Bộ trưởng GD&ĐT: Từ năm 2028, mỗi ngành đại học chỉ dùng 1 phương thức xét tuyển

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đưa ra tại phiên giải trình sáng 20/9 do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức.

Tại phiên giải trình, đại biểu Đinh Ngọc Quý, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội, cho biết từ năm 2020 đến nay, quy chế thi tốt nghiệp THPT qua 4 lần sửa đổi theo hướng vừa tạo thuận lợi, vừa bảo đảm chặt chẽ.

Tuy nhiên, thời gian qua, tại một số địa phương vẫn xảy ra các vụ tiêu cực, sai phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến niềm tin của học sinh, phụ huynh và xã hội về tính nghiêm minh, khách quan của kỳ thi.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ định hướng tổ chức kỳ thi trong thời gian tới, đồng thời đưa ra giải pháp tăng cường tính khách quan, minh bạch và phòng ngừa vi phạm.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết mô hình tổ chức thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học được đổi mới và hoàn thiện.

Theo đó, từ năm 1986 đến nay, việc tổ chức thi trải qua nhiều lần thay đổi, từ tổ chức thi trực tiếp tại các trường, hai kỳ thi độc lập, kỳ thi “ba chung” đến các hình thức khác. Từ năm 2015-2016, kỳ thi tiếp tục được cải tiến và hằng năm đều được rà soát, điều chỉnh.

“ Đến nay, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông có thể nói là diễn ra gọn nhẹ, tiết kiệm và giảm áp lực rất nhiều ”, Bộ trưởng đánh giá.

Cùng với đó, công tác tuyển sinh đại học ngày càng thuận lợi cho thí sinh và xã hội. Hiện học sinh có thể thực hiện toàn bộ quy trình từ đăng ký xét tuyển, thanh toán lệ phí đến đăng ký nhập học trực tuyến. Qua nhiều năm hoàn thiện phần mềm, Bộ trưởng đánh giá đây là một trong những hệ thống chuyển đổi số tiêu biểu của ngành giáo dục.

Nhìn nhận những tiêu cực xảy ra ở Tuyên Quang và một số địa phương thời gian qua “là điều đáng tiếc”, song Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh nguyên nhân trước hết xuất phát từ ý thức tuân thủ pháp luật, do đó giải pháp xử lý phải bằng pháp luật.

“ Phải xử lý nghiêm minh những cá nhân vi phạm và trách nhiệm của những người liên quan nhằm đảm bảo sự thượng tôn pháp luật trong thi cử cũng như toàn ngành giáo dục ”, Bộ trưởng nêu quan điểm.

Nguyên nhân thứ hai, theo Bộ trưởng, có phần xuất phát từ các yếu tố mang tính cục bộ trong quá trình tổ chức thi. Mặc dù quy trình được quy định chặt chẽ, thực tế vẫn có cục bộ tại địa phương xuất phát từ động cơ riêng thực hiện hành vi gian lận.

Theo ông Hoàng Minh Sơn, trong quá trình cải tiến việc tổ chức kỳ thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương và địa phương chịu trách nhiệm tổ chức.

Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện chức năng quản lý Nhà nước, xây dựng quy chế, ra đề thi; các địa phương chịu trách nhiệm tổ chức kỳ thi.

“ Quy chế cũng đưa ra nhiều giải pháp nhằm tăng cường trách nhiệm và thiết lập quy trình chặt chẽ. Tuy nhiên, vẫn còn vấn đề cục bộ địa phương, có thể còn những động cơ dẫn đến hành vi gian lận ”, Bộ trưởng nói.

Về giải pháp trong thời gian tới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tăng cường sự tham gia của các trường đại học, đồng thời đẩy mạnh giám sát chéo trong quá trình tổ chức kỳ thi.

Bộ sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ để giám sát, phân tích dữ liệu, qua đó ngăn chặn và phát hiện sớm những sai phạm có thể xảy ra.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng tiếp tục cải tiến công tác ra đề thi theo hướng giảm nhẹ nhưng vẫn đánh giá đúng năng lực, kiến thức của học sinh. Kỳ thi không chỉ phục vụ xét tốt nghiệp mà còn làm căn cứ đánh giá mặt bằng chất lượng giáo dục giữa các địa phương, tác động của chương trình và phương pháp giảng dạy, đồng thời làm căn cứ xét tuyển đại học.

Ông Hoàng Minh Sơn chia sẻ, hiện nay, các phương thức xét tuyển đại học chủ yếu dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT (khoảng 50%) và kết quả học tập THPT (học bạ, khoảng 30-40%); phần còn lại là các phương thức khác.

Bộ trưởng cho rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn có độ tin cậy và phần lớn các trường đại học có thể sử dụng kết quả kỳ thi hoặc học bạ để xét tuyển.

Bộ trưởng khẳng định quan điểm nhất quán của Bộ Giáo dục và Đào tạo là giữ ổn định các chính sách chung lớn, trong đó tuyển sinh phải đảm bảo hai nguyên tắc cốt lõi: Độ tin cậy trong đánh giá đúng năng lực người học và đảm bảo sự công bằng giữa các thí sinh.

Về phản ánh có quá nhiều phương thức xét tuyển (gần 20 phương thức), Bộ trưởng phân tích thực chất khi phân loại thì chủ yếu vẫn tập trung vào các phương thức chính: xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét kết quả thi đánh giá năng lực và xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế.

Quan điểm của Bộ là với một ngành hoặc chương trình đào tạo, khi tuyển sinh phải có tiêu chí thống nhất. Nếu áp dụng nhiều phương thức, trường phải bảo đảm mức độ tương đương về điểm đầu vào giữa các phương thức. Trước đây, một số trường phân chia chỉ tiêu riêng cho từng phương thức dẫn đến chênh lệch điểm chuẩn rất lớn giữa các phương thức, gây bất bình đẳng.

Từ năm 2023, Bộ đã yêu cầu các trường phải quy đổi điểm tương đương giữa các phương thức, giúp giảm đáng kể sự chênh lệch. Tuy nhiên, việc mỗi trường tự quy đổi theo cách riêng giữa điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp vẫn chưa thực sự chính xác.

Do đó, trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh nhiều năm, Bộ hướng tới việc giảm bớt số lượng phương thức xét tuyển không cần thiết.

“ Từ năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo sử dụng 3 phương thức, từ năm 2028 sẽ áp dụng việc các trường chỉ được dùng 1 phương thức ”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn thông tin.

Theo Anh Văn