Để sổ tiết kiệm tự động tái tục, người gửi tiền ngỡ ngàng về mức lãi suất
Nhiều ngân hàng công khai niêm yết một mức lãi suất tiết kiệm, nhưng lại âm thầm trả cao hơn cho một số khách hàng gửi cùng kỳ hạn, cùng thời điểm. Tình trạng nhiều mức lãi suất tồn tại song song này đang khiến không ít người gửi tiền cảm thấy bất ngờ.
Hồ tháng 4, bà N.T.T (60 tuổi) đến hạn một sổ tiết kiệm online ở một ngân hàng. Sổ tiết kiệm này tự động tái tục gốc và lãi với kỳ hạn 1 năm, lãi suất mới là 6,6%/năm. Mới đây, bà bất ngờ khi biết nhiều khách hàng khác, cũng gửi tại chính ngân hàng này, cùng kỳ hạn, lại đang được hưởng lãi suất lên tới 8%/năm.
Cùng bỏ ra một số tiền, cùng chọn một kỳ hạn, cùng gửi vào một ngân hàng, vì sao người được lãi cao, người lại chịu lãi thấp hơn tới hơn 1 điểm phần trăm?
Trên thực tế, đây không phải là sai sót cá biệt của một giao dịch viên hay một chi nhánh. Theo phản ánh, nhiều ngân hàng lớn niêm yết lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 6-12 tháng công khai ở mức 5,7-7,5%/năm, nhưng lãi suất thực trả cho một bộ phận khách hàng có thể lên tới 8-9%/năm, thậm chí cao hơn. Đáng chú ý, mức ưu đãi ngầm này không chỉ dành cho khách VIP hay những khoản tiền gửi tiền tỷ, mà nhiều ngân hàng sẵn sàng cộng thêm lãi suất cho những khoản gửi chỉ khoảng vài trăm triệu đồng, miễn là khách hàng biết thoả thuận.
Ngược lại, những khách hàng không chủ động hỏi, không đàm phán, hoặc để sổ tiết kiệm tự động tái tục khi đáo hạn, thường chỉ nhận đúng mức lãi suất niêm yết thấp hơn nhiều so với mức mà ngân hàng thực sự sẵn sàng chi trả.
Gốc rễ của tình trạng này nằm ở áp lực huy động vốn. Dù lãi suất điều hành và mặt bằng lãi suất niêm yết được giữ ổn định để hỗ trợ mục tiêu giảm lãi vay cho nền kinh tế, nhu cầu vốn của các ngân hàng, đặc biệt để đáp ứng tăng trưởng tín dụng, vẫn rất lớn. Khi không thể công khai nâng biểu lãi suất niêm yết, một số ngân hàng đã triển khai các chương trình ưu đãi riêng để tăng khả năng cạnh tranh, và đặc biệt là giữ chân khách hàng trong bối cảnh những ngân hàng khác hút mạnh tiền gửi với lãi suất cao hơn.
NHNN cho biết thời gian qua đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, cụ thể: (i) Tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN; (ii) Chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất và yêu cầu tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay; (iii) Tổ chức làm việc trực tiếp với các NHTM, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi các giao dịch phát sinh mới đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay; (iv) Tiếp tục yêu cầu NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn, kiểm tra việc giảm lãi suất theo chỉ đạo của NHNN.
Trong những tháng cuối năm, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục chỉ đạo các TCTD kiểm soát mặt bằng lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường; vừa đảm bảo khả năng thu hút vốn huy động, vừa có lãi suất cho vay hợp lý; khuyến khích TCTD chia sẻ lợi ích, giảm lãi suất cho vay hỗ trợ khách hàng. Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát lãi suất huy động, cho vay, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm liên quan đến lãi suất, các hành vi cạnh tranh huy động vốn không lành mạnh. Căn cứ việc tuân thủ nghiêm túc của TCTD đối với chỉ đạo của NHNN về việc giảm mặt bằng lãi suất, NHNN sẽ giao chỉ tiêu TTTD năm 2027 cho các TCTD theo hướng giảm chỉ tiêu TTTD đối với TCTD không thực hiện đúng chỉ đạo của NHNN.