Đừng dạy giới siêu giàu tiêu tiền: Xe Người Dơi, tuổi thơ bao thế hệ sắp lên sàn đấu giá, muốn sở hữu có thể tốn tới 7 triệu USD
Một chiếc xe dựng từ hai khung gầm Chevrolet sắp lên sàn đấu giá với mức kỳ vọng 5 đến 7 triệu USD, chỉ vì từng chở Người Dơi trên màn ảnh. Câu chuyện ấy cho thấy giới nhà giàu ngày càng sẵn sàng chi đậm cho những món đồ gắn với ký ức tập thể.
Ngày 23/11 (giờ Mỹ), nhà đấu giá Julien's Auctions phối hợp với kênh Turner Classic Movies sẽ đưa lên sàn chiếc Batmobile "Hero" từng xuất hiện trong bộ phim "Batman Returns" (1992) của đạo diễn Tim Burton, với nam diễn viên Michael Keaton trong vai Người Dơi. Theo designboom, đây là lần đầu tiên chiếc xe được đem ra đấu giá, với mức ước tính từ 5 đến 7 triệu USD.
Chiếc Batmobile "Hero" trong phim "Batman Returns" (1992) sẽ lần đầu lên sàn đấu giá ngày 23/11, giá ước tính 5 đến 7 triệu USD. Ảnh: Julien's Auctions
Về mặt kỹ thuật, chiếc xe không có gì quá đặc biệt. Theo designboom, nó do nhà chế tạo xe Carl Casper và cộng sự đóng, khung gầm ghép từ hai khung xe Chevrolet Impala, dùng động cơ V8 của Chevrolet cùng hộp số tự động ba cấp, bên ngoài phủ lớp vỏ sợi thủy tinh sơn đen bóng, dài gần 6 mét. Giá trị của nó nằm ở chỗ khác: đây là chiếc Batmobile chính được dùng trong phần lớn các cảnh lái xe của bộ phim. Sau khi phim đóng máy, xe xuất hiện ở buổi ra mắt và tiệc kết thúc quay, nằm kho nhiều năm, rồi được trưng bày tại bảo tàng ô tô Marconi ở California.
Phần đuôi xe với ống xả mô phỏng động cơ phản lực, chi tiết làm nên dáng vẻ đặc trưng của chiếc Batmobile thời Tim Burton. Ảnh: Julien's Auctions
Nếu chạm ngưỡng ước tính, chiếc xe sẽ lập kỷ lục mới cho xe điện ảnh từng được đấu giá, theo Motor1. Kỷ lục cũ thuộc về chiếc Batmobile của series truyền hình thập niên 1960, được bán tại nhà đấu giá Barrett-Jackson năm 2013 với giá khoảng 4,6 triệu USD. Thời điểm đấu giá cũng được chọn có tính toán: phiên đấu giá trùng dịp kỷ niệm 60 năm series "Batman" năm 1966 lên sóng.
Khi ký ức có giá niêm yết
Chiếc Batmobile không phải trường hợp cá biệt. Tháng 12/2024, một đôi giày đỏ mà Judy Garland mang trong phim "Phù thủy xứ Oz" (1939) được Heritage Auctions bán với giá búa 28 triệu USD, tổng cộng 32,5 triệu USD khi tính phí. Theo CNN, con số này gần gấp 11 lần mức ước tính trước phiên của nhà đấu giá là 3 triệu USD, biến đôi giày thành món đồ điện ảnh đắt nhất từng được bán đấu giá.
Đôi giày đỏ Judy Garland mang trong "Phù thủy xứ Oz" được bán với tổng giá 32,5 triệu USD năm 2024. Ảnh: Heritage Auctions
Ngay trong tuần này, chiếc Ferrari NART Spider từng thuộc về tài tử Steve McQueen được bán với giá 18,9 triệu USD tại phiên đấu giá của Gooding Christie's ở New York. Theo Hagerty, mức giá này đưa chiếc xe vào nhóm khoảng 31 chiếc ô tô đắt nhất từng được bán đấu giá. Ở thị trường xe cổ, tên tuổi chủ cũ và câu chuyện đi kèm nhiều khi quyết định giá nhiều hơn bản thân chiếc xe.
Chiếc Ferrari NART Spider đời 1967 từng thuộc về Steve McQueen được bán với giá 18,9 triệu USD. Ảnh: Hagerty
Ở phân khúc cao hơn nữa là xương khủng long. Tháng 7/2026, bộ xương khủng long bạo chúa T-Rex có biệt danh "Gus" được Sotheby's New York bán với giá 50,1 triệu USD, cao gấp đôi mức ước tính 20 đến 30 triệu USD, sau 10 phút đấu giá giữa 7 người trả giá. Người mua giấu danh tính. Theo Fortune, kỷ lục trước đó là 44,6 triệu USD mà tỷ phú quỹ đầu cơ Ken Griffin trả cho bộ xương khủng long Stegosaurus "Apex" năm 2024. Ngay cả Pharrell Williams cũng nhảy vào cuộc chơi: Joopiter, nền tảng đấu giá trực tuyến do anh sáng lập, đã đưa lên sàn một bộ xương khủng long ba sừng với giá ước tính 4,5 đến 5,5 triệu USD.
