Đầu tư chứng khoán như thế nào để không “nhức đầu”?

Thị trường chứng khoán luôn hấp dẫn bởi cơ hội sinh lời, nhưng cũng là nơi khiến không ít nhà đầu tư phải “đau đầu” vì biến động, thua lỗ và những quyết định sai lầm nối tiếp nhau. Ngay cả với những người đã gắn bó hàng chục năm với thị trường, cảm giác áp lực, căng thẳng và cảm thấy "nhức đầu, mất ngủ" dường như là điều khó tránh khỏi.

Trong khuôn khổ Toạ đàm Quản lý gia sản 2026 do Công ty CP Tư vấn Đầu tư và Quản lý Tài sản FIDT tổ chức tại Hà Nội sáng 11/1, ông Huỳnh Minh Tuấn, nhà sáng lập FIDT thẳng thắn cho rằng, đầu tư chứng khoán vốn dĩ đã là một quá trình “nhức đầu”, và thị trường chứng khoán Việt Nam thuộc nhóm gây áp lực lớn nhất cho nhà đầu tư.

“Chỉ cần đứng dưới góc nhìn quản lý gia sản và đặt câu hỏi làm thế nào để đầu tư chứng khoán mà không bị nhức đầu, thì nghe thôi tôi đã thấy… nhức đầu rồi”, ông Tuấn chia sẻ.

Với hơn 22 năm tham gia thị trường, trải qua hàng chục con sóng lớn nhỏ, ông Tuấn khẳng định gần như không có cách nào đầu tư mà hoàn toàn không chịu áp lực. Bởi lẽ, thị trường chứng khoán chịu tác động của quá nhiều biến số, trong khi đặc thù của Việt Nam là hệ số beta tương đối cao, mức độ đầu cơ còn lớn. Do đó, không tồn tại một “công thức” giúp nhà đầu tư tránh hoàn toàn cảm giác nhức đầu. Điều quan trọng là phải lựa chọn chiến lược dài hạn và hiểu rõ chu kỳ kinh tế để giảm thiểu áp lực và nâng cao hiệu quả.

Theo ông Tuấn, thực tế tại Việt Nam, hầu như ai bước vào thị trường cũng muốn trở thành chuyên gia, nhưng phải tới 95% nhà đầu tư chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến sai lầm ngay từ phương pháp tiếp cận ban đầu. Nhiều nhà đầu tư cá nhân còn nhầm lẫn giữa quản lý gia sản, quản lý tài sản và tư vấn tài chính. Qua nhiều năm đồng hành cùng hàng chục nghìn khách hàng, ông nhận thấy một điểm chung là nhà đầu tư thường đặt sai câu hỏi, điển hình như: “Có mã nào lãi 30% để ăn Tết không?”. Trong bối cảnh tăng trưởng GDP chỉ quanh mức 8% và mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên, kỳ vọng này rõ ràng là rất khó đạt được.

Khi tiếp cận thị trường một cách thiếu chuyên nghiệp và định vị sai vai trò của bản thân, nhà đầu tư cá nhân dễ rơi vào trạng thái “nhức đầu” kéo dài. Hệ quả là nhiều lớp nhà đầu tư rời bỏ thị trường chỉ sau khoảng 2 năm vì thua lỗ. Sau đó, họ có thể kiếm tiền từ các tài sản khác rồi quay lại chứng khoán với tâm thế “đánh nhanh, ăn ngay”, tạo ra một vòng lặp thất bại và cuối cùng là rời bỏ thị trường hoàn toàn.

Theo ông Tuấn, nếu đầu tư nghiêm túc, nhà đầu tư hoàn toàn có thể duy trì mức lợi nhuận hàng năm cao hơn lãi suất ngân hàng. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả vượt trội (outperform), mỗi người cần xây dựng phương pháp phù hợp với chính mình.

Một bước quan trọng là kiểm tra “sức khoẻ tài chính” và khả năng chịu đựng rủi ro. Chẳng hạn, nếu không chịu được biến động mạnh hoặc cảm thấy căng thẳng khi danh mục thua lỗ, nhà đầu tư không nên tham gia các kênh có độ biến động cao. Thay vào đó, các sản phẩm thu nhập cố định hoặc gửi tiết kiệm có thể giúp tâm lý ổn định hơn. Chỉ khi đạt được sự thoải mái và cảm giác hạnh phúc, việc đầu tư mới thực sự có ý nghĩa. Ngược lại, nếu quá sa đà vào đầu cơ hoặc sử dụng đòn bẩy cao, thất bại là điều khó tránh. Tóm lại, theo ông Tuấn, nhà đầu tư sẽ không bao giờ hết “nhức đầu” nếu không định vị đúng chiến lược ngay từ đầu.

Nhận định về thị trường năm 2026, ông Huỳnh Minh Tuấn giữ quan điểm lạc quan khi kỳ vọng VN-Index có thể vượt mốc 2.000 điểm và thậm chí tiến tới những ngưỡng cao hơn. Trong bối cảnh vĩ mô hiện nay, ông cho rằng nhà đầu tư nên tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, tỷ lệ nợ thấp. Đặc biệt, nhóm doanh nghiệp nhà nước được đánh giá có sức khoẻ tài chính tương đối tốt, hiệu suất hoạt động cao, lượng tiền mặt tích luỹ lớn qua nhiều năm; cùng với Nghị định 79 vừa được thông qua, nhóm này được kỳ vọng sẽ có thêm dư địa phát triển. Bên cạnh đó, các ngành năng lượng, ngân hàng và hạ tầng cũng được nhìn nhận sẽ có những câu chuyện tăng trưởng riêng trong thời gian tới.

Theo Tuệ Giang