Khối bê tông nặng hơn 100.000 tấn xuyên qua lòng sông Sài Gòn, mỗi ngày ‘gánh’ hơn 300.000 ô tô, xe máy
Không chỉ là công trình vượt sông hiện đại nhất Đông Nam Á, hầm Thủ Thiêm còn giúp hàng trăm nghìn phương tiện qua sông Sài Gòn.
Lịch sử hạ tầng giao thông TP.HCM bước sang trang mới vào năm 2011 khi hầm Thủ Thiêm chính thức thông xe. Đây là hầm dìm vượt sông đầu tiên tại Việt Nam, xác lập kỷ lục quy mô lớn nhất Đông Nam Á tại thời điểm khánh thành.
Công trình dài 1.490m, tương đương chiều dài của gần 15 sân vận động Mỹ Đình nối tiếp nhau, xử lý lưu lượng khổng lồ khoảng 45.000-55.000 ô tô và 300.000 xe máy mỗi ngày.
Hầm Thủ Thiêm được định hình bởi 4 đốt hầm đúc sẵn, mỗi đốt nặng 27.000 tấn — tương đương khối lượng của 160 con cá voi xanh khổng lồ. Để hạ dìm chính xác các khối bê tông này, nhà thầu phải nạo vét sâu tới 27m dưới đáy sông Sài Gòn, áp dụng công nghệ kháng chấn chịu được động đất cấp 7.
Không khí bên trong hầm được kiểm soát hoàn toàn tự động bằng hệ thống cảm biến thông minh. Khi nồng độ khí thải CO đạt ngưỡng, mạng lưới quạt phản lực tại các tháp thông gió sẽ tự động kích hoạt. Cơ chế "tự thở" này đảm bảo duy trì lượng oxy tiêu chuẩn cho người tham gia giao thông mà không cần can thiệp thủ công.
Hai đầu cửa hầm thiết kế dạng chữ U vuốt dài 400m, đóng vai trò như đê chắn lũ tự động. Khu vực này sở hữu hệ thống bể chứa ngầm 516 m3 cùng cụm máy bơm chìm công suất 10m3/phút. Biên độ thiết kế được tính toán vượt qua mọi đỉnh triều cường lịch sử, đảm bảo lòng hầm luôn khô ráo tuyệt đối trong mọi chu kỳ nước dâng.
Mọi hoạt động dưới lòng sông được giám sát bởi "bộ não" trên mặt đất: Trung tâm Điều hành ITS. Hệ thống máy chủ liên tục phân tích dữ liệu giao thông thời gian thực để điều tiết đèn tín hiệu. Thuật toán nhận diện thông minh giúp dự báo nguy cơ ùn ứ và phân luồng từ xa, ngăn chặn tình trạng kẹt xe cục bộ trong không gian kín.
Hầm Thủ Thiêm có chỉ số an toàn khẩn cấp quy định phương tiện chết máy nằm lại tối đa 3 phút. Vượt ngưỡng này, hệ thống sẽ phát tín hiệu để đội cứu hộ chuyên dụng lập tức can thiệp. Quy trình khắt khe nhằm triệt tiêu hoàn toàn hiệu ứng tê liệt dây chuyền, đảm bảo tính thông suốt cho trục hành lang Đông - Tây.
Bề mặt bê tông trên nóc hầm phía bờ Đông được cải tạo thành công viên rộng 10 ha bằng 100% nguồn vốn xã hội hóa. Hạng mục này cung cấp mảng xanh tương đương diện tích sân vận động Thống Nhất, đồng thời hoạt động như một màng cách nhiệt tự nhiên làm giảm hiện tượng đảo nhiệt đô thị.
Từ mặt cắt ngang 33m, hầm ngầm thông ra trục Mai Chí Thọ quy mô 12 làn xe. Đây là đường thu gom lưu lượng chính, kết nối trực tiếp với cao tốc Long Thành - Dầu Giây. Nút giao chiến lược này tạo ra luồng logistics xuyên suốt từ lõi trung tâm đến các "cực tăng trưởng" công nghiệp và sân bay quốc tế trong tương lai.
Ở hướng ngược lại, hầm Thủ Thiêm đấu nối trực tiếp vào đại lộ Võ Văn Kiệt, hoàn thiện trục xuyên tâm liền mạch. Cấu trúc này phá vỡ thế chia cắt địa lý kéo dài hàng thế kỷ, cho phép hàng hóa từ miền Tây Nam Bộ đi xuyên qua trung tâm để tiến thẳng về phía Đông mà không gây áp lực lên mạng lưới đường nội đô cũ thông qua đại lộ Võ Văn Kiệt.
Việc rút ngắn thời gian di chuyển sang lõi trung tâm xuống dưới 3 phút đã tạo khiến bất động sản Thủ Thiêm thăng hạng.
Nhìn lại hành trình 15 năm, hầm Thủ Thiêm không chỉ là một công trình hạ tầng giao thông TP.HCM điển hình mà là bệ phóng kinh tế hiệu quả trong lịch sử thành phố. Khoản đầu tư 2.200 tỷ đồng cho hầm dìm vượt sông này đã góp phần kích hoạt hàng tỷ USD vốn FDI, trực tiếp thay đổi bảng giá đất và biến một vùng sình lầy thành trung tâm tài chính mới của khu vực.
