Chuyên gia VBA: Tài sản mã hóa đã bước qua giai đoạn đầu cơ, các chính phủ đang nắm giữ hơn 647.000 BTC, doanh nghiệp niêm yết sở hữu trên 1,1 triệu BTC

Tài sản mã hóa đã được nhìn nhận khác

Ngày 21/1 diễn ra ABAII Unitour #38 với chủ đề: "Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số" do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII phối hợp cùng Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) tổ chức.

Chia sẻ tại tọa đàm, bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VBA, Phó Viện trưởng Viện ABAII cho biết, cho biết thị trường tài sản mã hóa toàn cầu hiện có quy mô vốn hóa hơn 3.100 tỷ USD, với trên 600 triệu người dùng và hơn 30 triệu dự án token.

Theo bà Hiền, tài sản mã hóa đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, không còn thuần túy mang tính đầu cơ mà đã được nhiều chính phủ và doanh nghiệp lớn nắm giữ như một phần trong chiến lược tài chính. Dữ liệu từ BitcoinTreasuries cho thấy các chính phủ đang sở hữu hơn 647.000 BTC, trong khi các doanh nghiệp niêm yết nắm giữ trên 1,1 triệu BTC, phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận tài sản số ở cấp quốc gia và tập đoàn.

Việt Nam hiện nằm trong Top 7 toàn cầu và Top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ chấp nhận tài sản mã hóa, với hơn 17 triệu người sở hữu. Dòng vốn liên quan đến blockchain và tài sản mã hóa vào Việt Nam giai đoạn 2024 – 2025 được ghi nhận trên 220 tỷ USD. Đáng chú ý, trong nhóm lao động tự do, tỷ lệ sở hữu tài sản mã hóa vượt 85%, cho thấy mức độ phổ cập cao của tài sản số trong lực lượng lao động trẻ.

Về khung pháp lý, bà Hiền cho biết Việt Nam đang có những bước tiến rõ rệt, với Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực từ 1/1/2026 và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm. Đặc biệt, ngày 20/1/2026, Bộ Tài chính đã chính thức mở cổng tiếp nhận hồ sơ đăng ký sàn giao dịch tài sản mã hóa, tạo tiền đề cho thị trường vận hành minh bạch, an toàn và bền vững hơn.

Bê bối lộ lọt dữ liệu của Big Tech và lời cảnh báo cho doanh nghiệp Việt Nam

Trong thập kỷ qua, hàng loạt sự cố rò rỉ dữ liệu quy mô toàn cầu đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về các mô hình công nghệ mới. Năm 2017, Equifax – một trong ba hãng xếp hạng tín dụng lớn nhất tại Mỹ – để lộ dữ liệu của khoảng 147 triệu khách hàng, gây thiệt hại tối thiểu 575 triệu USD. Trước đó, Yahoo từng bị lộ thông tin của 3 tỷ tài khoản (năm 2014) và phải chi 117,5 triệu USD để dàn xếp. Meta cũng bị EU phạt 1,2 tỷ EUR liên quan đến việc chuyển dữ liệu cá nhân người dùng.

Những sự kiện này cho thấy hạn chế của các hệ thống dữ liệu tập trung, đồng thời làm nổi bật vai trò của blockchain trong việc nâng cao tính minh bạch, khả năng truy vết và kiểm chứng dữ liệu, qua đó góp phần củng cố niềm tin số và bảo vệ hạ tầng tài chính quốc gia.

Trung tướng Đặng Vũ Sơn, Nguyên Trưởng ban, Ban Cơ yếu Chính phủ, Cố vấn cấp cao VBA nhấn mạnh, blockchain đã vượt ra khỏi phạm vi thử nghiệm và đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong quản trị dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, định danh số, bảo mật thông tin, logistics, y tế, giáo dục và chính phủ số. Ở nhiều quốc gia, blockchain được xem là một thành phần của hạ tầng chuyển đổi số, giúp tăng tính minh bạch, giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả quản trị trong cả khu vực công lẫn khu vực tư.

Dưới góc nhìn công nghệ, TS. Đỗ Văn Thuật, Giám đốc Giải pháp và Kiến trúc Blockchain, Công ty 1Matrix cho biết mô hình dữ liệu tập trung vốn phổ biến trong nhiều hệ thống công nghệ truyền thống đang tạo ra "điểm lỗi đơn". Khi hệ thống bị tấn công hoặc vận hành sai lệch, hậu quả có thể lan rộng và để lại thiệt hại không chỉ về tài chính mà còn về uy tín tổ chức và niềm tin của người dùng.

"Blockchain mở ra cách tiếp cận khác: thay vì phụ thuộc vào một đơn vị trung tâm, hệ thống có thể vận hành dựa trên cơ chế minh bạch, xác thực, đối soát và truy vết giữa nhiều bên tham gia, mà không cần lưu dữ liệu riêng tư, nhạy cảm trên chuỗi. Blockchain không chỉ là công nghệ, mà là một nền tảng giúp tạo ra niềm tin có thể kiểm chứng, đặc biệt khi tài chính số và dữ liệu số ngày càng gắn chặt với nhau", TS Thuật nói.

Tại Việt Nam, Chính phủ đã xác định blockchain là hạ tầng công nghệ chiến lược quốc gia và Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN) do Công ty 1Matrix xây dựng được triển khai theo cam kết tại Diễn đàn Quốc gia Phát triển Doanh nghiệp công nghệ số lần thứ 6 ngày 15/1/2025.

Tính đến nay, VBSN đã phát triển thành công 6 Blockchain Layer-1, với năng lực xử lý lên tới 300.000 giao dịch mỗi giây. VBSN và các giải pháp Blockchain-as-a-Service đã chính thức được triển khai trong ứng dụng truy xuất nguồn gốc sản phẩm của Bộ Công an và được tích hợp trực tiếp trên VNeID, góp phần phục vụ các bài toán quản lý nhà nước và dịch vụ công.

"Nhiều ứng dụng tiêu biểu khác được xây dựng trên nền tảng VBSN cũng đang tích cực được triển khai như: ChainTracer truy vết các dự án có dấu hiệu đáng ngờ; bản đồ số thí điểm tại TP. Đà Nẵng; xác thực văn bằng, chứng chỉ tại Học viện Kỹ thuật Mật mã; định danh và xác thực phi tập trung (DID/VC) tại một số ngân hàng, tổ chức tài chính lớn; nền tảng xác thực, đăng ký và quản lý quyền sở hữu trí tuệ…", TS Thuật cung cấp thêm thông tin.

Tuy nhiên chuyên gia đến từ 1Matrix cũng cho rằng, blockchain không thiếu giải pháp kỹ thuật, thứ còn thiếu là con người đủ năng lực để thiết kế, vận hành và bảo mật các hệ thống này trong môi trường thực.

Phan Trang