Không phải Nvidia, hãng sản xuất bồn cầu Nhật Bản mới đang là bên nắm giữ "vũ khí" sống còn của ngành chip bán dẫn

Theo Business Insider (BI), trong khi cả thế giới đổ dồn sự chú ý vào Nvidia hay TSMC, một cái tên tưởng chừng "ngoại đạo" như Toto Ltd. lại vừa khiến sàn chứng khoán Tokyo rúng động. Không phải nhờ một mẫu thiết bị vệ sinh thế hệ mới, chính những linh kiện gốm sứ tinh vi phục vụ sản xuất bán dẫn mới là động cơ đưa cổ phiếu hãng này đạt mức tăng trưởng kỷ lục trong 3 năm qua.

Cái tên gây bất ngờ

Phiên giao dịch đầu năm 2026 chứng kiến một hiện tượng lạ khi cổ phiếu của Toto Ltd. tăng vọt, xác lập kỷ lục tăng trưởng trong ngày mạnh mẽ nhất kể từ tháng 2/2021. Điều này diễn ra trong bối cảnh cơn khát trung tâm dữ liệu và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang buộc các nhà đầu tư phải lùng sục mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng.

Ít ai ngờ rằng, một doanh nghiệp gắn liền với sự tiện nghi của phòng tắm lại đang nắm giữ "chìa khóa" giúp các tấm silicon (wafer) đứng vững trong quá trình chế tạo chip siêu nhỏ. Công nghệ giúp Toto tỏa sáng không nằm ở vòi sen hay bồn cầu, mà nằm ở một linh kiện kỹ thuật chuyên sâu: Mâm cặp tĩnh điện (Electrostatic Chucks).

Đây là thiết bị sử dụng lực tĩnh điện để cố định tấm silicon trong môi trường chân không tuyệt đối. Ngoài việc giữ vật liệu, mâm cặp của Toto còn đóng vai trò kiểm soát nhiệt độ cực kỳ khắt khe và ngăn chặn ô nhiễm vi hạt. Trong ngành bán dẫn, đây là những yếu tố sống còn quyết định tỷ lệ thành phẩm (yield rate) của mỗi lô chip.

Động lực trực tiếp thúc đẩy sự thăng hoa của Toto đến từ báo cáo phân tích của Goldman Sachs. Hai chuyên gia Sachiko Okada và Sayako Tominaga nhận định rằng, việc mở rộng hạ tầng AI toàn cầu đang tạo ra áp lực khổng lồ lên nhu cầu chip nhớ NAND.

Khi các tập đoàn lớn như Meta hay Amazon không tiếc tiền xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ, môi trường cung - cầu trong ngành lưu trữ trở nên thắt chặt hơn bao giờ hết. Theo Goldman Sachs, tình trạng thiếu hụt chip nhớ đang kéo theo nhu cầu cấp bách đối với các linh kiện thượng nguồn, nơi mà Toto đang chiếm ưu thế tuyệt đối về mặt kỹ thuật.

Phát ngôn viên của Toto cũng xác nhận triển vọng này và nhấn mạnh rằng xu hướng xây dựng trung tâm dữ liệu AI sẽ duy trì nhu cầu cao đối với các dòng sản phẩm linh kiện bán dẫn của hãng trong dài hạn.

Dù danh tiếng của Toto gắn liền với sự tiện nghi của phòng tắm, nhưng thực tế doanh nghiệp này đã "nhúng tay" vào lĩnh vực bán dẫn từ rất sớm. Mâm cặp tĩnh điện, sản phẩm được Toto sản xuất hàng loạt từ năm 1988, là minh chứng cho năng lực luyện kim và gốm sứ tinh xảo của người Nhật.

Với kinh nghiệm hàng thập kỷ trong việc xử lý vật liệu gốm cao cấp, Toto sở hữu lợi thế kỹ thuật mà không phải doanh nghiệp công nghệ mới nổi nào cũng có thể sao chép.

Số liệu thực tế cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu doanh thu tại Toto đang diễn ra vô cùng mạnh mẽ. Mảng kinh doanh linh kiện bán dẫn và màn hình đã đóng góp tới 42% tổng doanh thu của công ty. Điều này khẳng định Toto đã thoát ly khỏi hình ảnh một hãng gia dụng thuần túy để trở thành một doanh nghiệp công nghệ vật liệu quan trọng.

Câu chuyện của Toto thực chất là một phần trong chiến lược "tiến hóa" lặng lẽ của các tập đoàn Nhật Bản. Trước đó, chúng ta từng chứng kiến Ajinomoto độc quyền màng cách điện ABF cho vi xử lý, hay Kao Corp cung cấp hóa chất cơ bản cho linh kiện điện tử. Họ không trực tiếp sản xuất chip, nhưng họ sản xuất những thứ mà không có chúng, chip không thể ra đời.

Khi các gã khổng lồ sản xuất chip nhớ như Samsung, SK Hynix hay Kioxia chạy đua mở rộng quy mô để đáp ứng đơn hàng từ Thung lũng Silicon, họ buộc phải tìm đến những đối tác thượng nguồn như Toto.

Cơn sốt AI đang tạo ra một hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, đưa những doanh nghiệp có nền tảng vật liệu vững chắc bước vào thời kỳ hoàng kim mới. Ở đó, "vũ khí" để chinh phục thị trường không phải là những chiếc vòi sen mạ chrome, mà là những linh kiện gốm sứ chính xác đến từng nanomet.

Nguồn: Goldman Sachs, Fortune, BI

Băng Băng