Khi cả thế giới đua tăng lãi suất, một trong những nước giàu nhất vẫn giữ lãi suất 0%

Ngày 24/9, Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ (SNB) thông báo giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0%, trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đang chuyển sang thắt chặt chính sách tiền tệ.

Theo CNBC, quyết định của Thụy Sĩ tạo ra sự tương phản đáng chú ý với diễn biến tại các nền kinh tế lớn, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đều đã bước vào quá trình nâng lãi suất nhằm đối phó với áp lực giá cả.

Tuy nhiên, lãi suất 0% tại Thụy Sĩ thực tế đã tồn tại hơn một năm.

Tháng 6/2025, SNB giảm lãi suất chính sách thêm 0,25 điểm phần trăm, từ 0,25% xuống 0%, có hiệu lực từ ngày 20/6/2025. Kể từ đó, cơ quan này liên tục "đứng yên": Giữ nguyên lãi suất tại các cuộc họp tháng 9 và tháng 12/2025, sau đó tiếp tục duy trì mức 0% vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2026.

Như vậy, đến thời điểm hiện tại, Thụy Sĩ đã duy trì lãi suất chính sách ở 0% trong hơn 15 tháng.

Đằng sau lựa chọn này là một nền kinh tế có diễn biến lạm phát khá khác biệt.

Theo SNB, lạm phát tại Thụy Sĩ tăng từ 0,6% trong tháng 5 lên 0,8% vào tháng 8/2026. Động lực chính đến từ giá hàng hóa, đặc biệt là các sản phẩm dầu mỏ. Dù vậy, mức tăng giá này vẫn nằm khá sâu trong vùng mà SNB coi là ổn định giá cả, tức lạm phát từ 0% đến 2%.

CNBC nhận định Thụy Sĩ phần nào tránh được mức lạm phát cao mà nhiều nền kinh tế phát triển khác phải đối mặt. Một yếu tố quan trọng là đồng franc Thụy Sĩ.

Đồng tiền này từ lâu được coi là một tài sản trú ẩn. Trong những giai đoạn thị trường biến động, dòng tiền có xu hướng chảy vào franc, đẩy giá đồng tiền lên cao. Đồng nội tệ mạnh lại khiến hàng nhập khẩu trở nên rẻ hơn, qua đó tạo sức ép giảm lên mặt bằng giá trong nước.

Trong năm 2025, khi nhà đầu tư tìm nơi trú ẩn trước những biến động trên thị trường, đồng franc đã tăng hơn 12% so với USD. Sang năm nay, xu hướng phần nào đảo chiều khi USD lấy lại khoảng 4% so với franc.

Chính vì tỷ giá có khả năng tác động trực tiếp đến lạm phát và hoạt động kinh tế, SNB cho biết ngoài công cụ lãi suất, cơ quan này vẫn sẵn sàng can thiệp vào thị trường ngoại hối khi cần thiết để bảo đảm các điều kiện tiền tệ phù hợp.

Trao đổi với CNBC ngày 24/9, Chủ tịch SNB Martin Schlegel cho biết quyết định giữ nguyên lãi suất được đưa ra dựa trên diễn biến lạm phát.

SNB dự báo lạm phát sẽ tiếp tục tăng nhẹ trong quý IV/2026, trước khi giảm trở lại trong năm 2027. Nguyên nhân là lạm phát năng lượng hiện ở mức cao nhưng nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt trong những quý tới.

Theo dự báo mới nhất, lạm phát bình quân của Thụy Sĩ đạt khoảng 0,7% trong năm 2026, sau đó là 0,8% trong năm 2027 và 0,8% năm 2028. Đáng chú ý, dự báo này được xây dựng trên giả định lãi suất chính sách của SNB tiếp tục ở mức 0% trong toàn bộ thời gian dự báo.

Dù vậy, ông Schlegel nhấn mạnh mức độ bất định vẫn rất cao. Với đặc điểm là một nền kinh tế mở, Thụy Sĩ chịu tác động lớn từ những diễn biến bên ngoài, từ giá năng lượng, kinh tế toàn cầu cho đến biến động tỷ giá.

SNB cũng cho rằng triển vọng hiện nay đặc biệt chịu ảnh hưởng bởi tình hình Trung Đông. Nếu giá năng lượng tăng mạnh hơn dự kiến, lạm phát có thể tăng trong khi tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu bị kéo xuống.

Dù SNB chưa vội thay đổi chính sách, thị trường đang đặt cược rằng thời kỳ lãi suất 0% có thể không kéo dài mãi.

Theo dữ liệu thị trường, nhà đầu tư đang định giá khả năng SNB nâng lãi suất tại cuộc họp tháng 12 gần tương đương với khả năng tiếp tục giữ nguyên. Xác suất SNB bắt đầu nâng lãi suất vào đầu năm 2027 được thị trường định giá trên 90%.

Dữ liệu của LSEG cũng cho thấy giới giao dịch kỳ vọng lãi suất chính sách của Thụy Sĩ có thể lên ít nhất 0,75% vào tháng 9/2027.

Phương Linh