Chỉ trong 16 ngày, hơn 5.700 người thiệt mạng: Điều gì đang xảy ra ở quốc gia này?

Chỉ trong vòng 16 ngày, từ 17/6 đến 2/7, Pháp ghi nhận 5.764 ca tử vong vượt mức bình thường, tương đương tỷ lệ tử vong cao hơn 36% so với dự kiến trong cùng thời điểm. Con số vừa được cơ quan y tế quốc gia Pháp công bố đã làm dấy lên lo ngại về những tác động ngày càng nghiêm trọng của các đợt nắng nóng cực đoan đang bao trùm châu Âu.

Theo cơ quan này, hơn một nửa số ca tử vong xảy ra trong ba ngày cao điểm từ 25 đến 27/6, khi nền nhiệt tại nhiều địa phương liên tục lập mức kỷ lục.

Trong số các trường hợp tử vong vượt mức bình thường, người từ 75 tuổi trở lên chiếm khoảng hai phần ba, cho thấy nhóm người cao tuổi vẫn là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước thời tiết khắc nghiệt.

Giới chức Pháp lưu ý đây là thống kê về tổng số ca tử vong do mọi nguyên nhân, chứ chưa kết luận tất cả đều liên quan trực tiếp đến nắng nóng. Tuy nhiên, việc số người tử vong tăng đột biến đúng vào thời điểm nhiệt độ lên cao đã khiến các chuyên gia y tế tiếp tục theo dõi sát tác động của hiện tượng thời tiết cực đoan đối với sức khỏe cộng đồng.

Đáng chú ý, số ca tử vong vượt mức bình thường trong đợt nắng nóng năm nay còn cao hơn cả mùa hè năm 2025, khi Pháp ghi nhận 5.722 trường hợp trong cả mùa.

Không chỉ đối mặt với nắng nóng, nhiều quốc gia Nam Âu còn đang bước vào giai đoạn cao điểm của mùa cháy rừng.

Tại Tây Ban Nha, lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực khống chế một trong những vụ cháy rừng lớn nhất lịch sử nước này tại tỉnh Guadalajara, phía bắc thủ đô Madrid. Đám cháy đã thiêu rụi khoảng 32.000 ha rừng, buộc 1.200 người tại 34 ngôi làng phải sơ tán, đồng thời nhiều khu vực khác bị phong tỏa để đảm bảo an toàn.

Đến ngày 22/7, giới chức cho biết đám cháy bắt đầu được kiểm soát và người dân tại một số địa phương đã được phép trở về nhà. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn chưa chấm dứt khi thời tiết tiếp tục diễn biến bất lợi.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cho biết từ đầu năm đến nay, nước này đã ghi nhận 22 vụ cháy rừng lớn, nhiều gấp 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng diện tích rừng bị thiêu rụi đã vượt 100.000 ha, tương đương mức trung bình của cả một năm trong suốt thập kỷ qua.

Cơ quan khí tượng Tây Ban Nha (Aemet) cảnh báo nguy cơ cháy rừng vẫn ở mức rất cao đến cực kỳ cao, khi nhiều khu vực tiếp tục ghi nhận nhiệt độ 42-44 độ C kết hợp với gió khô, tạo điều kiện để lửa lan nhanh.

Các nhà khoa học nhận định châu Âu hiện là lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới. Biến đổi khí hậu do con người gây ra được cho là đang làm gia tăng tần suất cũng như cường độ của các đợt nắng nóng, hạn hán và cháy rừng. Điều này không chỉ gây thiệt hại lớn về môi trường mà còn đặt hệ thống y tế, cứu hỏa và hạ tầng dân sinh trước áp lực chưa từng có.

Ngay tại Pháp, sau khi hai lính cứu hỏa thiệt mạng trong lúc làm nhiệm vụ tại vùng Gironde, chính quyền đã phát đi cảnh báo người dân không sử dụng bếp nướng ngoài trời ở các khu vực có nguy cơ cháy cao. Theo thống kê của giới chức, 9 trong 10 vụ cháy rừng có nguồn gốc từ hoạt động của con người, vì vậy việc nâng cao ý thức phòng cháy được xem là yếu tố quan trọng để hạn chế các thảm họa tiếp theo.

Ở tỉnh Var, miền đông nam nước Pháp, một vụ cháy khác đã thiêu rụi khoảng 2.500 ha, buộc 400 người phải sơ tán. Hơn 1.100 lính cứu hỏa đã làm việc xuyên đêm để ngăn ngọn lửa lan rộng.

Trong khi đó, Hy Lạp tiếp tục hứng chịu nền nhiệt trên 41 độ C, buộc chính quyền cấm lao động ngoài trời vào thời điểm nắng nóng nhất trong ngày. Tại Italy, hàng loạt đám cháy cũng bùng phát trên đảo Sicily, khiến nhiều người phải sơ tán và buộc cơ quan bảo vệ dân sự nâng cảnh báo nguy cơ cháy rừng lên mức cao nhất.

Những diễn biến liên tiếp tại Pháp và nhiều quốc gia Nam Âu cho thấy nắng nóng không còn đơn thuần là hiện tượng thời tiết theo mùa mà đang trở thành một cuộc khủng hoảng với những hệ lụy ngày càng rõ rệt.

Khi các đợt nhiệt độ cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn, bài toán thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ sức khỏe cộng đồng đang trở thành ưu tiên cấp bách đối với nhiều quốc gia trên thế giới.

Nguồn: theguardian

Phương Anh