"Biến" căng tại một tờ báo: Nhân viên nổi loạn vì bị AI giám sát, chấm điểm và gây áp lực lên công việc
Nhân viên tờ báo này đã phản đối việc dùng các công cụ AI đang giám sát hiệu suất làm việc của họ.
Trong vài năm gần đây, câu hỏi “các tòa soạn nên dùng AI tới đâu” đã trở thành chủ đề gây tranh cãi lớn trong ngành truyền thông. Nhưng tại The New York Times, cuộc tranh luận ấy giờ không còn nằm trên giấy.
Nhân viên công đoàn tại tờ báo này đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu căng thẳng với ban lãnh đạo, xoay quanh việc AI bị cho là đang được dùng để theo dõi và đánh giá nhân viên.
Tech Guild, đơn vị thuộc NewsGuild of New York đại diện cho khoảng 700 kỹ sư phần mềm, nhà thiết kế, quản lý sản phẩm, quản lý dự án và chuyên viên dữ liệu, cho biết ban quản lý của tờ báo từ chối cung cấp thông tin liên quan tới việc công ty đang sử dụng AI như thế nào, kế hoạch triển khai trong tương lai và tác động của công nghệ này tới công việc của nhân viên.
Đầu tháng này, công đoàn đã nộp đơn tố cáo hành vi lao động không công bằng. Đồng thời, họ cũng gửi đơn khiếu nại cho rằng ban lãnh đạo vi phạm thỏa thuận lao động tập thể khi triển khai hai công cụ AI nội bộ dùng để theo dõi hoạt động và đánh giá hiệu suất nhân viên.
AI "chấm điểm" từng nhân viên
Một trong hai công cụ gây tranh cãi mang tên DX. Đây là phần mềm tự quảng bá là công cụ đo lường “năng suất kỹ thuật”, cho phép doanh nghiệp theo dõi sản lượng công việc, hiệu suất làm việc và cả mức độ sử dụng AI tạo sinh của nhân viên.
Theo Ben Harnett, kỹ sư phần mềm tại The New York Times và chủ tịch ủy ban AI của Tech Guild, DX ban đầu được giới thiệu như một cách để cải thiện trải nghiệm làm việc cho đội ngũ phát triển phần mềm và giúp đánh giá hiệu quả tổng thể của công ty.
Tuy nhiên, vài tháng gần đây, dữ liệu từ DX bắt đầu mang tính cá nhân hóa nhiều hơn, với các chuẩn đánh giá được áp trực tiếp lên từng nhân viên.
“Giờ thì trong các buổi kỷ luật, người ta bị đem số liệu ra đọc kiểu: ‘Mỗi tuần anh chỉ làm một task thôi à, thấp hơn 25% chuẩn ngành rồi’,” Harnett nói.
Theo ông, vấn đề lớn nhất là những chỉ số kiểu này biến công việc kỹ thuật phức tạp thành các con số vô cảm, bỏ qua chất lượng thật sự của sản phẩm hoặc số lượng tính năng mà nhân viên tạo ra.
Ông cho rằng dữ liệu đáng lẽ nên được dùng để hiểu hiệu quả vận hành của công ty, chứ không phải trở thành “KPI ngầm” để gây áp lực lên từng cá nhân.
Tech Guild cho biết thống kê từ DX đã được sử dụng trong các cuộc trao đổi kỷ luật gần đây.
Nỗi lo AI biến thành công cụ giám sát
Công cụ thứ hai là Glean, phần mềm có khả năng quét dữ liệu nội bộ như wiki công ty, email, GitHub hay Google Docs để giúp nhân viên tìm kiếm thông tin dễ dàng hơn.
Nhưng chính khả năng tổng hợp khối lượng lớn dữ liệu này khiến nhiều nhân viên lo ngại họ đang bị theo dõi.
Harnett cho biết nếu anh viết nháp tài liệu mô tả một tính năng đang phát triển hoặc để lại bình luận trong file nội bộ, quản lý hoàn toàn có thể dùng Glean để truy vấn về hiệu suất hay đóng góp cá nhân của anh.
Tech Guild thậm chí nghi ngờ một số thông báo kỷ luật gần đây được AI tạo ra bằng Glean vì cách hành văn và định dạng quá giống nhau.
Ngoài ra, Harnett cho rằng công cụ này thường xuyên tạo ra thông tin sai lệch và có thể khiến người dùng rơi vào những “cuộc săn kho báu vô nghĩa” khi truy tìm dữ liệu.
“Cách họ dùng DX và Glean chẳng khác nào triển khai công nghệ giám sát nhân viên,” ông nói.
Theo công đoàn, việc sử dụng hai công cụ này có thể vi phạm nhiều điều khoản hợp đồng, bao gồm quyền riêng tư, quy định giám sát nhân viên, mô tả công việc và nghĩa vụ phải thông báo trước khi thay đổi quy trình làm việc.
Cuộc chiến AI lan rộng khắp ngành báo chí Mỹ
Không chỉ Tech Guild, Times Guild, đại diện cho khoảng 1.500 nhân viên biên tập, quảng cáo và hỗ trợ tại The New York Times cũng đã nộp đơn tố cáo công ty vi phạm luật lao động vì không phản hồi các yêu cầu cung cấp thông tin liên quan tới AI.
Người phát ngôn Danielle Rhoades Ha cho biết The New York Times không đồng tình với các mô tả trong đơn khiếu nại và sẽ phản hồi theo “quy trình hợp đồng thông thường”.
Hiện công đoàn Times Guild đang đàm phán hợp đồng mới với nhiều yêu cầu liên quan tới AI, như bắt buộc phải có con người giám sát các công cụ AI, gắn nhãn minh bạch với nội dung có dùng AI và đảm bảo nhân viên được trả thù lao nếu dữ liệu của họ được dùng để huấn luyện mô hình AI.
The New York Times hiện đã sử dụng AI trong một số hoạt động báo chí, chẳng hạn phân tích hàng triệu tài liệu liên quan tới Jeffrey Epstein hoặc quét ảnh vệ tinh Gaza để xác định vị trí Israel thả một loại bom cụ thể.
Cuộc tranh cãi này cũng đang lan rộng khắp ngành truyền thông Mỹ. Hồi tháng 4, khoảng 150 nhân viên công đoàn tại ProPublica đã đình công trong 24 giờ vì bất đồng về cách AI được sử dụng và công bố với độc giả.
Trong khi đó, sau khi tập đoàn McClatchy, đơn vị sở hữu Miami Herald và The Sacramento Bee, triển khai công cụ AI tạo nhiều phiên bản khác nhau của một bài viết, một số phóng viên đã từ chối ký tên vào bài báo để phản đối.
Dù vậy, Harnett nhấn mạnh Tech Guild không phản đối AI hoàn toàn. Theo ông, vấn đề nằm ở việc nhân viên cần có tiếng nói trong cách công nghệ này được triển khai.
“Khi mọi thứ bị quy đổi thành số token AI hay tần suất dùng công cụ, nhân viên sẽ bị thúc ép làm nhanh hơn thay vì làm tốt hơn,” ông nói. “Điều đó khiến mọi người xao nhãng khỏi việc thực sự làm tốt công việc, trong khi đó mới là điều công ty nên muốn.”
Nguồn: The Verge, CNET
