CFA Chứng khoán Dầu khí: Chứng khoán Việt Nam bước vào “thị trường hình chữ K”
VN-Index quay lại mốc 1.900 điểm nhưng đà tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Theo chuyên gia, chứng khoán Việt Nam đang bước vào trạng thái phân hóa mạnh theo mô hình “hình chữ K”, với dòng tiền ngày càng lệch pha so với điểm số thị trường.
Ông Trần Anh Tuấn, CFA, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty CP Chứng khoán Dầu khí
Sự lệch pha giữa chỉ số và dòng tiền thực tế
Trao đổi trong Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk show), Trần Anh Tuấn, CFA, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty CP Chứng khoán Dầu khí cho rằng nửa đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng điểm mạnh nhưng diễn biến phân hóa rất cao. VN-Index từng vượt 1.900 điểm lần đầu trong lịch sử vào tháng 1/2026 trước khi giảm về vùng 1.600 điểm trong tháng 3 do tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Đến tháng 4, thị trường hồi phục đáng kể và sang tháng 5, VN-Index quay trở lại mốc 1.900 điểm. Tuy nhiên, đà tăng chủ yếu đến từ nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là các cổ phiếu thuộc Vingroup, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại chủ yếu đi ngang hoặc tích lũy, phản ánh trạng thái phân hóa theo mô hình “hình chữ K”.
Theo ông Tuấn, thị trường hiện tồn tại sự lệch pha giữa chỉ số và dòng tiền thực tế. Thanh khoản quý 2/2026 tăng mạnh với giá trị giao dịch bình quân hơn 30.169 tỷ đồng/phiên, nhưng giảm xuống khoảng 21.701 tỷ đồng/phiên trong tháng 4.
Điều này phản ánh áp lực từ xu hướng lãi suất huy động tăng trở lại, khiến dòng tiền dịch chuyển sang các kênh như tiền gửi, vàng và USD. Đồng thời, khối ngoại tiếp tục bán ròng gần 45.000 tỷ đồng trong 4 tháng đầu năm.
Dù vậy, ông Tuấn cho rằng kinh tế Việt Nam vẫn có khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng cao và GDP năm 2026 có thể đạt 10% nhờ ba động lực chính gồm đầu tư công, FDI và xuất khẩu.
Theo kế hoạch, tổng vốn đầu tư công năm nay dự kiến vượt 1 triệu tỷ đồng. Vốn FDI giải ngân cả năm được kỳ vọng đạt khoảng 30 tỷ USD, trong khi xuất khẩu có thể tăng trưởng khoảng 12% - 15%.
Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng lưu ý cần nhìn nhận triển vọng kinh tế với tâm thế thận trọng hơn do nhiều rủi ro từ bên ngoài. IMF dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay khoảng 3,1%, còn World Bank đưa ra mức 2,6%.
Cùng với đó, căng thẳng địa chính trị và biến động giá hàng hóa có thể khiến áp lực lạm phát gia tăng trong các quý cuối năm. CPI bình quân năm 2026 theo đó có thể tiệm cận 4,5%, khiến sức mua bị bào mòn và dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trở nên hạn chế hơn. Tín dụng ngân hàng cũng đang được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Dòng tiền có thể lan tỏa từ cuối quý 2
Theo ông Tuấn, trạng thái phân hóa mạnh theo mô hình “hình chữ K” nhiều khả năng vẫn tiếp diễn trong ngắn hạn. Tâm lý nhà đầu tư đang thận trọng hơn do hiệu ứng “Sell in May” cùng khoảng trống thông tin sau mùa báo cáo tài chính quý I/2026, khiến thị trường xuất hiện nhiều nhịp rung lắc.
Tuy nhiên, từ cuối quý 2 hoặc đầu quý 3/2026, khi các yếu tố vĩ mô dần ổn định hơn và kỳ vọng nâng hạng thị trường được phản ánh rõ hơn vào giá cổ phiếu, dòng tiền có thể bắt đầu lan tỏa rộng hơn thay vì chỉ tập trung ở một số nhóm ngành.
Ông Tuấn đánh giá triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn tích cực, với động lực lớn nhất đến từ lộ trình nâng hạng của FTSE Russell vào tháng 9/2026. Nếu được nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút khoảng 1,5 - 1,7 tỷ USD từ dòng vốn ETF thụ động.
Đáng chú ý, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, định giá thị trường hiện vẫn ở mức hấp dẫn với P/E khoảng 12 lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 5 năm khoảng 16 lần.
Theo ông Tuấn, trong bối cảnh thị trường khó tăng một mạch và tiếp tục phân hóa mạnh, nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân bởi phần lớn cổ phiếu hiện vẫn ở vùng giá hấp dẫn, ngoại trừ một số nhóm đã tăng mạnh.
Về nhóm ngành tiềm năng trong nửa cuối năm 2026, ông Tuấn đánh giá đáng chú ý gồm ngân hàng, chứng khoán, đầu tư công, dầu khí và phân bón.
Trong đó, nhóm ngân hàng được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ tăng trưởng kinh tế khi quy mô tín dụng vẫn mở rộng so với năm 2025.
Nhóm chứng khoán được dự báo hưởng lợi lớn nhất nếu FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi từ tháng 9/2026. Dòng vốn ETF thụ động khi đó có thể đạt 1,5 - 1,7 tỷ USD. Ngoài ra, năng lực tài chính của các công ty chứng khoán cũng cải thiện đáng kể khi vốn chủ sở hữu toàn ngành tăng khoảng 40% trong năm 2025.
Nhóm đầu tư công được đánh giá tích cực nhờ Chính phủ tiếp tục sử dụng chính sách tài khóa để hỗ trợ tăng trưởng, với tổng vốn giải ngân năm 2026 dự kiến vượt 1 triệu tỷ đồng.
Bên cạnh đó, ngành dầu khí tiếp tục hưởng lợi trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao và Chính phủ đẩy mạnh tháo gỡ các nút thắt pháp lý cho hoạt động thăm dò khai thác.
Cuối cùng, ngành phân bón được hưởng lợi từ đà tăng giá phân bón do xung đột tại Trung Đông, trong khi nguồn khí và giá khí đầu vào vẫn duy trì ổn định.
