Chứng khoán thế giới sụp đổ, giá vàng lao dốc
Thị trường tài chính toàn cầu rung lắc mạnh trong ngày 9/3, giá dầu tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 4 năm do căng thẳng Mỹ - Israel với Iran leo thang. Cú sốc năng lượng khiến chứng khoán châu Á giảm sâu, đồng USD tăng mạnh, giá vàng lao dốc khi nhà đầu tư lo ngại lạm phát quay trở lại, làm giảm khả năng các ngân hàng trung ương sớm hạ lãi suất.
Dầu thô tăng sốc, giá vàng biến động
Theo Reuters , giá dầu thế giới ghi nhận một trong những phiên tăng mạnh nhất trong nhiều thập kỷ khi lo ngại gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông gia tăng. Ngày 9/3, giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng 24,96 USD, tương đương 27%, lên 117,65 USD/thùng. Cùng thời điểm, dầu thô WTI của Mỹ tăng 25,72 USD, tương đương 28,3%, lên 116,62 USD/thùng.
Dầu WTI có lúc vọt lên 119,48 USD/thùng, tương đương mức tăng 31,4%, còn dầu Brent chạm 119,50 USD/thùng, tăng khoảng 29%. Trước đợt tăng sốc này, thị trường năng lượng nóng lên từ tuần trước khi giá Brent tăng 27% và WTI tăng 35,6%.
Đà tăng đột biến xuất phát từ việc một số nhà sản xuất lớn ở Trung Đông cắt giảm nguồn cung trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang. Iraq và Kuwait đã giảm sản lượng dầu, làm dấy lên lo ngại thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.
Tình hình chiến sự Trung Đông tác động mạnh đến thị trường toàn cầu.
Thị trường đặc biệt lo ngại tình hình tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiến lược nơi khoảng một phần năm lượng dầu thế giới đi qua. Rủi ro an ninh gia tăng khiến hoạt động vận tải dầu bằng tàu chở dầu chậm lại, làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, trong đó các nước châu Á vốn phụ thuộc lớn vào dầu Trung Đông bị đánh giá là dễ tổn thương nhất.
Giá vàng - tài sản trú ẩn truyền thống - giảm mạnh khi đồng USD tăng giá và lợi suất trái phiếu đi lên. Giá vàng giao ngay giảm 1,5% xuống còn 5.091,02 USD/ounce, sau khi có thời điểm giảm hơn 2% đầu phiên. Giá vàng kỳ hạn Mỹ giao tháng 4 giảm 1,2% xuống 5.097,40 USD/ounce.
Đồng USD đã tăng lên mức cao nhất trong hơn ba tháng, khiến vàng thỏi trở nên đắt hơn đối với những người nắm giữ các loại tiền tệ khác.
Theo Tim Waterer - nhà phân tích thị trường trưởng tại KCM Trade - giá vàng suy yếu bất chấp biến động địa chính trị do giá dầu ở mức ba chữ số đang đẩy đồng USD tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại lạm phát. Điều này khiến kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất suy giảm.
Ông cho rằng phần lớn đà tăng của vàng trong 12 tháng qua dựa trên triển vọng nới lỏng tiền tệ của Mỹ. Tuy nhiên, khi giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng, rủi ro lạm phát gia tăng khiến khả năng Fed hạ lãi suất trở nên kém chắc chắn, buộc thị trường vàng phải điều chỉnh.
Theo công cụ FedWatch của CME Group, giới đầu tư hiện dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp kéo dài hai ngày kết thúc vào ngày 18/3. Xác suất Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong tháng 6 đã tăng từ dưới 43% vào tuần trước lên hơn 51%.
Bạc giao ngay giảm 1,5% xuống 83,09 USD/ounce, bạch kim giảm 1,1% xuống 2.111,04 USD/ounce, còn palladium giảm 1,4% xuống 1.603,25 USD/ounce.
Thị trường chứng khoán sụp đổ
Cú sốc giá dầu nhanh chóng lan sang thị trường tài chính. Chứng khoán châu Á lao dốc mạnh khi nhà đầu tư lo ngại chi phí năng lượng tăng cao sẽ kéo theo lạm phát và lãi suất duy trì ở mức cao.
Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei giảm hơn 7% sau khi đã mất 5,5% trong tuần trước. Thị trường chứng khoán Hàn Quốc giảm 8,2%, nối tiếp mức giảm hơn 10% của tuần trước. Chỉ số blue-chip CSI300 của Trung Quốc cũng giảm 1,7%.
Áp lực bán tháo lan sang các thị trường phương Tây. Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 2%, trong khi hợp đồng tương lai Nasdaq giảm 2,3%. Tại châu Âu, hợp đồng tương lai EUROSTOXX 50 và DAX cùng giảm 3,2%, còn hợp đồng tương lai FTSE giảm 1,4%.
Giá vàng giảm mạnh do đồng USD mạnh lên.
Trong bối cảnh biến động gia tăng, nhà đầu tư đổ xô tìm kiếm tính thanh khoản của đồng USD. Đồng bạc xanh tăng lên mức cao nhất trong hơn ba tháng, trong khi các đồng tiền của những nền kinh tế nhập khẩu năng lượng lớn như Nhật Bản và nhiều quốc gia châu Âu chịu áp lực giảm giá.
Lợi suất trái phiếu cũng tăng mạnh do lo ngại lạm phát. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,204%, cao hơn đáng kể so với mức thấp 3,926% ghi nhận chỉ một tuần trước đó.
Căng thẳng địa chính trị tiếp tục gia tăng khi Iran chỉ định Mojtaba Khamenei - con trai của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei - kế nhiệm vị trí lãnh đạo tối cao, cho thấy phe cứng rắn vẫn kiểm soát chặt quyền lực tại Tehran trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Theo Helima Croft - trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets - thị trường đang phải đối mặt với cú sốc nguồn cung dầu nghiêm trọng nhất kể từ những năm 1970. Khi chưa rõ cuộc xung đột sẽ kéo dài trong bao lâu, từ vài tuần đến vài tháng, nhà đầu tư buộc phải chuẩn bị cho khả năng giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, kéo theo nguy cơ lạm phát quay trở lại trên phạm vi toàn cầu.
