Danh tính cựu thầy giáo Vật lý, từng đi bán kem, chỉ có 1 bộ quần áo lành lặn để đứng lớp, nay tài trợ 100 tỷ cho tỉnh biên giới xây công trình ý nghĩa

| Sống

Người thầy đang được nhắc tới đã để lại nhiều dấu ấn đặc biệt.

Ngày 19/11, thông tin về ngôi trường có kinh phí đầu tư dự kiến khoảng 100 tỷ đồng tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang thu hút sự chú ý. Người đứng sau công trình này là nhà giáo Nguyễn Xuân Khang (77 tuổi), người sáng lập Trường Marie Curie tại Hà Nội.

Cụ thể su khoảng một năm rưỡi xây dựng, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Marie Curie – Mèo Vạc đang hoàn thiện những công đoạn cuối cùng, dự kiến khánh thành vào ngày 23/11/2026. Toàn bộ kinh phí xây dựng công trình do thầy Nguyễn Xuân Khang tài trợ.

 - Ảnh 1.

Nhà giáo Nguyễn Xuân Khang

Ngôi trường tọa lạc trên khu đất rộng khoảng 3 ha, có 40 phòng học, 2 phòng thực hành, khu ký túc xá, nhà ăn, thư viện và các công trình phục vụ sinh hoạt, thể chất. Riêng khu ký túc xá có thể đáp ứng chỗ ở cho khoảng 700 học sinh, trong khi nhà ăn rộng 800 m², phục vụ cùng lúc 200–300 người. Theo thiết kế, trường có khả năng tiếp nhận khoảng 1.000 học sinh.

Đáng chú ý, những công trình trong khuôn viên được đặt tên theo Thăng Long tứ trấn, gồm giảng đường Bạch Mã, ký túc xá Kim Liên, cổng Quán Thánh và sân thể thao Voi Phục.

Đầu năm 2024, thầy Khang công bố dự kiến chi 100 tỷ đồng để xây dựng ngôi trường. Tuy nhiên, ông cho biết đây chỉ là con số ước tính ban đầu, còn tổng kinh phí thực tế chưa được tiết lộ.

Ít ai biết rằng, người thầy có thể dành nguồn lực lớn để xây trường cho học sinh vùng cao hôm nay từng trải qua tuổi thơ thiếu thốn, đến mức những năm đầu đứng lớp cũng chỉ có một bộ quần áo lành lặn.

 - Ảnh 2.
 - Ảnh 3.

Phối cảnh ngôi trường

Từng đi bán kem, học trò phải mua tặng quần áo để thầy đứng lớp

Thầy Nguyễn Xuân Khang sinh năm 1949, lớn lên tại Nghệ An. Trong một cuộc trò chuyện với báo chí, ông từng kể về những mùa hè năm 12 tuổi, khi phải đi bán kem dạo để kiếm tiền mua sách vở.

Giữa những ngày gió Lào nóng rát, cậu bé Khang đi đôi dép cao su, hai bên hông đeo hai phích kem, rong ruổi khắp các con phố. Số tiền lãi ít ỏi từ từng que kem được dành dụm suốt ba tháng hè để chuẩn bị cho năm học mới.

Vượt qua hoàn cảnh khó khăn, ông trở thành một trong những học sinh thuộc lứa chuyên Toán đầu tiên, sau đó theo học khoa Vật lý, Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1968. Tốt nghiệp năm 1972, ông được giữ lại giảng dạy Vật lý cho học sinh khối phổ thông chuyên Toán.

Thế nhưng, cuộc sống của người thầy trẻ vẫn rất chật vật. Suốt những năm đầu công tác, ông chỉ có một bộ quần áo lành lặn để mặc lên lớp. Ban ngày đi dạy, tối về ông lại giặt, hong khô để sáng hôm sau tiếp tục sử dụng.

 - Ảnh 4.

Nhà giáo Nguyễn Xuân Khang khi còn là một thầy giáo trẻ

Thấy thầy ngày nào cũng mặc giống nhau, học sinh tò mò hỏi có phải thầy chỉ có một bộ quần áo hay không. Để tránh khiến học trò bận tâm, ông nói vui rằng mình có tới năm bộ giống hệt nhau.

Không tin, các em bí mật dùng bút bi đánh dấu vào gấu áo. Vài ngày sau, khi thấy dấu mực vẫn còn nguyên, học trò kéo gấu áo ra khiến thầy không thể giấu thêm. Biết chuyện, các phụ huynh đã mua tặng ông một bộ quần áo mới.

Nhắc lại kỷ niệm ấy, thầy Khang xúc động bởi tình cảm mà học trò dành cho mình trong những năm tháng cả thầy lẫn trò đều nghèo khó.

Sau nhiều năm gắn bó với bục giảng, ông cùng nhà giáo Văn Như Cương tham gia thành lập Trường dân lập Lương Thế Vinh năm 1989. Đến năm 1992, thầy Khang sáng lập Trường phổ thông dân lập năng khiếu Marie Curie, đặt nền móng cho hệ thống giáo dục mang tên này tại Hà Nội.

Lời hẹn với biên cương và mong ước dành cho những đứa trẻ

Đằng sau quyết định tài trợ xây dựng trường học tại Mèo Vạc còn là một câu chuyện kéo dài nhiều thập kỷ.

Thầy Khang từng viết tâm thư tình nguyện tham gia bảo vệ biên giới phía Bắc nhưng không thể thực hiện vì thị lực không đáp ứng yêu cầu. Nhiều năm sau, ông vẫn đau đáu mong muốn đóng góp cho vùng đất biên cương bằng những việc làm thiết thực.

Từ năm 2021, thầy cùng các cộng sự triển khai trồng khoảng 20.000 cây sa mộc tại Mèo Vạc. Năm 2022, khi biết địa phương thiếu giáo viên tiếng Anh, ông khởi xướng dự án dạy trực tuyến cho hơn 2.600 học sinh tiểu học.

 - Ảnh 5.

Không dừng lại ở giải pháp trước mắt, thầy tiếp tục hỗ trợ kinh phí đào tạo 33 giáo viên tiếng Anh là người địa phương, với mong muốn sau khi tốt nghiệp, họ trở về quê hương giảng dạy.

Tên tuổi thầy Nguyễn Xuân Khang còn gắn với câu chuyện nhận chu cấp lâu dài cho 22 trẻ em sống sót sau trận lũ quét tại Làng Nủ, Lào Cai, tháng 9/2024. Người thầy tuổi ngoài 70 mong có thể sống khỏe thêm nhiều năm để chứng kiến những đứa trẻ gọi mình là "ông nội" trưởng thành.

Ngày 5/9/2026, theo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tuyên Quang, Trường Marie Curie – Mèo Vạc đã tổ chức lễ khai giảng năm học đầu tiên với 468 học sinh trúng tuyển. Khi ấy, công trình vẫn tiếp tục được hoàn thiện, chuẩn bị đón các em về học tập trong những lớp học mới.

Từ cậu bé bán kem giữa mùa hè xứ Nghệ, người thầy từng chỉ có một bộ quần áo để đứng lớp nay đã góp phần tạo dựng một ngôi trường khang trang cho trẻ em nơi biên giới. Khi được hỏi về số tiền thực tế bỏ ra cho công trình, thầy Nguyễn Xuân Khang không đưa ra một con số cụ thể. Ông chỉ chia sẻ: "Với tôi, ngôi trường này vô giá".

Theo Thu Phương

Cùng chuyên mục
XEM