Đồng thời làm bán hàng liên kết, KOL, người livestream bán hàng, nộp thuế thế nào? Cơ quan thuế giải đáp

Cùng với sự bùng nổ của kinh tế số, ngày càng nhiều người có thu nhập từ các nền tảng trực tuyến như KOL, KOC, bán hàng liên kết (affiliate), người làm tự do (freelancer), người sáng tạo nội dung hay livestream bán hàng. Tuy nhiên, việc xác định nghĩa vụ thuế đối với các nguồn thu nhập này vẫn khiến không ít người băn khoăn.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế) chia sẻ tại Hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh" ngày 20/7 rằng Nghị định 253/2026/NĐ-CP không tạo ra loại thuế mới mà hướng dẫn cụ thể cách xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số, đặc biệt là những người bán hàng đa kênh.

Kinh doanh trên nhiều nền tảng vẫn phải cộng gộp doanh thu

Theo bà Lan Anh, điểm đầu tiên người kinh doanh trên Shopee, TikTok Shop, Facebook hay các nền tảng khác cần lưu ý là việc bán hàng trên nhiều kênh không làm thay đổi bản chất hoạt động kinh doanh.

Dù kinh doanh theo phương thức truyền thống hay trên nền tảng số, người nộp thuế vẫn phải xác định đúng chủ thể kinh doanh, loại thu nhập phát sinh, tổng doanh thu thực tế và kê khai nghĩa vụ thuế theo quy định.

Nói cách khác, khi bán hàng trên nhiều nền tảng, cá nhân vẫn phải tổng hợp toàn bộ doanh thu từ các kênh để xác định nghĩa vụ thuế.

Theo đại diện Cục Thuế, các khái niệm như KOL, KOC, affiliate, freelancer hay người sáng tạo nội dung chỉ là cách gọi phổ biến trên thị trường. Điều quan trọng là phải xác định bản chất khoản thu nhập phát sinh thông qua hợp đồng, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như cách thức tổ chức hoạt động để phân biệt đó là thu nhập từ hoạt động kinh doanh hay thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Nếu cá nhân tự đứng ra tổ chức hoạt động, có đăng ký kinh doanh và cung cấp dịch vụ độc lập thì được xác định là hoạt động kinh doanh. Ngược lại, nếu hoạt động được thực hiện thông qua một tổ chức hoặc cá nhân khác thì khoản thu nhập có thể được xác định là tiền lương, tiền công.

Mỗi loại thu nhập có thể áp dụng mức thuế khác nhau

Bà Lan Anh cho biết Luật Thuế thu nhập cá nhân cùng các Nghị định 68 và 253 đều quy định rõ thuế suất tương ứng đối với từng nhóm ngành nghề.

Đối với những cá nhân vừa bán hàng, vừa cung cấp dịch vụ hoặc sáng tạo nội dung số, cần phân loại rõ từng nguồn thu nhập để áp dụng đúng mức thuế.

Đáng chú ý, các hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung số được xác định thuộc nhóm dịch vụ. Ví dụ, nếu được xác định là hoạt động dịch vụ thì áp dụng thuế thu nhập cá nhân 2% và thuế giá trị gia tăng 5% theo quy định.

Theo đại diện Cục Thuế, cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động kinh doanh phát sinh tại Việt Nam đều phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Điều này cũng áp dụng đối với trường hợp kinh doanh thông qua các nền tảng nước ngoài. Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào doanh thu phát sinh tại Việt Nam để xác định mức thuế tương ứng.

Ba việc người kinh doanh trên nền tảng số cần làm

Để kê khai đúng nghĩa vụ thuế, bà Nguyễn Thị Lan Anh khuyến nghị người nộp thuế cần lưu ý ba vấn đề.

Thứ nhất, xác định đúng bản chất khoản thu nhập và ngành nghề kinh doanh, phân biệt rõ là hoạt động bán hàng hay cung cấp dịch vụ.

Thứ hai, tổng hợp đầy đủ doanh thu phát sinh từ tất cả các nền tảng và kênh bán hàng.

Thứ ba, lưu giữ đầy đủ hợp đồng, dữ liệu giao dịch, sao kê và các chứng từ khấu trừ để phục vụ việc đối chiếu và xác định nghĩa vụ thuế.

Theo bà Lan Anh, thông điệp xuyên suốt của Nghị định 253 là hình thức kinh doanh trên nền tảng số hay theo phương thức truyền thống không làm thay đổi bản chất hoạt động kinh doanh. Vì vậy, người nộp thuế cần chủ động rà soát doanh thu và kê khai trung thực, đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.

Thế Trần