Cảnh báo nóng: Các biến chứng cúm A gây nguy hiểm đến tính mạng
Gần đây, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận một số trường hợp cúm A diễn biến nặng do biến chứng. Dù được chăm sóc và điều trị tích cực, đã có trẻ tử vong. Các bác sĩ cảnh báo một biến chứng thần kinh hiếm gặp nhưng đặc biệt nghiêm trọng của cúm A ở trẻ em là bệnh não hoại tử cấp tính (ANE).
Co giật kèm sốt cao - biến chứng nguy hiểm ở trẻ cần thăm khám ngay
Theo bác sĩ khoa Điều trị tích cực nội khoa - Bệnh viện Nhi Trung ương, đây là bệnh lý hiếm gặp, thường xuất hiện sau nhiễm virus. Cúm A là một trong những tác nhân được ghi nhận, đặc biệt tại các nước châu Á.
Cơ chế gây bệnh được cho là liên quan nhiều đến tình trạng đáp ứng miễn dịch quá mức của cơ thể sau nhiễm virus. Đặc biệt, bệnh có thể tiến triển rất nhanh, sau vài ngày sốt, ho hoặc có triệu chứng viêm đường hô hấp, trẻ có thể đột ngột lơ mơ, rối loạn ý thức, co giật, tăng trương lực cơ hoặc hôn mê.
Bệnh thường được ghi nhận ở trẻ nhỏ từ 2 - 5 tuổi, cũng là lứa tuổi dễ gặp co giật khi sốt cao. Do vậy, chuyên gia khuyến cáo khi trẻ có triệu chứng co giật, xuất hiện khi có biểu hiện sốt cao và viêm long đường hô hấp cần được thăm khám bác sĩ cẩn trọng.
Theo ghi nhận, Bệnh viện Nhi Trung ương hiện điều trị khoảng 40 ca cúm mỗi ngày, phần lớn là trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt ở nhóm dưới 3 tuổi. Đây là thời điểm số ca mắc cúm tăng cao trong năm.
Gần đây, bệnh viện tiếp nhận một bệnh nhi 2 tuổi (Hà Nội) sốt cao, gia đình đã cho uống thuốc hạ sốt nhưng không giảm. Trong lúc thuốc chưa phát huy tác dụng, cháu xuất hiện co giật nên được đưa đến bệnh viện.
Ngày 12/10, bé trai 10 tuổi được người nhà đưa đến Bệnh viện Nhi Trung ương sau một ngày sốt từng cơn 41 độ C, uống thuốc không hạ sốt, ho có đờm và ngạt mũi nhiều. Kết quả xét nghiệm xác định trẻ mắc cúm A, bác sĩ kê đơn điều trị ngoại trú, đồng thời hướng dẫn gia đình chăm sóc dinh dưỡng để hỗ trợ quá trình hồi phục.
Bác sĩ cho hay, cúm ở trẻ em phần lớn diễn tiến nhẹ và hồi phục, nhưng trong một số trường hợp có thể gây các biến chứng nặng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc tổn thương đa cơ quan. Vì vậy, cha mẹ cần lưu ý để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.
Cúm A diễn biến khó lường: Sốt nhẹ vẫn suy hô hấp nặng, nguy kịch
Không chỉ trẻ nhỏ, cúm A còn có thể gây biến chứng nặng ở người cao tuổi và người có bệnh nền.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận ông H.X.T. (72 tuổi), có tiền sử tăng huyết áp và tai biến mạch máu não, nhập viện ngày 6 -10 trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần. Kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với cúm A, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm phổi nặng, phải hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy 40 - 50%. Sau ba ngày điều trị, bệnh nhân đã hết sốt nhưng tổn thương phổi vẫn nặng, tiếp tục phải thở máy không xâm nhập.
Bệnh nhân cúm A điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: BVCC
Một trường hợp khác có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), cũng suy hô hấp nặng sau mắc cúm A. Sau khi được xác định mắc cúm A tại cơ sở y tế gần nhà, người bệnh phải thở oxy lưu lượng 15 lít/phút rồi chuyển viện. Khi nhập viện, bệnh nhân thở nhanh, kích thích, vật vã, phổi có nhiều ran bất thường. Các bác sĩ phải đặt nội khí quản, hồi sức tích cực nhưng tình trạng tiếp tục diễn biến nặng, xuất hiện rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện.
Theo bác sĩ điều trị, tiền sử nhồi máu não gần đây khiến bệnh nhân giảm khả năng ho, khạc đờm. Khi mắc viêm phổi, dịch tiết đường hô hấp tăng lên, dễ ứ đọng, gây khó khăn cho việc làm sạch đường thở và ảnh hưởng đến thông khí.
Các trường hợp trên cho thấy mức độ nguy hiểm của cúm A không thể chỉ đánh giá qua thân nhiệt. Người cao tuổi, người có bệnh nền cần đi khám sớm khi khó thở tăng dần, ho khạc đờm kém hoặc sức khỏe suy giảm nhanh.
Không chủ quan với cúm, cần chủ động phòng bệnh hằng năm
BSCKI Lê Thị Giao Thi - Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, cúm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở các nhóm đối tượng nguy cơ cao như: trẻ em, người có bệnh nền, người cao tuổi, phụ nữ mang thai. Biến chứng thường gặp và đáng lo ngại nhất là viêm phổi (do chính virus cúm hoặc do bội nhiễm vi khuẩn). Ngoài ra còn có thể gặp viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp, suy đa cơ quan, hoặc làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có.
Các bác sĩ khuyến cáo tiêm phòng vắc xin cúm hằng năm, đặc biệt với đối tượng nguy cơ cao: trẻ em, người có bệnh nền, người cao tuổi, phụ nữ mang thai. Ảnh: H.Khánh
Theo chuyên gia, việc tiêm vắc xin cúm nhắc lại hằng năm có ý nghĩa rất quan trọng.
Thứ nhất, virus cúm liên tục biến đổi (gọi là "đột biến kháng nguyên"). Mỗi năm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đều theo dõi các chủng đang lưu hành và khuyến cáo thành phần vắc xin mới để phù hợp nhất với các chủng dự kiến gây bệnh trong mùa tới.
Thứ hai, miễn dịch tạo ra sau tiêm vắc xin sẽ giảm dần theo thời gian, thường sau 6-12 tháng. Vì vậy, tiêm nhắc lại hàng năm giúp cơ thể duy trì mức kháng thể bảo vệ đủ mạnh.
"Các nghiên cứu, kết quả giám sát của ngành y tế cho thấy cả cúm A và cúm B cùng lưu hành. Tuy nhiên, không nên chỉ nhìn vào tên "cúm A" hay "cúm B" để đánh giá bệnh nặng hay nhẹ. Dù mắc chủng nào, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền vẫn là những nhóm cần được theo dõi sát hơn. Điều quan trọng là chủ động phòng bệnh và nhận biết sớm dấu hiệu trở nặng.
Đối với các nhóm có nguy cơ cao, việc tiêm vắc xin cúm hàng năm được xem là biện pháp dự phòng chủ động và hiệu quả nhất hiện nay. Tiêm càng sớm trước mùa dịch càng tốt, để cơ thể kịp tạo đủ kháng thể bảo vệ. ", BS. Giao Thi khuyến cáo.