Căn bệnh khiến hàng nghìn phụ nữ tử vong mỗi năm: Việt Nam vừa có bước tiến lớn trong phòng ngừa, 1 đối tượng đón tin vui từ 1/7
Từ ngày 1/7/2026, bệnh do virus HPV (Human Papillomavirus) ở người chính thức được đưa vào danh mục tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Đây được xem là bước tiến đáng chú ý trong chiến lược phòng ngừa ung thư cổ tử cung và các bệnh liên quan đến HPV tại Việt Nam.
Căn bệnh ảnh hưởng đến hàng nghìn phụ nữ Việt mỗi năm
Ung thư cổ tử cung là bệnh lý ác tính xuất phát từ các tế bào ở cổ tử cung - phần dưới của tử cung nối với âm đạo. Nguyên nhân chủ yếu gây bệnh là nhiễm virus HPV, loại virus lây truyền phổ biến qua đường tình dục.
Hiện đã ghi nhận hơn 100 chủng HPV khác nhau, trong đó một số chủng nguy cơ cao như HPV 16 và HPV 18 được xác định là nguyên nhân liên quan đến phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung.
Hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung đều có nguy cơ xuất phát từ nhiễm virus HPV.
Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 5.000 ca mắc mới và hơn 2.500 ca tử vong do ung thư cổ tử cung. Điều đáng lo ngại là bệnh thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn.
Không chỉ liên quan đến ung thư cổ tử cung, HPV còn là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý khác như ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư hậu môn, ung thư dương vật, ung thư hầu họng và sùi mào gà.
Theo các chuyên gia, bên cạnh việc tầm soát định kỳ, tiêm vắc xin HPV là một trong những biện pháp hiệu quả nhất hiện nay để chủ động phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến virus này.
Vắc xin HPV được đưa trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng
Theo Thông tư 13/2026/TT-BYT vừa được Bộ Y tế ban hành và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, bệnh do virus HPV ở người được bổ sung vào danh mục tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng.
Đây là một trong những vắc xin mới được Chính phủ đưa vào lộ trình triển khai Chương trình Tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2021 - 2030 nhằm tăng khả năng tiếp cận các biện pháp dự phòng bệnh cho người dân. Dự kiến, nhóm được ưu tiên tiêm miễn phí là trẻ em gái từ 9 đến dưới 15 tuổi, tùy theo kế hoạch triển khai tại từng địa phương.
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu từ năm 2026 - 2028, chương trình sẽ được triển khai thí điểm tại 4 tỉnh gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Đối tượng ưu tiên là trẻ em gái 12 tuổi, với khoảng 18.900 trẻ dự kiến được tiêm miễn phí mỗi năm.
Từ ngày 1/7, HPV chính thức được đưa vào danh mục tiêm chủng bắt buộc
ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó Giám đốc Y khoa, trực thuộc Hội đồng Y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Trung tâm Tiêm chủng Long Châu nhận định, việc đưa vắc xin HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng sẽ giúp tăng khả năng tiếp cận vắc xin cho trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt tại những khu vực còn hạn chế về điều kiện kinh tế.
"Trẻ em gái là nhóm tuổi phù hợp để triển khai tiêm vắc xin HPV vì đây là giai đoạn trước khi có nguy cơ phơi nhiễm với virus HPV, đồng thời hệ miễn dịch ở lứa tuổi này đáp ứng rất tốt với vắc xin. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ được tiêm HPV ở độ tuổi 9 - 14 tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn so với khi tiêm ở tuổi lớn hơn", bác sĩ chia sẻ.
Các chuyên gia cho rằng việc đưa HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng là dấu mốc quan trọng của y tế dự phòng Việt Nam, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng bệnh chủ động nhằm giảm gánh nặng bệnh tật trong dài hạn.
Phòng bệnh từ sớm thay vì chờ điều trị
Theo ThS.BS Lê Thanh Khôi, hiện Việt Nam đang lưu hành hai loại vắc xin HPV gồm vắc xin ngừa 4 chủng và vắc xin ngừa 9 chủng. Vắc xin HPV hoạt động bằng cách kích thích hệ miễn dịch tạo kháng thể chống lại virus, từ đó giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến HPV.
Trong đó, vắc xin HPV 4 chủng giúp phòng ngừa các tuýp HPV 6, 11, 16 và 18. Hai chủng HPV 16 và 18 liên quan đến khoảng 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung, trong khi HPV 6 và 11 là nguyên nhân của phần lớn các trường hợp sùi mào gà.
Vắc xin HPV 9 chủng mở rộng khả năng bảo vệ với các chủng HPV 31, 33, 45, 52 và 58, góp phần tăng cường hiệu quả phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến HPV. Bác sĩ khuyến cáo người dân nên đến các đơn vị y tế uy tín, đảm bảo an toàn tiêm chủng để được tư vấn và tiêm phòng bệnh.
Khám sàng lọc, tư vấn vắc xin HPV và tiêm chủng tại Long Châu
Hiện nay, nhiều đơn vị y tế trên cả nước đã triển khai dịch vụ tiêm phòng HPV. Trong đó, Hệ thống Tiêm chủng Long Châu là một trong những đơn vị cung cấp vắc xin HPV chính hãng với mạng lưới hơn 200 trung tâm trên toàn quốc.
Tại Long Châu, khách hàng được tư vấn và khám sàng lọc trước tiêm, đồng thời theo dõi sau tiêm theo quy trình chuyên môn. Toàn bộ vắc xin được bảo quản theo tiêu chuẩn dây chuyền lạnh nhằm giữ được hiệu quả và an toàn khi sử dụng. Quá trình tiêm được thực hiện bởi đội ngũ nhân viên y tế đã được đào tạo và cấp chứng chỉ an toàn tiêm chủng theo quy định.
Bên cạnh hoạt động tiêm chủng, Long Châu cũng phối hợp triển khai các chương trình truyền thông, tư vấn sức khỏe và tầm soát miễn phí, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về HPV cũng như tầm quan trọng của việc phòng bệnh từ sớm.