Doanh nhân trẻ đề xuất Hà Tĩnh trở thành “đặc khu thể chế” hút đầu tư tư nhân

Phiên đối thoại VPSF 2026 tại tỉnh Hà Tĩnh có chủ đề: “Phát triển kinh tế tư nhân, kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo”.

Diễn đàn có sự tham dự của ông Hoàng Bình Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, ông Nguyễn Hồng Lĩnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; ông Phan Thiên Định, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.

Cùng sự tham dự của các Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam: ông Lưu Công Thành, ông Nguyễn Như Kiên; đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, các chuyên gia kinh tế, đại diện Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Câu lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ, Câu lạc bộ Sao Vàng Đất Việt, Hội Doanh nhân trẻ Hà Tĩnh, các hiệp hội doanh nghiệp, cùng đông đảo doanh nhân, nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh.

Kinh tế tư nhân cần được “đồng kiến tạo” chính sách

Tại diễn đàn ông Nguyễn Như Kiên, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam nhận định, kinh tế tư nhân hiện đã được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Tuy nhiên, điều doanh nghiệp cần không chỉ dừng ở chủ trương khuyến khích mà là môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi và ổn định.

Theo ông Kiên, doanh nghiệp cần được lắng nghe sớm hơn, đối thoại thực chất hơn và tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng chính sách. Bởi đây là lực lượng trực tiếp triển khai dự án, tiếp cận thị trường và xử lý những vấn đề phát sinh trong thực tế.

“Điều quan trọng nhất là tinh thần đồng kiến tạo chính sách, nghĩa là chính quyền và doanh nghiệp cùng tham gia xây dựng chính sách ngay từ đầu, thay vì doanh nghiệp chỉ chờ chính sách ban hành rồi mới phản ánh vướng mắc”, ông Kiên nói.

Đánh giá về tiềm năng của Hà Tĩnh, ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho rằng địa phương đang sở hữu vị trí chiến lược quan trọng trên trục Bắc - Nam và hành lang kinh tế Đông - Tây, cùng nhiều lợi thế về logistics, công nghiệp, năng lượng và kinh tế biển.

Theo ông Tuấn, với Khu kinh tế Vũng Áng, cảng nước sâu Sơn Dương và dư địa phát triển công nghiệp lớn, Hà Tĩnh hoàn toàn có thể trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ nếu khai thác tốt lợi thế sẵn có. Trong bài toán này, khu vực kinh tế tư nhân cần được xem là trụ cột chiến lược.

Đại diện Bộ Tài chính đề nghị Hà Tĩnh tiếp tục tận dụng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 137 của Quốc hội, ưu tiên các lĩnh vực như công nghiệp chế biến chế tạo, logistics, cảng biển, năng lượng, kinh tế biển, công nghệ cao và du lịch dịch vụ.

Một trong những giải pháp được nhấn mạnh là thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI để hình thành cộng đồng doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Bên cạnh đó, Hà Tĩnh hiện có hơn 60.000 hộ kinh doanh đang hoạt động. Theo phân tích dữ liệu thuế, bảo hiểm và đăng ký kinh doanh, đây là khu vực hoạt động khá hiệu quả so với nhiều địa phương khác và được xem là dư địa lớn để phát triển khu vực kinh tế chính thức.

Ở góc độ khoa học công nghệ, ông Trần Xuân Đích, Phó Cục trưởng Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp khoa học công nghệ cho rằng Hà Tĩnh có nhiều cơ hội phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo trong các lĩnh vực công nghiệp phụ trợ luyện kim, cơ khí chế tạo, logistics, cảng biển, năng lượng, vật liệu mới và tự động hóa.

Ông Đích nhấn mạnh, nhà nước không nên chỉ hỗ trợ doanh nghiệp bằng kinh phí mà cần đóng vai trò “khách hàng đầu tiên” cho các sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp tạo ra.

“Nhà nước cần vừa đặt hàng, vừa là khách hàng đầu tiên sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp. Chỉ như vậy mới thực sự hỗ trợ được doanh nghiệp công nghệ và startup đổi mới sáng tạo”, ông nói.

Doanh nhân mong muốn khơi thông dòng vốn cho Hà Tĩnh

Góp ý tại diễn đàn, ông Nguyễn Cảnh Hồng, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ cho rằng Hà Tĩnh vẫn đối mặt với nhiều thách thức do quy mô dân số còn nhỏ, thu nhập bình quân đầu người chưa cao, sức cầu thị trường còn hạn chế nên nhà đầu tư thường có tâm lý thận trọng.

Theo ông Hồng, Hà Tĩnh cần coi trọng phát triển các doanh nghiệp tư nhân đầu đàn, đủ năng lực dẫn dắt thị trường và làm chủ công nghệ. Địa phương nên lựa chọn một số lĩnh vực mũi nhọn để hình thành doanh nghiệp chủ lực như logistics cảng biển, năng lượng, vật liệu xây dựng xanh, nông nghiệp công nghệ cao, thủy sản, du lịch biển và dịch vụ chất lượng cao.

Ông cũng đề xuất định hướng Khu kinh tế Vũng Áng trở thành khu thương mại tự do hoặc “phòng thí nghiệm thể chế” cho khu vực tư nhân, với cơ chế một cửa liên thông, thủ tục điện tử nhanh, ưu đãi rõ ràng và hạ tầng sẵn sàng cho nhà đầu tư.

“Các quốc gia thành công đều có sự cạnh tranh mạnh về thể chế, thủ tục nhanh và dòng vốn lưu chuyển thuận lợi. Đây là điều Hà Tĩnh cần tham khảo nếu muốn tạo đột phá cho Vũng Áng”, ông Hồng nói.

Đề cập tới hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, ông Nguyễn Thanh Việt, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Intracom Group đề xuất Hà Tĩnh thành lập Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi số, kết hợp nguồn lực ngân sách với vốn xã hội hóa từ doanh nhân, tập đoàn và cộng đồng người Hà Tĩnh xa quê.

Theo ông Việt, quỹ này có thể thực hiện bảo lãnh tín dụng hoặc đầu tư trực tiếp vào các startup công nghệ, nông nghiệp số tiềm năng của doanh nhân trẻ địa phương.

Ông cũng kiến nghị xây dựng các không gian đổi mới sáng tạo, trung tâm chuyển giao công nghệ và mạng lưới cố vấn doanh nghiệp nhằm kết nối chuyên gia, doanh nhân thành đạt với startup và doanh nghiệp trẻ tại quê nhà.

Kết luận tại diễn đàn, ông Phan Thiên Định, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết tỉnh đang hoàn thiện nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển khoa học công nghệ để trình HĐND tỉnh. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần thay đổi cách xây dựng chính sách, đặc biệt trong khâu lấy ý kiến doanh nghiệp.

“Các chính sách liên quan đến doanh nghiệp thì không nên chỉ lấy ý kiến qua đại diện hội. Cần mời trực tiếp cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân tham gia để phản ánh đầy đủ hơn các vấn đề thực tiễn”, ông Định nói.

Theo Vương Ngọc