Bùng nổ dịch vụ thuê kính AI ở Trung Quốc: Từ món đồ 150.000 đồng đến sự thật ngỡ ngàng sau cơn sốt đang càn quét giới trẻ tỷ dân

Tờ Rest of World (RoT) cho hay kính thông minh tích hợp AI không còn là những món đồ xa xỉ trong phim viễn tưởng mà đang tạo nên một cơn sốt thực thụ tại thị trường Trung Quốc.

Với mức giá thuê chỉ khoảng 150.000 đồng (6 USD) mỗi ngày, thế hệ trẻ tại đây đang biến thiết bị này thành trợ thủ đắc lực từ việc check giá đồ hiệu cho đến những hành vi gian lận thi cử tinh vi.

Nếu bạn nghĩ kính AI chỉ dùng để xem phim hay quay video rảnh tay thì có lẽ bạn đã tụt hậu so với giới trẻ Trung Quốc. Tại Hà Bắc, một nữ sinh đại học Vivian xem chiếc kính Rokid AI của mình như một "vũ khí" đa năng.

Khi lái xe điện, chiếc kính hiển thị bản đồ ngay trước mắt, khi đi mua sắm, cô bí mật chụp ảnh nhãn giá để so sánh với các sàn thương mại điện tử nhằm tìm mức giá rẻ hơn.

Nhưng mặt tối của công nghệ cũng lộ diện ngay tại giảng đường: Vivian thừa nhận đã dùng kính để quét đề thi và nhận lời giải ngay trên tròng kính trong những môn học có nguy cơ trượt. Thậm chí, cô còn cho bạn học thuê lại thiết bị này để "vượt rào" các kỳ thi định kỳ.

Cuộc đua tỷ USD

Thị trường kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo đã nhanh chóng trở thành ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD. Với mức giá dao động từ 270 USD đến hơn 1.000 USD, những thiết bị này được trang bị camera, hệ thống âm thanh và vận hành bởi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Những phiên bản cao cấp còn sở hữu màn hình thực tế ảo tăng cường (AR), cho phép hiển thị văn bản và hình ảnh trực tiếp lên mắt người dùng.

Theo dữ liệu từ đơn vị tư vấn IDC, năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ của phân khúc này khi có tới 2,5 triệu chiếc kính thông minh được xuất xưởng tại thị trường Trung Quốc, chiếm khoảng 16,7% tổng lượng xuất xưởng 14,8 triệu chiếc trên toàn cầu.

Con số này cho thấy Trung Quốc đang là một trong những "chiến trường" quan trọng nhất của công nghệ đeo thông minh.

Không để các thương hiệu quốc tế như Meta độc chiếm cuộc chơi, các "gã khổng lồ" công nghệ Trung Quốc như Xiaomi, Alibaba và ngay cả hãng xe điện Li Auto cũng đã nhập cuộc từ năm 2025. Họ không ngừng quảng bá các tính năng thực dụng: từ việc theo dõi lượng calo trong bữa ăn theo thời gian thực cho đến việc tạo ra trải nghiệm xem phim như trong rạp hát bằng thực tế ảo.

Đặc biệt, chính phủ Trung Quốc cũng đã đưa kính thông minh vào chương trình trợ cấp quốc gia nhằm kích cầu tiêu dùng, hỗ trợ 15% giá bán (tối đa 500 Nhân dân tệ, tương đương khoảng 73 USD) cho mỗi sản phẩm.

Sự tò mò của người tiêu dùng đã thúc đẩy thị trường thứ cấp phát triển mạnh mẽ. Trên nền tảng Xianyu, hàng chục thương nhân đang cung cấp dịch vụ cho thuê kính AI với giá từ 40 đến 80 Nhân dân tệ (6 đến 12 USD) mỗi ngày.

Ông Ke Changsi, một doanh nhân tại Thâm Quyến, cho biết ông đã cho hơn 1.000 lượt khách thuê các dòng kính như Rokid hay Quark chỉ trong vòng 4 tháng qua.

Khách hàng của Ke không chỉ là những tín đồ công nghệ. Đó là những người đi du lịch cần dịch biển báo giao thông ở nước ngoài, giới kinh doanh cần phiên dịch trực tiếp trong các buổi họp với đối tác ngoại quốc, hay những diễn giả cần một chiếc máy nhắc chữ "vô hình" khi đứng trước công chúng.

Tuy nhiên, một lượng cầu không nhỏ đến từ các sĩ tử. Với một thiết bị điều khiển từ xa nhỏ gọn đeo ở ngón tay như một chiếc nhẫn, học sinh có thể âm thầm thao tác để tìm lời giải cho các bài toán khó hoặc câu hỏi tiếng Anh mà giáo viên khó lòng phát hiện.

Dù các kỳ thi lớn như Cao Khảo (đại học) hay thi công chức đã ban hành lệnh cấm tuyệt đối đối với kính thông minh, nhưng thực tế tại các kỳ thi thường kỳ ở trường, giáo viên vẫn chưa có đủ kỹ năng hoặc công cụ để nhận diện những thiết bị công nghệ cao này.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông gần đây đã thử nghiệm kết nối kính Rokid với ChatGPT 5.2, kết quả là người thử nghiệm đã lọt vào top 5 trong một lớp học hơn 100 sinh viên.

Rào cản vật lý và nỗi lo quyền riêng tư

Mặc dù đầy hứa hẹn, kính AI hiện tại vẫn chưa phải là một sản phẩm hoàn hảo cho số đông. Liu Zhigang, một sinh viên tại Chiết Giang, người đã chi 3.300 Nhân dân tệ (465 USD) để sở hữu kính Rokid, chia sẻ rằng anh hiện hiếm khi đeo chúng vì sự bất tiện.

Với trọng lượng lên tới 50 gram (gấp đôi kính cận thông thường) thiết bị này gây nặng nề khi đeo lâu. Thời lượng pin cũng là một điểm yếu chí mạng khi chỉ trụ được vài giờ trước khi phải vào hộp sạc. Vào mùa hè, thiết bị nóng lên nhanh chóng gây cảm giác khó chịu và đổ mồ hôi.

Bên cạnh đó, vấn đề an toàn và quyền riêng tư đang gây tranh cãi gay gắt trên các diễn đàn mạng. Một KOL tại Hàng Châu cho biết việc sử dụng kính để dẫn đường khi lái xe là cực kỳ nguy hiểm do mắt phải liên tục thay đổi tiêu điểm giữa mặt đường và màn hình hiển thị. Đáng lo ngại hơn là vấn nạn quay lén.

Dù hầu hết các mẫu kính đều có đèn LED báo hiệu khi camera hoạt động, nhưng các gian thương trên mạng đã nhanh chóng bán ra các loại nhãn dán siêu nhỏ để che giấu tín hiệu này, biến chiếc kính thành công cụ ghi hình bí mật không thể kiểm soát.

Kính AI đang đứng trước ngưỡng cửa của sự bùng nổ tương tự như cách smartphone đã làm cách đây hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, để thực sự trở thành một phần của đời sống, ngành công nghiệp này cần một hệ sinh thái ứng dụng chung và những quy định pháp lý đủ mạnh để ngăn chặn những biến tướng đạo đức đang ngày một gia tăng.

*Nguồn: RoT, Fortune

Băng Băng