Chủ tịch Fed đang làm điều chưa từng có trước cuộc họp chính sách, cả thị trường 'đoán già đoán non'

Thay đổi trong nội bộ ngân hàng trung ương

Ngay trước khi cuộc họp chính sách đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) diễn ra vào ngày 16/6, Kevin Warsh đã mời 18 thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) dùng bữa tối.

Tại đây, ông công bố kế hoạch thành lập 5 nhóm chuyên gia độc lập nhằm xem xét lại cách Fed đánh giá nền kinh tế và truyền đạt chính sách tới thị trường.

Tuy nhiên, kế hoạch này lập tức vấp phải câu hỏi từ Thống đốc Christopher Waller, người nổi tiếng với những phát biểu thẳng thắn.

Theo nguồn thạo tin, Waller chất vấn mục đích của các nhóm công tác mới, cho rằng chỉ cần biết thành phần tham gia cũng có thể đoán trước kết luận.

Cuộc trao đổi ngay trong bữa tối phản ánh thách thức lớn nhất mà Kevin Warsh đang đối mặt: thuyết phục chính những đồng nghiệp của mình từ bỏ những cách tiếp cận mà ông cho rằng đã khiến Fed mắc sai lầm trong nhiều năm qua.

Sau khi được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed, bất chấp lập trường lâu nay luôn cảnh giác với lạm phát, Warsh nhanh chóng bắt tay vào kế hoạch cải tổ toàn diện ngân hàng trung ương.

Ngay trong 2 tháng đầu nhiệm kỳ, ông nhiều lần khẳng định Fed cần thay đổi cách tư duy thay vì chỉ điều chỉnh chính sách lãi suất.

Trong tháng này, Warsh nói trước Quốc hội rằng chỉ sau 6 tuần, Fed đã chứng kiến "một sự thay đổi lớn trong cách suy nghĩ". Theo ông, các thành viên FOMC đã đón nhận mình rất tích cực và văn hóa mà ông muốn xây dựng đang dần lan tỏa trong toàn bộ cơ quan.

Một số đồng nghiệp cũng thừa nhận Warsh có khả năng tạo cảm giác được tôn trọng cho người đối diện, ngay cả khi họ biết ông đang cố thuyết phục mình.

5 nhóm "đặc nhiệm" do ông Warsh thành lập sẽ nghiên cứu nhiều vấn đề cốt lõi như cách Fed truyền thông chính sách, khuôn khổ kiểm soát lạm phát, quản lý bảng cân đối kế toán và một số nội dung khác.

Những nhóm này quy tụ 15 chuyên gia bên ngoài, gồm một chủ nhân giải Nobel, các cựu thống đốc ngân hàng trung ương và lãnh đạo doanh nghiệp.

Ông Warsh khẳng định các nhóm chỉ đóng vai trò nghiên cứu và đưa ra khuyến nghị, còn quyết định cuối cùng vẫn thuộc về FOMC.

Đây là cách làm khá khác biệt so với truyền thống của Fed, vốn từ lâu ít khi giao những vấn đề cốt lõi cho các chuyên gia bên ngoài và thường thay đổi rất chậm.

James Bullard, cựu Chủ tịch Fed St. Louis, cho rằng cách tiếp cận của Warsh là hợp lý. Theo ông, nếu muốn thay đổi một tổ chức lớn, việc mời các chuyên gia độc lập tham gia đánh giá là phương pháp hiệu quả để tạo sự đồng thuận.

Cách tiếp cận mới gây tranh cãi

Tuy nhiên, không phải tất cả đều đồng tình.

Một số thành viên FOMC tỏ ra hứng thú với việc xem xét lại các vấn đề như bảng cân đối kế toán hay cách truyền thông của Fed. Ngược lại, nhiều người nghi ngờ liệu lịch trình đầy tham vọng của Warsh có đủ thời gian để một ủy ban gồm 19 thành viên đạt được đồng thuận hay không.

Warsh từ lâu đã chỉ trích phương pháp dự báo của Fed. Là thống đốc Fed giai đoạn 2006-2011, ông nhiều lần cho rằng các dự báo kinh tế khiến các nhà hoạch định chính sách dễ rơi vào tư duy đồng thuận, còn dữ liệu họ sử dụng thường đã lạc hậu khi đến tay người ra quyết định.

