Ăn mỡ lợn mỗi ngày, 1 năm sau người đàn ông "ngã ngửa" khi đi khám

Tại một thị trấn nhỏ thuộc tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc), ông Lâm (75 tuổi) nổi tiếng khắp vùng là một người kiên định với thói quen sinh hoạt cổ truyền. Với ông, mỡ lợn mới là "vua của các loại gia vị", vừa thơm ngậy, vừa là thực phẩm thuần tự nhiên không qua xử lý hóa chất.

Cứ một tuần tới nửa tháng, căn bếp nhà ông lại thơm phức mùi chiên thịt heo lấy mỡ, tích ăn dần. Thói quen này trở thành nỗi trăn trở lớn của các con ông. Anh Lâm Hào (bác sĩ nha khoa đang công tác tại bệnh viện lớn) cùng em gái lấy chồng xa đã nhiều lần xách về đủ loại dầu ăn từ cao cấp tới tốt cho sức khỏe như dầu ô liu, dầu hướng dương hay dầu hạt cải để biếu cha. Thế nhưng, ông Lâm nhất quyết xếp xó tất cả và bướng bỉnh gạt đi.

"Dầu ăn công nghiệp toàn chất bảo quản với hóa chất, sao bổ bằng mỡ lợn tự nhiên do chính tay tao thắng" , hay "Nhìn ông Từ làng bên, trước ốm đau dặt dẹo mà từ ngày chuyển sang ăn mỡ lợn mấy năm nay lại khỏe, đi phăm phăm khắp làng. Mấy thứ dầu nước trong veo này làm sao có chất!" là những gì ông Lâm thường nói khi con cái khuyên ngăn.

Cứ như vậy, ông Lâm thản nhiên duy trì các món chiên xào đậm mỡ lợn mỗi ngày và rất tự hào vì mình thời trẻ làm việc chân tay, về già cơ thể còn săn chắc, cũng ít đau ốm hơn bạn bè cùng tuổi. Tuy nhiên, thời gian gần đây, cơ thể ông bắt đầu phát ra những tín hiệu cảnh báo dồn dập.

Ban đầu chỉ là những cơn nặng ngực âm ỉ sau bữa ăn, dần dần tiến triển thành cảm giác đau tức nhói lồng ngực, kèm theo khó thở và vã mồ hôi hột mỗi khi vận động nhẹ. Cơ thể ông lúc nào cũng trong trạng thái mệt mỏi, trì trệ, đầu óc choáng váng. Lo ngại nguy cơ biến cố tim mạch, anh Lâm Hào cùng em gái liên tục về quê thuyết phục và đưa cha đến bệnh viện thực hiện cuộc kiểm tra toàn diện.

Khi các kết quả xét nghiệm sinh hóa máu được trả về, chính bác sĩ trực tiếp điều trị cũng phải thốt lên kinh ngạc: Ông ăn gì mỗi ngày vậy ạ?

Tờ kết quả hiện ra những con số báo động đỏ khiến cả gia đình "ngã ngửa":

- Chỉ số Cholesterol toàn phần và LDL-C (Cholesterol xấu): Vượt ngưỡng an toàn gấp nhiều lần. Lượng mỡ bão hòa tích tụ quá mức đã kích thích gan sản xuất liên tục LDL-C, lắng đọng trực tiếp vào thành mạch.

- Chỉ số Triglyceride (mỡ máu): Tăng cao kỷ lục, làm cho huyết thanh của ông Lâm khi quay ly tâm bị đục ngầu như sữa thay vì trong suốt.

- Siêu âm âm Doppler động mạch cảnh & Tim: Phát hiện hàng loạt mảng xơ vữa hẹp lòng mạch, khiến lưu lượng máu lưu thông nuôi tim và não bị sụt giảm nghiêm trọng. Đây chính là thủ phạm gây ra những cơn đau thắt ngực dồn dập.

- Men gan (ALT/AST): Tăng cao do tình trạng gan nhiễm mỡ tiến triển, tế bào gan phải hoạt động quá tải để chuyển hóa lượng lipid khổng lồ nạp vào mỗi ngày.

Nhìn vào bản chụp siêu âm thành mạch dày đặc mảng xơ vữa, ông Lâm mới bàng hoàng thức tỉnh. Sự ngộ nhận "thực phẩm tự nhiên thì ăn bao nhiêu cũng tốt" đã vô tình biến mạch máu của ông thành một "đường ống đóng cặn", đẩy bản thân đến sát bờ vực đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

Mỡ lợn là "thuốc bổ" hay "độc dược"?

Trực tiếp tham vấn các chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ tim mạch, ông Lâm mới nhận được lời giải đáp thấu đáo về bản chất của mỡ lợn dưới góc độ y học hiện đại.

