50 triệu người rơi vào 'cơn khát' chưa từng có sau hơn 3 thập kỷ, một cường quốc dầu mỏ đang phải đi mua xăng do chính mình sản xuất
Nga đang chuẩn bị nhận một lô xăng từ Ấn Độ, trong bối cảnh nước này buộc phải tìm nguồn cung từ bên ngoài.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler, một tàu chở khoảng 42.000 tấn xăng xuất phát từ nhà máy lọc dầu Vadinar của Ấn Độ dự kiến cập cảng Beloye More, miền bắc Nga, vào cuối tuần này. Đây được xem là một trong những lô xăng nhập khẩu lớn nhất kể từ khi khủng hoảng nhiên liệu bùng phát.
Diễn biến này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tại Nga. Các cuộc tập kích liên tiếp từ Ukraine đã khiến công suất lọc dầu nội địa của nước này giảm khoảng 40%, buộc một trong những quốc gia xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới phải quay sang nhập khẩu xăng để bù đắp thiếu hụt.
Tình trạng khan hiếm đã lan rộng trên toàn quốc. Nhiều khu vực tại Nga trong tháng này đã áp dụng hạn chế bán xăng theo đầu người, khi người dân phải xếp hàng hàng giờ, thậm chí hàng ngày, để đổ nhiên liệu. Ước tính có khoảng 50 triệu người bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng, mức nghiêm trọng nhất kể từ sau khi Liên Xô tan rã.
Chính phủ Nga đã chính thức công bố kế hoạch nhập khẩu nhiên liệu từ cuối tháng 6, khi các hàng dài xe bắt đầu xuất hiện tại các cây xăng. Lô hàng từ Ấn Độ lần này được vận chuyển theo hành trình phức tạp, ban đầu được bốc lên tàu Agni tại cảng Vadinar ngày 18/6, sau đó chuyển toàn bộ sang tàu Garnet ngoài khơi Damietta (Ai Cập) vào ngày 6/7 trước khi tiếp tục hành trình đến Nga.
Điều đáng chú ý là nhà máy Vadinar thuộc sở hữu của Nayara Energy, doanh nghiệp mà tập đoàn dầu khí quốc doanh Nga Rosneft nắm giữ 49% cổ phần. Theo dữ liệu của Kpler, hơn 90% dầu thô được chế biến tại đây trong năm 2026 có nguồn gốc từ Nga, tạo nên nghịch lý khi dầu Nga được xuất khẩu sang Ấn Độ, tinh chế, rồi lại quay trở về Nga dưới dạng xăng.
Nayara Energy khẳng định không trực tiếp bán nhiên liệu cho Nga và cho biết vẫn tập trung phục vụ thị trường nội địa Ấn Độ. Tuy nhiên, các dữ liệu vận tải cho thấy dòng chảy nhiên liệu gián tiếp vẫn đang diễn ra.
Theo Reuters, ít nhất 60.000 tấn xăng đã được vận chuyển từ Ấn Độ sang Nga trong thời gian gần đây, tương đương khoảng 60% nhu cầu tiêu thụ xăng mỗi ngày của nước này. Ngoài Ấn Độ, Belarus, quốc gia có hệ thống lọc dầu phụ thuộc vào dầu thô Nga, cũng đã tăng mạnh xuất khẩu xăng sang Moscow. Trong tháng 6, Belarus bán sang Nga khoảng 184.000 tấn xăng, gấp 3 lần so với tháng trước và cao gấp hơn 180 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak đã xác nhận việc bắt đầu nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ từ ngày 8/7. Trong khi đó, Tổng thống Vladimir Putin thừa nhận có “khó khăn” về nhiên liệu, nhưng cho rằng đây chỉ là vấn đề tạm thời và không làm thay đổi xu hướng chung của nền kinh tế.
Các biện pháp khẩn cấp của chính phủ, bao gồm nhập khẩu, nới lỏng tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu và điều chỉnh logistics, đã phần nào giúp giảm áp lực tại các thành phố lớn như Moscow và St Petersburg. Giá xăng tại nhiều trạm tư nhân cũng tăng lên gần ngang mức châu Âu, góp phần kìm hãm nhu cầu.
Tuy nhiên, tình hình vẫn chưa đồng đều giữa các khu vực. Tại các thành phố như Astrakhan, Lipetsk hay Voronezh, các hàng xe dài hơn 50-100 chiếc vẫn xuất hiện thường xuyên. Ở Ulyanovsk, tình trạng thậm chí còn xấu đi do nguồn cung bị điều chuyển sang các khu vực ưu tiên.
Theo FT