Cú sốc thị trường chuỗi văn phòng phẩm: Một 'ông lớn' vừa khai tử 800 chi nhánh, chủ đất từ chối gia hạn hợp đồng
Ngành hàng này đang rơi vào một cuộc thoái trào chậm rãi nhưng không thể đảo ngược.
Trong thế giới bán lẻ, có những mặt hàng sinh ra để dành cho các cửa hàng vật lý, nhưng cũng có những thứ hoàn toàn bị Internet nuốt chửng. Quần áo và giày dép là một ví dụ điển hình cho nhóm đầu tiên, nơi trải nghiệm mặc thử là không thể thay thế. Ngược lại, thế giới Internet lại là thánh địa của những mặt hàng tiêu chuẩn - những thứ mà người mua không cần phải cầm, nắm hay thử nghiệm trước khi xuống tiền. Sự khác biệt này đã khiến một số phân khúc trở nên dễ bị tổn thương hơn phần còn lại.
Nạn nhân chịu đòn nặng nề nhất chính là các chuỗi siêu thị văn phòng phẩm, bao gồm những cái tên từng một thời đình đám như Office Depot và Staples. Ngành hàng này đang rơi vào một cuộc thoái trào chậm rãi nhưng không thể đảo ngược.
Theo công ty nghiên cứu thị trường IBISWorld, phân khúc cửa hàng văn phòng phẩm tại Mỹ hiện đang sử dụng khoảng 60.000 lao động và mang về 10,3 tỷ USD doanh thu. Tuy nhiên, con số này được dự báo sẽ sụt giảm đều đặn khoảng 2% mỗi năm tính đến hết năm 2026.
Hệ quả tất yếu là Office Depot đã phải khai tử hơn một nửa số cửa hàng của mình kể từ năm 2013, và làn sóng đóng cửa này vẫn đang tiếp diễn một cách âm thầm cho đến nay.
Cuộc khủng hoảng
Năm 2013, Office Depot sáp nhập với Office Max. Theo tờ Dallas Morning News, sau cái bắt tay lịch sử đó, chuỗi hợp nhất này từng vận hành tới gần 1.900 cửa hàng trên khắp nước Mỹ. Ngay tại thời điểm ký kết thương vụ, hai công ty đã lên kế hoạch xóa sổ 400 chi nhánh. Tờ FOX Business khi đó đã thẳng thắn nhận định rằng toàn ngành đang bước vào giai đoạn suy thoái.
“Các cửa hàng văn phòng phẩm đang phải chật vật chiến đấu để khẳng định sự tồn tại của mình. Người tiêu dùng ngày càng có xu hướng mua giấy in, mực máy in và các thiết bị công nghệ trực tuyến từ Amazon, hoặc tạt ngang qua các hiệu thuốc và siêu thị tổng hợp. Giới phân tích từ lâu đã kêu gọi một cuộc tái cấu trúc toàn diện trong một phân khúc đầy chật chội, nơi doanh thu đã bị nghiền nát kể từ cuộc suy thoái kinh tế trước đó.”, một chuyên gia phân tích.
Sau khi hủy niêm yết và trở thành một công ty tư nhân, Office Depot báo cáo trong hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) rằng họ chỉ còn vỏn vẹn 822 chi nhánh tính đến ngày 5/11/2025. Kể từ mốc thời gian đó, chuỗi này vẫn tiếp tục cắt giảm các điểm bán.
Hàng loạt chi nhánh của Office Depot và OfficeMax đã chính thức biến mất khỏi bản đồ bán lẻ, điển hình là High Point, Bắc Carolina - cửa hàng lâu năm tại trung tâm mua sắm Peters Plaza IV đã đóng cửa vào ngày 20/12/2025 (theo High Point Enterprise). Chi nhánh trên đường Divisadero cũng đóng cửa vào ngày 21/2/2026 sau hơn 30 năm hoạt động do chủ đất từ chối gia hạn hợp đồng.
Dựa trên các báo cáo từ mạng xã hội và được xác thực qua công cụ định vị cửa hàng của hãng, nhiều chi nhánh khác tại Pensacola (Florida), Albuquerque (New Mexico), Eugene (Oregon) và Meridian (Mississippi) cũng đã âm thầm biến mất trong năm 2026. Mới đây nhất, tờ Dallas Morning News ghi nhận các thông báo đóng cửa tại Grapevine và Irving (Texas), kết thúc chuỗi ngày phục vụ ngay sau dịp lễ Quốc khánh Mỹ.
Khi Amazon “nuốt chửng” thị phần
Những mặt hàng như giấy in, bút viết, hay sổ tay vốn là những nhu yếu phẩm phổ thông. Người ta không còn lý do gì để thực hiện một chuyến đi riêng biệt chỉ để mua chúng.
“Ngay cả các siêu thị thông thường giờ đây cũng có hẳn một gian hàng dành cho văn phòng phẩm. Nhưng kẻ hủy diệt lớn nhất chắc chắn là Amazon”, Brigette Thomas, Chuyên viên phân tích cấp cao tại IBISWorld, chia sẻ với Retail Dive.
Amazon thâu tóm mảng văn phòng phẩm theo đúng cách mà Walmart và Target từng dùng để khai tử chuỗi siêu thị đồ chơi Toys “R” Us nhiều năm trước. Người tiêu dùng không muốn mất thời gian ghé qua một cửa hàng chuyên biệt. Thay vào đó, họ tiện tay nhặt vài món văn phòng phẩm khi đang mua sắm nhu yếu phẩm khác, hoặc đơn giản là thêm chúng vào giỏ hàng trực tuyến khi mua sắm trên mạng.
Theo báo cáo từ J.P. Morgan được trích dẫn trên Seeking Alpha, Amazon đã chính thức vượt qua Walmart để trở thành nhà bán lẻ lớn nhất nước Mỹ tính theo tổng giá trị hàng hóa (GMV).
Số liệu của IBISWorld chỉ ra rằng sự sụt giảm của ngành văn phòng phẩm là một đồ thị đi xuống đều đặn. Ngành này đã gánh chịu những đợt suy giảm doanh thu liên tục mỗi năm kể từ năm 2005, do sự kết hợp của áp lực cạnh tranh và xu hướng số hóa phòng làm việc. Tính từ năm 2016, toàn ngành đã suy giảm với tốc độ trung bình lên tới 6,7% mỗi năm.
Để chuỗi này có thể sống sót, ông Dominick Miserandino, CEO của RTM Nexus, tin rằng một cuộc đại cải tổ mang tính sống còn là điều bắt buộc.
Chia sẻ với TheStreet, ông nhận định: “Trong phần lớn các trường hợp, chẳng có lý do gì để khách hàng bước chân vào những cửa hàng này chỉ để mua mấy món văn phòng phẩm cả. Một hướng đi khả dĩ mà tôi nhận thấy gần đây là các cửa hàng này đang chuyển mình thành không gian trải nghiệm trực tiếp - nơi tổ chức sự kiện, hội nghị, kết hợp cung cấp dịch vụ in ấn biển hiệu và các sản phẩm truyền thông thiết thực cho doanh nghiệp”.
Theo: The Street