Mỡ lợn đương nhiên không phải tự nhiên mà "độc". Về mặt dinh dưỡng, nó chứa khoảng 40% axit béo bão hòa, 50% axit béo không bão hòa đơn (chủ yếu là axit oleic tốt cho da và hormone) cùng lượng Vitamin D, B dồi dào.

Nếu sử dụng với lượng nhỏ, mỡ lợn cung cấp năng lượng rất tốt cho người lao động nặng hoặc trẻ tâm vóc đang phát triển. Tuy nhiên, ranh giới giữa bổ dưỡng và nguy hại nằm ở liều lượng và tần suất tiêu thụ. Nếu dùng quá nhiều như ông Lâm, sẽ phải đối mặt với những vấn đề:

- Nguy cơ từ axit béo bão hòa: Việc tiêu thụ mỡ lợn mỗi ngày khiến cơ thể nạp quá thừa chất béo bão hòa. Chất béo này làm giảm hoạt tính của các thụ thể LDL trên bề mặt tế bào gan, khiến Cholesterol xấu không được đào thải mà tồn đọng lại trong máu.

- "Bẫy" xơ vữa động mạch: LDL-C dư thừa sẽ xâm nhập vào lớp nội mạc mạch máu, bị oxy hóa và thu hút các tế bào bạch cầu đến "tiêu hóa", tạo thành các tế bào bọt. Qua thời gian, các tế bào bọt này tích tụ thành mảng xơ vữa cứng, làm hẹp lòng mạch, tăng huyết áp và dễ vỡ ra tạo thành cục máu đông gây tắc mạch cấp tính.

- Có thể sinh ra chất tổn thương nội tạng: Mỡ lợn tuy có điểm bốc khói tương đối cao, nhưng nếu chiên đi chiên lại ở nhiệt độ cao sẽ bị biến tính, tạo ra các gốc tự do và hợp chất Peroxide gây tổn thương tế bào gan và niêm mạc ruột.

Vậy dùng mỡ lợn thế nào mới tốt?

Để mỡ lợn mang lại lợi ích cho sức khỏe mà không gây tổn hại cho hệ tim mạch, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo một số quy tắc như:

- Định lượng an toàn mỗi ngày: Người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên tiêu thụ tối đa 10 - 15g mỡ lợn/ngày (khoảng 1 thìa canh). Người lớn tuổi (trên 60 tuổi) hoặc người ít vận động chỉ nên dùng tối đa 5 - 8g/ngày (1 thìa cà phê) và chỉ nên ăn 2 - 3 bữa/tuần.

- Phối hợp tỷ lệ chuẩn: Áp dụng tỷ lệ tiêu thụ 30% mỡ động vật : 70% dầu thực vật đối với người trung niên và người già; tỷ lệ 50% : 50% đối với trẻ em và người trẻ tuổi.

- Sử dụng đúng chế biến: Mỡ lợn có điểm bốc khói cao (khoảng 190 độ C), thích hợp dùng cho các món chiên/rán nhanh ở nhiệt độ cao. Tránh dùng mỡ lợn cho các món xào nhẹ hay trộn trực tiếp (nên ưu tiên dầu ô liu, dầu đậu nành).

- Tuyệt đối không tái sử dụng: Mỡ lợn đun đi đun lại nhiều lần sẽ bị biến tính, sinh ra các hợp chất Peroxide và gốc tự do tàn phá tế bào gan, thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu diễn ra nhanh hơn.

- Nhóm đối tượng cần kiêng tuyệt đối: Người bị mỡ máu cao, xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, béo phì hoặc có tiền sử bệnh tim mạch nên loại bỏ hoàn toàn mỡ lợn khỏi khẩu phần ăn hàng ngày.

Về phần ông Lâm, nhận thức được nguy cơ đe dọa tính mạng, ông Lâm bắt đầu điều chỉnh lối sống dưới sự giám sát y khoa. Ông cắt giảm 90% lượng mỡ lợn, chuyển sang dùng dầu thực vật giàu Omega 3-6-9 để tăng cholesterol tốt, đồng thời bổ sung nhiều rau xanh, ngũ cốc chứa chất xơ hòa tan nhằm hỗ trợ đào thải mỡ thừa. Kết hợp với thói quen đi bộ 30 phút mỗi ngày để tăng cường chuyển hóa. Chỉ sau 6 tháng tái khám, các chỉ số mỡ máu của ông đã hạ về gần như ngưỡng an toàn, cơn tức ngực biến mất hoàn toàn.

Bi kịch suýt xảy ra với ông Lâm là bài học đắt giá cho cộng đồng về việc tiêu thụ mỡ động vật. Mỡ lợn hay bất kỳ thực phẩm tự nhiên nào cũng chỉ tốt khi được sử dụng ở mức độ cân bằng. Đừng để sự thiếu hiểu biết y khoa và thói quen ăn uống lệch lạc biến mâm cơm gia đình thành mầm mống của những căn bệnh nguy hiểm.

Nguồn và ảnh: NetEase Health, Sohu

Theo Ngọc Ái