Bi kịch của những phụ nữ trên cánh đồng mía cung ứng cho các "ông lớn" nước giải khát: Làm việc 14 tiếng, thu hoạch 3 tấn mía mỗi ngày, nhận về 100.000 đồng tiền công

4h sáng tại Ramanal, một vùng nông thôn hẻo lánh thuộc bang Karnataka, miền Nam Ấn Độ, cô Poornima bước ra khỏi chiếc lều tạm để bắt đầu một ngày làm việc mới. Giống những phụ nữ khác trong khu lán trại, cô tranh thủ vệ sinh cá nhân trước khi những người đàn ông thức dậy.

Họ đã rời quê nhà, di chuyển hơn 500 km để tìm việc làm, kiếm tiền nuôi gia đình và trả những khoản nợ đang đeo bám.

Trên khắp Ấn Độ, ước tính có khoảng 1,5 triệu người làm nghề chặt mía. Công việc thường kéo dài 14 tiếng mỗi ngày, từ sáng sớm đến tối muộn, với tiền công chỉ khoảng 400 rupee (hơn 100.000 đồng). Các công nhân thường làm việc theo cặp, chủ yếu là vợ chồng, từ chặt mía đến chất cây lên xe tải.

Ấn Độ là quốc gia sản xuất mía đường lớn thứ hai thế giới, sau Brazil, đóng góp khoảng 16% sản lượng toàn cầu. Mía thu hoạch tại khu vực này cũng được cung ứng cho các tập đoàn đồ uống lớn như Coca-Cola và PepsiCo.

Phần lớn lao động chặt mía đến từ huyện Beed, bang Maharashtra, miền Trung Ấn Độ. Do quê nhà thiếu việc làm, nhiều gia đình buộc phải lựa chọn công việc nặng nhọc này để trang trải cuộc sống.

Đánh đổi sức khỏe để không mất việc

Với những nữ công nhân, nỗi vất vả không chỉ nằm ở việc phải làm việc liên tục dưới điều kiện khắc nghiệt. Họ còn đối mặt với áp lực liên quan đến sức khỏe sinh sản, đặc biệt trong những ngày kinh nguyệt.

Tại các khu lán trại tạm bợ, thiếu nhà vệ sinh và nước sạch, việc chăm sóc cơ thể trong kỳ kinh nguyệt đã là một thử thách. Tuy nhiên, điều khiến nhiều phụ nữ khốn đốn hơn là họ gần như không có quyền nghỉ làm.

Trong hệ thống trả công dựa trên sản lượng, chỉ cần một người vắng mặt, cả nhóm có thể bị trừ tiền nặng. Những phụ nữ bị đau bụng kinh hoặc gặp vấn đề sức khỏe vì thế phải lựa chọn giữa việc nghỉ ngơi và tiếp tục làm việc trong đau đớn. Một số người thậm chí nghĩ đến việc cắt bỏ tử cung để chấm dứt tình trạng kinh nguyệt, tránh gián đoạn công việc và có thể tiếp tục kiếm tiền.

Poornima là một trong số đó. Suốt ba năm qua, cô thường xuyên chịu những cơn đau dai dẳng. Mỗi năm, người phụ nữ này phải chi khoảng 50.000 rupee (gần 13 triệu đồng) cho thuốc giảm đau.

"Nỗi đau của tôi không thuyên giảm. Nếu tiếp tục công việc này, tình trạng chỉ ngày càng nghiêm trọng. Nhưng chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài làm công việc này", Poornima chia sẻ.

Cô đang cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ tử cung với hy vọng có thể chấm dứt những cơn đau. Tuy nhiên, ngay cả quyết định phẫu thuật cũng có thể khiến cô phải vay thêm tiền.

Công việc chặt mía mang tính thời vụ, nhưng lại là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều gia đình ở Beed. Mỗi năm, người lao động được một nhà thầu địa phương, gọi là mukkadam, tuyển dụng, sắp xếp phương tiện di chuyển và ứng trước tiền.

