Chủ tịch Fed cùng nhiều quan chức phát tín hiệu cứng rắn, kịch bản tăng lãi suất nóng lên
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh tuần trước tiếp tục phát đi thông điệp cứng rắn rằng ưu tiên hàng đầu của ngân hàng trung ương là kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, bài kiểm tra thực sự đối với cam kết này có thể sẽ đến chỉ trong vài tháng tới.
Giới phân tích gần như đồng thuận rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 28-29/7 ở vùng 3,5-3,75%. Song, những cuộc họp sau đó được dự báo sẽ chứng kiến cuộc tranh luận gay gắt hơn giữa các nhà hoạch định chính sách trong bối cảnh giá dầu tăng trở lại và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục đẩy chi phí công nghệ cũng như thiết bị lên cao.
Ngay trước khi bước vào giai đoạn "im lặng" theo quy định trước cuộc họp chính sách, hàng loạt quan chức Fed đã liên tiếp đưa ra quan điểm, phản ánh rõ sự khác biệt trong cách nhìn về triển vọng lãi suất. Một số cho rằng cần sớm hành động để ngăn lạm phát quay trở lại, trong khi nhóm khác vẫn muốn chờ thêm dữ liệu trước khi đưa ra quyết định.
Dẫn đầu nhóm phát biểu là Chủ tịch Kevin Warsh. Điều trần trước Quốc hội Mỹ, ông khẳng định Fed sẽ không mềm mỏng trước tình trạng lạm phát kéo dài và nhấn mạnh áp lực giá cả sẽ không tiếp diễn dưới thời của ông.
Dù không tuyên bố trực tiếp Fed sẽ phải nâng lãi suất, phát biểu của ông được xem là cứng rắn, đặc biệt khi Warsh là người được Tổng thống Donald Trump đề cử với kỳ vọng sẽ theo đuổi chính sách tiền tệ nới lỏng hơn so với người tiền nhiệm Jerome Powell.
Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson thậm chí còn thể hiện quan điểm rõ ràng hơn khi cho biết ngân hàng trung ương có thể cân nhắc tăng lãi suất nếu lạm phát không sớm hạ nhiệt, dù ông đánh giá chính sách hiện tại vẫn phù hợp với điều kiện kinh tế.
Trong khi đó, Thống đốc Lisa Cook cũng khẳng định Fed sẵn sàng hành động nếu cần thiết, song cho rằng các nhà hoạch định chính sách vẫn còn thời gian để đánh giá thêm các số liệu kinh tế. Chủ tịch Fed New York John Williams lại tỏ ra lạc quan hơn khi nhận định lạm phát có thể đã đạt đỉnh.
Ở chiều ngược lại, một số quan chức theo lập trường cứng rắn cho thấy mức độ cấp bách lớn hơn.
Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan công khai ủng hộ việc tăng lãi suất. Thống đốc Christopher Waller và Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cũng cho rằng đã xuất hiện cơ sở để cân nhắc thắt chặt chính sách tiền tệ.
Đáng chú ý, Hammack cho biết lần đầu tiên trong 2 năm đảm nhiệm cương vị này, bà liên tục nhận được phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp rằng Fed cần hành động để kiềm chế lạm phát.
Logan, Waller và Hammack đều có quyền biểu quyết tại cuộc họp chính sách tháng 7. Điều này làm gia tăng khả năng xuất hiện các lá phiếu bất đồng, thậm chí không loại trừ khả năng Fed đưa ra quyết định bất ngờ khiến thị trường tài chính phải điều chỉnh kỳ vọng.
Khác với người tiền nhiệm Jerome Powell, Kevin Warsh nhiều lần khẳng định ông không muốn phát tín hiệu trước về hướng đi của lãi suất nhằm định hướng kỳ vọng của thị trường.
Dù vậy, phần lớn chuyên gia vẫn cho rằng khả năng Fed nâng lãi suất ngay trong tháng 7 là khá thấp.
Theo Heather Long, kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, Fed đang nghiêng theo lập trường cứng rắn hơn, nhưng ban lãnh đạo chưa vội hành động.
Bà nhận định: "Điều quan trọng nhất lúc này là xác định áp lực lạm phát đã lan rộng đến đâu và liệu nó có thực sự dai dẳng hay không. Fed cần thêm thời gian để đánh giá".
Báo cáo tháng 6 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ giảm lần đầu tiên trong 6 năm, trong khi một thước đo quan trọng về lạm phát cơ bản gần như không thay đổi. Tuy nhiên, khoảng lặng này có thể chỉ mang tính tạm thời.
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại đã khiến giá dầu tăng mạnh, trong khi nhiều chuyên gia cho rằng nhu cầu khổng lồ liên quan đến AI đang trở thành động lực mới thúc đẩy lạm phát.
Bối cảnh chính trị cũng khiến bài toán của Fed thêm phức tạp. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 đang đến gần. Sau khi Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 9/2024, trước cuộc bầu cử tổng thống, ông Donald Trump từng cáo buộc đây là quyết định mang động cơ chính trị nhằm hỗ trợ ứng viên Dân chủ Kamala Harris.
Nếu Fed chuyển sang tăng lãi suất trong mùa thu năm nay, Nhà Trắng nhiều khả năng sẽ tiếp tục gây sức ép lên ngân hàng trung ương.
Theo Diane Swonk, kinh tế trưởng của KPMG, rủi ro lớn nhất hiện nay là hàng loạt cú sốc giá riêng lẻ có thể dần ăn sâu vào nền kinh tế, khiến lạm phát trở nên cố hữu và buộc Fed phải đảo ngược các đợt cắt giảm lãi suất được thực hiện trong năm 2025.
Theo Financial Post