Trong một bài phát biểu từ năm 2016, ông Warsh cũng đặt câu hỏi về mức độ chính xác của các phương pháp đo lường lạm phát.

Khi điều trần trước Quốc hội gần đây, ông nhiều lần nhắc đến con số 63 tháng, khoảng thời gian lạm phát Mỹ liên tục cao hơn mục tiêu 2%, để lập luận rằng Fed cần nhìn lại toàn bộ cách tiếp cận hiện nay.

Tuy nhiên, chính những người mà Warsh muốn thuyết phục cũng là những người đã tham gia điều hành Fed trong phần lớn giai đoạn 63 tháng đó. Không ít thành viên cho rằng đánh giá của Warsh là quá khắt khe, bởi đầu năm ngoái lạm phát từng tiến gần mục tiêu trước khi thuế quan và xung đột Trung Đông tạo ra sức ép mới.

Thay đổi dễ nhận thấy nhất trong 2 tháng đầu nhiệm kỳ của Warsh không phải là việc thành lập các nhóm công tác mà là sự im lặng.

Khác với các đời Chủ tịch Fed trước, ông Warsh gần như không tiết lộ cách ông đánh giá những cú sốc đang tác động đến nền kinh tế hay Fed sẽ phản ứng ra sao.

Trong một phiên điều trần, Thượng nghị sĩ John Kennedy liên tục đặt câu hỏi liệu Fed sẽ giữ nguyên, tăng hay giảm lãi suất và làm thế nào để phân biệt lạm phát tạm thời với lạm phát kéo dài.

Warsh không trả lời trực tiếp mà nói rằng những vấn đề lớn cần được giải quyết thông qua các nhóm công tác thay vì bằng những chính sách đã được chứng minh là chưa đủ hiệu quả.

Ngay cả trong các cuộc họp nội bộ, nhiều quan chức cũng cho biết họ vẫn chưa hiểu rõ cách Warsh sẽ xử lý những lựa chọn khó khăn phía trước. Trong khi nhiều thành viên Fed cho rằng luôn tồn tại sự đánh đổi giữa kiểm soát lạm phát và bảo vệ việc làm trong ngắn hạn, Warsh bác bỏ quan điểm này.

Theo ông, Fed nên nói thể hiện quan điểm hơn để tránh khiến các nhà hoạch định chính sách bị chi phối bởi chính những dự báo của mình. Ông cũng tin rằng một Fed ít phát tín hiệu sẽ giúp thị trường phản ánh trung thực hơn kỳ vọng của nhà đầu tư thay vì chỉ lặp lại thông điệp từ ngân hàng trung ương.

Quan điểm này tiếp tục gây tranh luận.

Michael Gapen, kinh tế trưởng Mỹ của Morgan Stanley, cho rằng thật khó tin thị trường có thể tự đánh giá dữ liệu mà không cần biết Fed diễn giải những dữ liệu đó ra sao.

Ngoài ra, Christopher Waller cũng công khai chỉ trích cách tiếp cận này trong tháng 7.

"Trong suốt sự nghiệp kinh tế học của mình, tôi chưa từng thấy lý thuyết nào nói rằng việc không cho mọi người biết mình đang nghĩ gì sẽ khiến cuộc sống của họ hay thị trường vận hành tốt hơn", ông phát biểu.

William English, cựu Giám đốc bộ phận các vấn đề tiền tệ của Fed, cũng nghi ngờ chiến lược im lặng của Warsh có thể kéo dài.

Theo ông, nếu Fed bất ngờ tăng lãi suất mà không giải thích định hướng tiếp theo, thị trường có thể hiểu nhầm đây là khởi đầu của cả một chu kỳ thắt chặt.

Ngược lại, nếu tiếp tục giữ nguyên lãi suất mà vẫn không nói rõ điều kiện nào sẽ khiến Fed hành động, những tuyên bố cứng rắn về chống lạm phát của Warsh sẽ ngày càng khó thuyết phục.

Theo WSJ

Theo Diệp Vy