Sau đó, mỗi cặp vợ chồng phải làm việc để hoàn trả khoản ứng trước này. Họ được kỳ vọng thu hoạch trung bình khoảng 3 tấn mía mỗi ngày. Thu nhập thường được tính chung cho nhóm gồm 7-8 cặp, khiến mỗi người đều chịu áp lực phải làm đủ sản lượng. Nếu một phụ nữ không thể làm việc, những cặp còn lại phải tăng khối lượng công việc để bù đắp và có thể yêu cầu gia đình cô nộp tiền phạt.

Savita, một nữ công nhân chặt mía khác, đã quyết định cắt bỏ tử cung vào tháng 3/2025 sau thời gian dài chịu đựng những điều kiện làm việc khắc nghiệt. Cô kể từng bị đau bụng dữ dội, không thể trèo lên thang để chất mía lên xe tải và đã ba lần ngã trong lúc làm việc vào năm trước đó. Dù vậy, Savita không nhận được sự hỗ trợ hay thời gian nghỉ ngơi.

"Tôi rất ốm nhưng không ai giúp đỡ. Không ai cho chúng tôi nghỉ ngơi", cô kể.

Phẫu thuật không chấm dứt nỗi đau

Theo các nhà hoạt động xã hội, một số phụ nữ không chỉ phải chịu áp lực từ điều kiện lao động mà còn có nguy cơ bị thúc đẩy thực hiện phẫu thuật cắt bỏ tử cung khi chưa có chỉ định y khoa phù hợp.

Sangita Chavan, một nhà hoạt động vì quyền lợi phụ nữ, cho biết thay vì được hướng dẫn đến bệnh viện công để điều trị bằng các phương pháp ít xâm lấn, một số người lại được đưa đến cơ sở y tế tư nhân để phẫu thuật.

Bà cũng phản ánh từng gặp những nhân viên y tế cộng đồng thừa nhận được trả tiền để giới thiệu phụ nữ thực hiện phẫu thuật. Tuy nhiên, một số nhân viên y tế tại địa phương phủ nhận việc nhận hoa hồng này.

Trường hợp của Savita cho thấy việc cắt bỏ tử cung không đồng nghĩa với chấm dứt những vấn đề sức khỏe. Sau phẫu thuật, cô vẫn bị chảy máu và đau đớn, thậm chí cảm thấy công việc trở nên nặng nhọc hơn trước.

"Tôi tin tưởng các bác sĩ, nghĩ rằng phẫu thuật sẽ thực sự giúp mình chấm dứt mọi đau khổ nên đã đồng ý thực hiện. Nhưng sau đó, tôi vẫn phải chịu những cơn đau dữ dội. Không ai cảnh báo tôi về điều này", Savita nói.

Sau ca phẫu thuật, cô đến thành phố Pune và được phát hiện bị nhiễm trùng. Khi yêu cầu cung cấp hồ sơ phẫu thuật, cô cho biết mình bị từ chối.

Năm 2019, một cuộc khảo sát của ủy ban thuộc chính quyền bang Maharashtra trên 82.309 phụ nữ tại huyện Beed cho thấy 13.861 người từng trải qua phẫu thuật cắt bỏ tử cung. Hơn 45% trong số này sau đó cho biết gặp các vấn đề về thể chất hoặc tâm lý.

Chính quyền bang đã đưa ra một số biện pháp nhằm giám sát hoạt động phẫu thuật và cải thiện điều kiện sống của lao động di cư. Tháng 3/2025, Tòa án Tối cao Bombay cũng yêu cầu chính quyền khu vực triển khai các chính sách phúc lợi, trong đó có đăng ký người lao động và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Dù vậy, Poornima và Savita cho biết họ chưa nhận được bất kỳ hỗ trợ phúc lợi nào từ chính phủ.

Với Poornima, lựa chọn phía trước vẫn đầy giằng xé. Cô muốn phẫu thuật để thoát khỏi những cơn đau kéo dài, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc phải vay thêm tiền trong hoàn cảnh gia đình vốn đã khó khăn.

"Tôi đang phân vân giữa việc trì hoãn phẫu thuật hay thực hiện ngay. Tôi hy vọng khi không còn đau đớn, mình có thể tiếp tục làm việc trên những cánh đồng và chăm lo cho gia đình", cô chia sẻ.

Theo Independent

Nguyễn Phượng