Bộ xương T-Rex "Gus" được trưng bày tại Sotheby's New York trước khi được bán với giá kỷ lục 50,1 triệu USD. Ảnh: Reuters
Bà Caitlin Donovan, trưởng bộ phận kinh doanh toàn cầu của Joopiter, nhận định với Fortune rằng người mua đang dịch chuyển khỏi những hạng mục truyền thống như tranh của các danh họa cổ điển, để tìm đến những món đồ có sức vang văn hóa.
Vì sao người giàu sẵn sàng trả giá cho cảm xúc?
Điểm chung của chiếc Batmobile, đôi giày của Dorothy hay bộ xương Gus là tính độc bản gần như tuyệt đối. Không thể sản xuất thêm một chiếc xe từng chạy trên trường quay "Batman Returns", và cũng chỉ có bốn đôi giày đỏ của Judy Garland còn tồn tại, theo Smithsonian. Khi nguồn cung bằng một, giá chỉ còn phụ thuộc vào việc người mua thứ hai sẵn sàng trả bao nhiêu để không thua người thứ nhất.
Yếu tố thứ hai là sự dịch chuyển thế hệ. Những đứa trẻ từng ngồi trong rạp xem "Batman Returns" năm 1992 giờ đã bước vào tuổi 40, 50, đúng giai đoạn tài sản và thu nhập lên đỉnh. Đồ sưu tầm gắn với tuổi thơ của họ, từ xe điện ảnh, truyện tranh đến đồ chơi, đã trở thành một thị trường có sức mua thật. Báo cáo Wealth Report 2026 của Knight Frank dẫn lời nhà dự báo xu hướng Martin Raymond rằng sưu tầm ngày nay không còn là tiêu dùng phô trương, mà là cách phô bày gu thẩm mỹ.
Tilt, ứng dụng đấu giá qua livestream đang thu hút nhiều người bán Gen Z. Ảnh: Tilt
Ở đầu kia của thị trường, thế hệ Gen Z cũng đang tham gia theo cách riêng. Tilt, ứng dụng đấu giá qua livestream ra mắt năm 2023 tại London, hiện kết nối hơn 1 triệu người mua và đã gọi vốn khoảng 50 triệu USD. Theo Fortune, một số người bán Gen Z trên nền tảng này đạt doanh số 100.000 đến 260.000 USD mỗi tháng nhờ đấu giá giày sneaker, đồ hiệu và đồ sưu tầm. Đối thủ lớn hơn là Whatnot, nền tảng mua sắm livestream lớn nhất bên ngoài châu Á, đã chạm mốc 1 tỷ đơn hàng. Đấu giá, từ chỗ là sân chơi của giới thượng lưu, đang trở thành một mô hình thương mại đại chúng.
Tài sản đam mê có thực sự sinh lời?
Về dài hạn, dữ liệu khá thuận lợi. Chỉ số Knight Frank Luxury Investment Index (KFLII), theo dõi 10 nhóm tài sản xa xỉ gồm nghệ thuật, đồng hồ, xe cổ, rượu vang, túi xách, trang sức..., đã tăng 38,6% trong 10 năm qua, theo ThinkAdvisor. World Finance dẫn số liệu của Knight Frank cho biết 1 triệu USD đầu tư vào rổ tài sản này năm 2005 sẽ thành khoảng 5,4 triệu USD vào cuối năm 2024.
Nhưng bức tranh ngắn hạn kém lấp lánh hơn nhiều. KFLII khép lại năm 2025 với mức giảm 0,4%, sau hai năm giảm liên tiếp. Knight Frank gọi đây là giai đoạn "tìm lại chỗ đứng" chứ chưa phải hồi phục, và hiệu suất giữa các nhóm rất chênh lệch: tranh Ấn tượng tăng 13% trong khi rượu vang hay whisky đi xuống.
Rủi ro lớn nhất của tài sản đam mê nằm ở thanh khoản. Một chiếc Batmobile không thể bán bớt một nửa khi cần tiền, cũng không có bảng giá niêm yết mỗi ngày. Giá trị của nó chỉ được xác nhận khi có một phiên đấu giá và một người mua đủ đam mê xuất hiện đúng lúc. Phí giao dịch cũng không nhỏ: khoảng chênh giữa giá búa 28 triệu USD và tổng chi 32,5 triệu USD của đôi giày đỏ chính là phần phí người mua phải trả cho nhà đấu giá.
Ngoài ra còn câu chuyện về lợi ích công cộng. Nhà cổ sinh vật học Kristi Curry Rogers của Đại học Macalester cảnh báo với Fortune rằng các bảo tàng công cộng đang bị đẩy ra khỏi cuộc chơi. Khi hóa thạch về tay sưu tầm tư nhân mà không có cam kết cho giới khoa học tiếp cận, dữ liệu khoa học của chúng coi như mất đi.
Bộ xương khủng long ba sừng "Trey" được đưa lên sàn đấu giá của Joopiter, nền tảng do Pharrell Williams sáng lập. Ảnh: Robb Report
Dù vậy, chừng nào những món đồ độc bản vẫn còn xuất hiện và vẫn có người sẵn sàng trả giá cho ký ức, sàn đấu giá sẽ còn chứng kiến những con số khó tin. Câu hỏi với chiếc Batmobile của Tim Burton chỉ là nó sẽ dừng ở 5 triệu hay vượt xa 7 triệu USD.






