Bóng tối đột ngột bao phủ một phần châu Âu trong 2 phút, NASA cử máy bay lên độ cao 15km theo dõi
Đây là độ cao lý tưởng để quan sát hiện tượng hiếm gặp này.
Hôm 12/8 vừa qua, châu Âu đã đón nhận hiện tượng nhật thực toàn phần đầu tiên của thế kỷ này. Bóng của Mặt Trăng quét qua với tốc độ khoảng 3.000 km/h, bắt đầu từ Bắc Cực, đi xuống phía đông Greenland, chạm đến cực tây Iceland trước khi băng qua miền bắc Tây Ban Nha và tiến vào Địa Trung Hải.
Trên dải đường đi rộng 290km, Mặt Trăng đã che khuất hoàn toàn Mặt Trời trong khoảng hai phút. Khoảnh khắc này hé lộ một trong những cảnh tượng ngoạn mục nhất của tự nhiên: bầu trời hoàng hôn bất ngờ buông xuống, những vì sao lấp lánh xuất hiện, và ánh sáng rực rỡ của vành nhật hoa (solar corona) bao quanh đĩa Mặt Trăng đen thẫm.
Những người nằm ngoài vùng nhật thực toàn phần cũng có thể tận hưởng trải nghiệm này qua các buổi phát sóng trực tiếp từ Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) và các hãng thông tấn. Ở một khu vực rộng lớn hơn nhiều tại Bắc Bán cầu, người dân đã được chứng kiến hiện tượng nhật thực một phần. Tại hầu hết các khu vực ở Anh, Ireland, Pháp và Bồ Đào Nha, hơn 90% đĩa Mặt Trời đã bị che khuất, để lại một vầng sáng hình lưỡi liềm mỏng manh.
Tại London, nơi Mặt Trời bị che khuất khoảng 92%, ánh sáng thay đổi một cách kỳ ảo và bóng râm mang những hình thù lạ mắt. Ánh sáng xuyên qua các khe hở, chẳng hạn như kẽ lá, in những vệt hình lưỡi liềm xuống mặt đất và các bức tường.
Niềm phấn khích tại Tây Ban Nha
Tại Tây Ban Nha, những người yêu thiên văn đã ngước nhìn bầu trời để đón xem hiện tượng nhật thực toàn phần đầu tiên có thể quan sát từ đất liền nước này kể từ năm 1905. Bóng của Mặt Trăng rớt xuống Galicia và Asturias ở phía tây bắc, và đến 8:33 tối (giờ địa phương), dải nhật thực đã chạm đến hòn đảo Formentera thuộc quần đảo Balearic.
Michael Smith, 56 tuổi, một người dày dặn kinh nghiệm "săn" nhật thực đến từ Denver (Mỹ), đã cùng 11 thành viên trong gia đình tới Tây Ban Nha để chứng kiến sự kiện này. Nhiều người trong số họ chưa từng được xem nhật thực toàn phần.
"Thật không thể tin nổi. Chúng tôi đã có 1 phút 44 giây chìm trong nhật thực toàn phần," ông chia sẻ. "Mỗi lần nhật thực toàn phần đều hoàn toàn khác biệt. Điểm tuyệt vời của sự kiện lần này là nó diễn ra gần lúc mặt trời lặn, tạo ra vô số màu sắc tuyệt đẹp trên bầu trời."
Tầm nhìn tối đa phụ thuộc vào bầu trời quang đãng, và thời tiết tại Tây Âu rất thuận lợi (dù kém lý tưởng hơn ở Iceland). Các nhà thiên văn học cảnh báo tuyệt đối không nhìn trực tiếp bằng mắt thường vào nhật thực, dù chỉ còn một vệt sáng nhỏ của Mặt Trời, để tránh hỏng võng mạc vĩnh viễn. Trong trường hợp không có kính chuyên dụng, người xem được khuyên nên quan sát hình ảnh Mặt Trời qua máy chiếu lỗ kim (pinhole projector).
Cơ hội vàng cho giới khoa học
Về mặt khoa học, Cơ quan Vũ trụ Mỹ (NASA) đã điều một máy bay nghiên cứu tầm cao bay ở độ cao 15.240 mét (50.000 ft) để tránh mây và lớp khí quyển thấp, nhằm chụp ảnh vành nhật hoa với độ phân giải cao dưới nhiều bước sóng ánh sáng.
Amir Caspi thuộc Viện Nghiên cứu Tây Nam ở Colorado, thành viên nhóm quan sát của NASA, cho biết: "Mặt Trời luôn thay đổi. Mỗi lần nhật thực đều khác nhau, vì vậy chúng ta có thể nhìn thấy những điều chưa từng thấy trước đây và học được cách quan sát tốt hơn cho lần sau."
Trong khi đó, các nhà khoa học tại ESA sẽ so sánh các mô phỏng máy tính với dữ liệu từ hiện tượng tự nhiên này. "Nhật thực toàn phần giúp chúng tôi xác minh xem các mô hình của mình có chính xác hay không bằng cách so sánh các dự báo với những quan sát thực tế," Jorge Amaya, một thành viên của đội ngũ ESA, chia sẻ.
Ngay sau khi sự kiện nhật thực khép lại, những người yêu thích quan sát bầu trời vẫn chưa cần nghỉ ngơi. Họ có thể tiếp tục hướng mắt về phía đông bắc vào ban đêm để đón xem đỉnh điểm của mưa sao băng Perseid - một trong những màn trình diễn sao băng rực rỡ nhất trong năm.
Tham khảo: Financial Times