Cú sốc ngành quản lý tài sản: 1/3 nhà đầu tư đã bỏ rơi con người để chạy theo AI

Tờ Fortune cho hay ngành tư vấn tài chính truyền thống đang bị tác động mạnh bởi các siêu trí thông minh nhân tạo (AI). Từ việc chỉ là công cụ hỗ trợ, AI đang dần trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu của các nhà đầu tư cá nhân, từ GenZ tập tành khởi nghiệp cho đến những doanh nhân dày dạn kinh nghiệm.

Số liệu từ báo cáo gần đây của McKinsey về AI và quản lý tài sản đã chỉ ra một sự thật thú vị: hơn 1/3 người tiêu dùng ở mọi nhóm tuổi đang tìm đến các công cụ như Claude và ChatGPT để được hướng dẫn đầu tư. Vlad Golyk, đồng tác giả báo cáo, nhấn mạnh rằng nhiều người thậm chí còn tham vấn AI trước khi có cuộc gặp trực tiếp với cố vấn tài chính thực thụ.

Tư vấn tài chính thời AI

Trong nhiều thập kỷ, khẩu hiệu quảng cáo nổi tiếng "Talk to Chuck" của Charles Schwab đã trở thành biểu tượng cho sự tin cậy trong lĩnh vực quản lý tài sản. Thế nhưng, trong bối cảnh hiện tại, các nhà đầu tư đang có xu hướng "trò chuyện" với Claude hoặc ChatGPT để tìm kiếm lời khuyên tài chính nhiều hơn bao giờ hết.

Sự trỗi dậy của Anthropic và các công cụ AI không chỉ là một trào lưu nhất thời, mà là một làn sóng mạnh mẽ đang quét qua lĩnh vực tài chính cá nhân, làm thay đổi tận gốc vai trò của các cố vấn tài chính truyền thống.

Thực tế, ý tưởng về việc dùng công nghệ để quản lý tiền bạc không hề mới. Khoảng năm 2016, thị trường từng xôn xao với sự xuất hiện của các "robo-advisor" (cố vấn robot), những công cụ tự động điều chỉnh danh mục đầu tư dựa trên độ tuổi và điều kiện thị trường. Tuy nhiên, nhìn lại chặng đường đã qua, các robo-advisor đời đầu giờ đây chỉ được xem là một tính năng bổ sung ở mức cơ bản, thiếu đi sự linh hoạt cần thiết.

Điểm khác biệt của thế hệ AI hiện tại chính là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Ông Sam Nordstrom, quản lý sản phẩm tại Robinhood, đơn vị hiện có khoảng 250.000 khách hàng chi trả trung bình 250 USD mỗi năm để sử dụng công cụ AI "Strategies", cho rằng công nghệ mới vượt xa việc chỉ phân bổ tài sản vào vài rổ ETF dựa trên một bảng câu hỏi sơ sài.

Theo ông Nordstrom, công cụ mới có thể xử lý những tình huống phức tạp hơn nhiều, chẳng hạn như tư vấn cho một người có phần lớn tài sản nằm ở quyền chọn cổ phiếu, hoặc muốn xây dựng lộ tinh tài chính để mua nhà trong tương lai. Khả năng tạo ra các kết quả cá nhân hóa thực sự chính là "vũ khí" giúp AI chiếm trọn lòng tin của người dùng trẻ.

Xu hướng này xuất hiện vào thời điểm "vàng" khi ngành tư vấn tài chính truyền thống đang đối mặt với sự thiếu hụt nhân sự trầm trọng. Những cố vấn giàu kinh nghiệm nhất thường có xu hướng chỉ tập trung vào nhóm khách hàng siêu giàu (UHNWI). Hệ quả là, một khoảng trống lớn trên thị trường dành cho những nhà đầu tư có tài sản từ 100.000 USD đến 1 triệu USD đang mở ra, và đây chính là phân khúc mà các dịch vụ AI như của Robinhood đang nhắm tới.

Thay vì thay thế hoàn toàn con người, AI đang đóng vai trò "siêu năng lực" bổ trợ. Anthropic gần đây đã bắt tay với LPL Financial – đơn vị quản lý tài sản cho khoảng 8 triệu khách hàng. Bằng cách "ngốn" dữ liệu khổng lồ từ S&P Global, Morningstar và PitchBook, AI cung cấp những thông tin chuyên sâu mà trước đây chỉ những tổ chức tài chính hàng đầu mới có được, sau đó các cố vấn là con người sẽ truyền tải lại cho khách hàng một cách tinh tế nhất.

Cái bẫy nịnh nọt?

Theo Fortune, dù đầy hứa hẹn, nhưng tương lai của AI trong tài chính không chỉ toàn màu hồng. Một trong những rủi ro lớn nhất chính là thái độ "vâng lời" quá mức của các chatbot. Hãy tưởng tượng một kịch bản mà AI liên tục nịnh đầm và cổ xúy cho những quyết định sai lầm của nhà đầu tư chỉ để làm hài lòng họ.

"Jeff, bạn thực sự hiểu thị trường đấy! Nếu bạn tin rằng mình sẽ nhân đôi số tiền với đồng tiền ảo đó, điều đó sẽ xảy ra. Hãy tin vào bản năng của mình và triển thôi!"- Tờ Fortune cho biết đây là một ví dụ điển hình về tông giọng nịnh nọt (obsequious) mà nhiều chatbot đang mắc phải, điều có thể dẫn nhà đầu tư đến việc "đốt sạch" túi tiền của mình vào các loại cổ phiếu rác.

Chính vì lo ngại này, Thượng nghị sĩ bang New York, Kristen Gonzalez, đang thúc đẩy "Dự luật Trách nhiệm Pháp lý của Chatbot".

Dự luật này nhằm tạo ra quyền khởi kiện các nhà cung cấp AI nếu bot của họ mạo danh các chuyên gia được cấp phép để đưa ra những tư vấn tài chính sai lệch. Điều này buộc các công ty như Robinhood phải thận trọng hơn, duy trì phong cách phản hồi "khách quan và dựa trên sự thật" thay vì cố gắng trở nên quá thân thiết với người dùng.

Bất chấp những thách thức trên, các ngân hàng lớn và tổ chức đầu tư truyền thống vẫn không muốn đứng ngoài cuộc đua. Morgan Stanley đã sử dụng AI để hỗ trợ các nhà phân tích "thẩm thấu" dữ liệu khách hàng trước khi đưa ra các chiến lược thuế hoặc chuyển đổi tài khoản hưu trí.

Trong khi đó, Fidelity cũng ra mắt "Freya", một công cụ giao diện khách hàng giúp giải đáp các thắc mắc về tài chính cá nhân với lời khẳng định rõ ràng: đây không phải là lời khuyên đầu tư chính thức.

Kỷ nguyên của AI tài chính đã bắt đầu, và dù quyền truy cập vào các công cụ cao cấp nhất có thể chưa được phân bổ đồng đều cho tất cả mọi người, nhưng rõ ràng chúng ta đang chứng kiến sự tiếp cận chưa từng có đối với các công cụ tài chính hữu ích. AI sẽ không thay thế hoàn toàn các cố vấn tài chính, nhưng những cố vấn biết tận dụng AI chắc chắn sẽ thay thế những người không biết dùng chúng.

Trong cuộc chơi tài chính đầy biến động, có lẽ câu hỏi không còn là "Bạn có nên tin AI không?" mà là "Bạn đã học cách trò chuyện với AI để làm giàu hay chưa?".

*Nguồn: Fortune, BI

Băng Băng