Bí mật sau chiếc thẻ tín dụng: Các ngân hàng kiếm tiền như thế nào?
Chiếc thẻ tưởng như đơn giản nhưng thực chất là một hệ sinh thái kiếm tiền đa tầng. Ngân hàng không kiếm tiền từ việc mở thẻ, mà từ dòng chảy giao dịch, tín dụng và dữ liệu xoay quanh chiếc thẻ đó.
Các ngân hàng phát hành thẻ tín dụng thực chất là bên cho vay. Khi bạn thanh toán bằng thẻ tín dụng, bạn đang vay tiền từ ngân hàng với kỳ vọng sẽ hoàn trả lại, có thể kèm theo lãi. Tại điểm bán, ngân hàng phát hành sẽ thanh toán cho người bán, sau đó bạn có nghĩa vụ trả lại khoản tiền đó cho ngân hàng. Nếu bạn không thanh toán, người bán vẫn nhận được tiền, và ngân hàng phát hành là bên chịu trách nhiệm.
Bên cạnh đó là các mạng lưới thẻ, đóng vai trò trung gian điều phối giữa người bán và ngân hàng phát hành. Bốn mạng lưới lớn trên quốc tế gồm Visa, Mastercard, American Express và Discover.
Khi bạn quẹt thẻ, phía sau là một quy trình xử lý phức tạp. Hiểu đơn giản, tiền được chuyển từ ngân hàng phát hành sang ngân hàng của người bán, và quá trình này do mạng lưới thẻ quản lý. Mạng lưới sẽ kiểm tra với ngân hàng phát hành để đảm bảo thẻ còn hiệu lực và có đủ hạn mức trước khi chấp thuận giao dịch. Tất cả diễn ra chỉ trong vài giây tại điểm bán, và trong quá trình đó có các loại phí phát sinh.
Nhìn chung, các ngân hàng và các công ty thẻ tín dụng tạo ra phần lớn doanh thu từ lãi suất, phí đối với chủ thẻ và phí giao dịch do các doanh nghiệp chấp nhận thẻ chi trả.
Lãi suất thẻ tín dụng
Lãi suất là khoản phí mà bạn - với tư cách chủ thẻ, phải trả cho việc vay tiền thông qua thẻ tín dụng. Trong hầu hết các trường hợp, bạn sẽ không bị tính lãi nếu thanh toán toàn bộ dư nợ trong mỗi kỳ sao kê. Mức lãi suất phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điểm tín dụng của bạn và loại thẻ bạn sử dụng.
Dù ở dạng nào, lãi suất vẫn là nguồn thu cực kỳ quan trọng của các ngân hàng phát hành thẻ. Với mức lãi suất trung bình khoảng 20%/năm, đây rõ ràng là một nguồn lợi nhuận rất lớn cho các ngân hàng.
Phí interchange (phí quẹt thẻ)
Ngay cả khi bạn luôn thanh toán đầy đủ dư nợ và không phải trả lãi, ngân hàng phát hành vẫn kiếm được tiền từ bạn. Lý do là mỗi lần bạn sử dụng thẻ, đơn vị chấp nhận thẻ (merchant) sẽ phải trả một khoản phí để xử lý giao dịch, gọi là phí interchange hay phí quẹt thẻ.
Khoản phí này dùng để kết nối với ngân hàng phát hành, kiểm tra gian lận và tính hợp lệ của thẻ và xử lý, hoàn tất thanh toán
Đối với các doanh nghiệp, đây là chi phí gần như không thể tránh nếu muốn chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ. Dù phần lớn người tiêu dùng không nhìn thấy trực tiếp, nhưng với doanh nghiệp, đây là một khoản chi phí đáng kể cần được tính đến trong hoạt động kinh doanh.
Phí thường niên và các loại phí khác
Nhiều thẻ tín dụng thu phí thường niên để duy trì thẻ, tạo thêm một nguồn doanh thu cho ngân hàng phát hành. Hiện có không ít thẻ miễn phí thường niên, nhưng các thẻ có phí thường niên thường “đáng tiền” với những khách hàng có thể tận dụng tối đa các ưu đãi, tính năng, điểm thưởng và quyền lợi đi kèm. Trong trường hợp này, chủ thẻ vẫn nhận lại giá trị tương xứng với khoản phí đã trả, đồng thời ngân hàng cũng có thêm nguồn thu.
Bên cạnh đó, còn nhiều loại phí khác mà các công ty thẻ tín dụng có thể áp dụng để gia tăng doanh thu và phần lớn trong số này có thể tránh được nếu người dùng chủ động. Các khoản phí phổ biến gồm phí chậm thanh toán, phí rút tiền mặt, phí chuyển dư nợ, phí giao dịch ngoại tệ.
Một nguồn giá trị khác ít được nhìn thấy nhưng ngày càng quan trọng là dữ liệu khách hàng . Thông qua lịch sử chi tiêu, ngân hàng có thể dựng lại khá chính xác chân dung tài chính và hành vi tiêu dùng của từng cá nhân: họ mua gì, chi tiêu ở đâu, mức thu nhập ước tính ra sao và khả năng trả nợ thế nào. Từ đó, ngân hàng không chỉ quản trị rủi ro tốt hơn mà còn khai thác dữ liệu này cho mục tiêu kinh doanh. Những khách hàng có dòng tiền ổn định và chi tiêu đều đặn có thể được chào mời các khoản vay tiêu dùng với hạn mức cao hơn. Những người thường xuyên chi tiêu cho du lịch, mua sắm hoặc dịch vụ cao cấp sẽ trở thành đối tượng tiềm năng cho các dòng thẻ premium với nhiều đặc quyền. Trong khi đó, các nhu cầu liên quan đến bảo vệ tài chính có thể được chuyển hóa thành sản phẩm bảo hiểm.
Chủ thẻ có thể làm gì để tránh phải trả các loại phí?
Dù các khoản phí có thể đóng góp đáng kể vào lợi nhuận của ngân hàng, người dùng hoàn toàn có thể hạn chế hoặc không phải trả bằng cách hiểu rõ điều khoản thẻ và sử dụng thẻ một cách có trách nhiệm.
Với tư cách là một chủ thẻ, bạn có thể thực hiện một số bước để giảm thiểu các khoản phí và lãi mà mình phải trả. Tất cả bắt đầu từ việc hiểu rõ cách thẻ tín dụng của bạn hoạt động, sau đó đưa ra những quyết định sử dụng một cách thông minh.
Trước hết, hãy nhận diện các loại phí thẻ tín dụng phổ biến mà bạn có thể gặp phải, từ đó giảm thiểu hoặc tránh hoàn toàn các khoản phí này. Chủ thẻ có thể đăng ký nhận nhắc nhở thanh toán hàng tháng qua tin nhắn hoặc email từ ngân hàng phát hành thẻ.
Người dùng cũng nên cân nhắc thiết lập chế độ thanh toán tự động ít nhất là số tiền tối thiểu phải trả mỗi tháng. Việc thanh toán tự động này có thể giúp bạn không bỏ lỡ kỳ thanh toán và tránh phát sinh phí trễ hạn.
Nếu thẻ tín dụng của bạn có thu phí thường niên, hãy xem xét liệu các lợi ích bạn nhận được từ thẻ có xứng đáng với khoản chi phí này hay không. Nếu không, bạn nên cân nhắc tìm một thẻ khác không thu phí thường niên.
Chủ thẻ cũng được khuyến cáo nên tránh sử dụng thẻ tín dụng để rút tiền mặt. Hầu hết các ngân hàng, công ty thẻ tín dụng sẽ tính phí cố định hoặc tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị giao dịch.
