa ra giải pháp thực tế," Lehane khẳng định.

Dù vậy, một số cựu nhân viên cáo buộc OpenAI đang cố tình xem nhẹ mặt tối của AI.

Tạp chí WIRED từng đưa tin các thành viên bộ phận nghiên cứu kinh tế của OpenAI đồng loạt nghỉ việc vì lo ngại bộ phận này đang biến tướng thành công cụ vận động hành lang cho công ty, thay vì phản ánh trung thực kết quả nghiên cứu khoa học thực tế.

Cân não trên võ đài chính trị

Khi sự hoài nghi của công chúng dâng cao, các chính trị gia chịu áp lực lớn trong việc chứng minh họ đủ sức can thiệp các gã khổng lồ công nghệ.

Để đối phó, ngành AI dựng lên liên minh các siêu PAC nhằm hậu thuẫn cho ứng viên thân AI và xoay chuyển dư luận. Tuy nhiên, bước đi này phản tác dụng khi một số ứng viên lấy việc bị các siêu PAC chống đối làm lá bài tranh cử để chứng minh sự độc lập trước cử tri.

Lehane đã góp công lớn thành lập Leading the Future, siêu PAC thân AI ra mắt mùa hè năm ngoái với cam kết tài trợ hơn 100 triệu USD từ các ông trùm công nghệ, gồm cả Brockman.

Nhóm này hiện ráo riết chống lại Alex Bores, tác giả đạo luật an toàn AI nghiêm khắc nhất bang New York, người đang chạy đua vào Quốc hội.

Brockman từng chia sẻ với WIRED rằng các khoản đóng góp chính trị cá nhân của vợ chồng ông cho quỹ Leading the Future và siêu PAC của Donald Trump đều xuất phát từ sứ mệnh của OpenAI, là đảm bảo Trí tuệ nhân tạo tổng hợp (AGI) mang lại lợi ích cho nhân loại.

Dù quyên góp cá nhân, ông tin nguồn tài chính này sẽ giúp đưa các ứng viên ủng hộ AI vào chính trường.

Lehane tiết lộ ông có cố vấn cho Brockman về các khoản chi tiêu chính trị gần đây, nhưng chỉ dừng lại ở mức "định hướng chung". Ông nhấn mạnh Brockman thực sự muốn ưu tiên cho các chính sách AI đúng đắn.

Hiện tại, Lehane khẳng định ông không can thiệp vào hoạt động thường nhật hay quy trình ra quyết định của Leading the Future và muốn để họ tự hoạt động độc lập bên ngoài.

Ông nói thêm rằng OpenAI đã nhiều lần làm rõ với nhân viên rằng công ty không trực tiếp tài trợ cho bất kỳ siêu PAC nào.

Vị trí tiên phong

Lehane ví OpenAI như những doanh nghiệp tiên phong xây dựng đường sắt và điện lực thuở sơ khai. Dù sản phẩm chưa chứng minh được tầm quan trọng sống còn tương đương các công nghệ lịch sử đó, họ đã đi trước một bước khi chủ động hợp tác chặt chẽ với chính phủ Mỹ.

Trong bối cảnh Quốc hội liên bang chưa đưa ra đạo luật AI thực chất nào, OpenAI theo đuổi chiến lược "chủ nghĩa liên bang đảo ngược" (reverse federalism), vận động hành lang cấp bang thông qua các luật AI tương tự nhau.

Mục tiêu là đồng bộ các dự luật mới với luật hiện hành tại California và New York, ngăn chặn tình trạng "bức tranh chắp vá" gồm các quy định chồng chéo làm bóp nghẹt sự đổi mới sáng tạo.

Trên thực tế, OpenAI cũng vận động cho những chính sách ưu ái ngành công nghiệp AI. Công ty gần đây ủng hộ dự luật tại Illinois cho phép các phòng nghiên cứu AI miễn trừ trách nhiệm pháp lý nếu mô hình gây thiệt hại thảm khốc, miễn là họ công bố khung an toàn công khai.

Các nhóm lợi ích công nghệ đã vận động cho "lá chắn trách nhiệm" này suốt nhiều năm với lập luận rằng chỉ kẻ trực tiếp dùng AI phạm tội mới đáng bị trừng trị, chứ không phải nhà phát triển mô hình gốc.

Khi dự luật Illinois thu hút dư luận, nhà tài trợ dự luật tiết lộ đây là "sáng kiến của OpenAI". Sau khi vấp phải chỉ trích dữ dội từ Thống đốc bang, OpenAI lập tức ra thông cáo phủ nhận việc ủng hộ điều khoản miễn trừ trách nhiệm pháp lý đó.

Trong buổi phỏng vấn, Lehane ngầm thừa nhận việc OpenAI ủng hộ toàn bộ dự luật này là một sơ suất.

"Tôi không nghĩ chúng tôi đã làm rõ ràng mọi chuyện về việc chúng tôi thực sự ủng hộ cái gì và phản đối cái gì", Lehane thừa nhận. "Đó là lỗi của chúng tôi".

Khi được hỏi về việc tham gia soạn thảo dự luật, ông cho biết công ty chắc chắn đã chia sẻ quan điểm của mình, nhưng nhấn mạnh cha đẻ ChatGPT chỉ muốn thúc đẩy các đạo luật AI đồng bộ với California và New York.

Gần đây nhất, OpenAI đã quay sang ủng hộ một dự luật khác tại Illinois – một trong những đạo luật nghiêm khắc nhất cả nước, yêu cầu các công ty AI hàng đầu phải trải qua các cuộc kiểm toán an toàn độc lập từ bên thứ ba.

Dự luật này, vốn được đối thủ Anthropic hậu thuẫn, đã chính thức được Thượng viện Illinois thông qua vào thứ Năm vừa qua.

Nguồn: Wired 

Băng Băng