850 triệu người đang sống chung với bệnh thận mạn tính, 90% người bệnh không biết đang mắc bệnh

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Thận học Quốc tế, trên toàn cầu, ước tính có khoảng 850 triệu người đang sống chung với bệnh thận mạn tính (CKD), chiếm hơn 10% dân số thế giới. Bệnh thận mạn cũng là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 9 trên toàn cầu, cướp đi sinh mạng của gần 1,5 triệu người vào năm 2023.

Đáng chú ý, có đến 90% số người mắc CKD không hề biết mình mang bệnh. Chính thực tế này khiến cho bệnh có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ, cho đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng và xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như suy tim, đột quỵ, thiếu máu, loãng xương… Lúc này, việc điều trị trở nên phức tạp, tốn kém và hiệu quả cũng giảm đi đáng kể.

Trong khi đó, nếu bệnh nhân được sàng lọc và chẩn đoán sớm từ các tuyến y tế cơ sở ngay từ giai đoạn đầu của bệnh, họ có thể được can thiệp và điều trị bằng các phương pháp đơn giản, hiệu quả và ít tốn kém.

Nguy cơ bị bệnh thận từ các bệnh lý nền và các thói quen xấu

Sự gia tăng bệnh thận ở người trẻ có liên quan trực tiếp đến các bệnh lý nền như: béo phì, đái tháo đường type 2 khởi phát sớm, tăng huyết áp không được kiểm soát và chỉ số BMI tăng cao. Bên cạnh đó, nhiều thói quen sinh hoạt và ăn uống xấu đang tàn phá chức năng thận từ sớm:

Lạm dụng thuốc và chất kích thích: Nhiều người trẻ có thói quen lạm dụng thuốc giảm đau không kê đơn (nhóm NSAID), sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc, hoặc dùng thực phẩm chức năng tràn lan. Rượu bia, thuốc lá và chất kích thích gây mất nước, rối loạn huyết áp, khiến thận phải hoạt động quá mức.

Lối sống và thói quen sinh hoạt: Thức khuya kéo dài gây rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng chức năng lọc của thận. Uống không đủ nước và thói quen nhịn tiểu thường xuyên dễ gây nhiễm trùng đường tiết niệu, có thể dẫn đến suy thận. Căng thẳng kéo dài cũng tác động tiêu cực đến huyết áp và đường huyết, từ đó gây tổn thương cầu thận.

Chế độ ăn uống mất cân đối: Ăn quá mặn làm tăng huyết áp và gây tổn thương mạch máu thận. Ăn nhiều đồ ngọt dẫn đến béo phì và tiểu đường. Theo các nghiên cứu, những người tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn có nguy cơ mắc bệnh thận cao hơn do hàm lượng muối, đường và phụ gia cao.

Các dấu hiệu nhận biết bệnh thận mạn

Bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính có thể không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào nếu bạn bị bệnh ở giai đoạn đầu. Hầu hết các bệnh nhân không nhận thấy bất cứ có triệu chứng nào khi bệnh ở giai đoạn đầu. Điều này rất nguy hiểm, vì thận có thể tổn thương một cách nghiêm trọng mà bạn không thể nhận ra.

Một số triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính như:

• Bị nôn hoặc thường xuyên cảm thấy buồn nôn
• Đi tiểu thường xuyên hơn bình thường, hoặc ít hơn bình thường
• Lúc nào cũng cảm thấy mệt mỏi hoặc khó thở
• Không cảm thấy hứng thú trong ăn uống
• Bị chuột rút, co giật cơ bắp
• Da khô và ngứa, tình trạng ngứa kéo dài
• Ngủ kém
• Sụt cân không có lý do rõ ràng
• Mệt mỏi và trở nên yếu đuối
• Tinh thần ủ rũ, không có sức sống
• Sưng bàn chân và mắt cá chân
• Đau ngực, nếu các chất lỏng tích tụ xung quanh các niêm mạc của tim
• Khó thở, nếu chất lỏng tích tụ trong phổi
• Huyết áp cao (tăng huyết áp) khó kiểm soát

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh thận thường không đặc hiệu, có nghĩa là các dấu hiệu này cũng có thể được gây ra bởi các bệnh khác. Bởi vì thận của bạn có khả năng thích ứng cao và có thể bù cho chức năng bị mất, các dấu hiệu và triệu chứng có thể không xuất hiện cho đến khi xảy ra thận bị tổn thương không thể phục hồi.

Các chuyên gia lưu ý, một đứa trẻ bị bệnh thận mãn tính cũng có thể cảm thấy mệt mỏi và buồn ngủ hơn bình thường, ít thèm ăn hơn bình thường và không phát triển như mong đợi.

Đặc biệt, nếu có nguy cơ bị huyết áp cao hoặc tiểu đường, hoặc nếu gia đình có người bị bệnh thận mãn tính, thì nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Điều này rất quan trọng để giúp thận của bạn hoạt động một cách tốt có thể.

Nguyễn Phượng