4 năm dùng tài liệu giả kiện Amazon đòi 840 triệu USD: Gilimex thất bại hoàn toàn, lợi nhuận còn 1/10, cổ phiếu mất 80%
Tòa quyết định bác toàn bộ vụ kiện với hiệu lực vĩnh viễn, đồng nghĩa Gilimex không thể tiếp tục khởi kiện Amazon tại tòa án liên bang Mỹ đối với cùng nội dung tranh chấp.
Ngày 9/7/2026, Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York (Mỹ) chấp thuận đề nghị áp dụng chế tài của Amazon.com Services LLC (Amazon), đồng thời bác toàn bộ đơn kiện của CTCP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (HoSE: GIL - Gilimex) với hiệu lực vĩnh viễn.
Bên cạnh đó, Tòa cho phép Amazon yêu cầu Gilimex hoàn trả các khoản phí luật sư và chi phí tố tụng phát sinh trong quá trình điều tra, chứng minh hành vi gian lận. Trong khi đó, đề nghị của Gilimex yêu cầu áp dụng chế tài đối với Amazon cũng bị bác.
Từ tranh chấp hợp tác đến vụ kiện 840 triệu USD
Nguồn cơn vụ việc bắt đầu từ cuối năm 2022, khi Gilimex khởi kiện Amazon sau khi tập đoàn thương mại điện tử Mỹ cắt giảm đơn hàng và chấm dứt hợp tác với nhiều nhà cung cấp trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng hạ nhiệt.
Theo Gilimex, doanh nghiệp đã đầu tư mở rộng nhà máy, tuyển thêm lao động và mua lượng lớn nguyên vật liệu dựa trên các dự báo nhu cầu và kế hoạch đặt hàng từ Amazon. Khi Amazon bất ngờ thu hẹp đơn hàng, Gilimex cho rằng mình phải gánh lượng tồn kho lớn, công suất dư thừa và nhiều chi phí phát sinh.
Trong đơn kiện sửa đổi, Gilimex yêu cầu Amazon bồi thường khoảng 840 triệu USD. Riêng khoản bồi thường gần 69 triệu USD liên quan đến nguyên vật liệu đã mua để phục vụ các đơn hàng của Amazon nhưng không còn khả năng sử dụng hoặc hoàn trả cho nhà cung cấp trở thành trọng tâm của toàn bộ quá trình tố tụng.
Hơn 90 tài liệu bị xác định là giả
Trong giai đoạn thu thập chứng cứ, Amazon yêu cầu Gilimex cung cấp các tài liệu chứng minh thiệt hại, bao gồm hợp đồng, đơn đặt hàng, hóa đơn, chứng từ kế toán và các tài liệu liên quan.
Qua giám định dữ liệu điện tử, Amazon phát hiện nhiều tài liệu được tạo chỉ vài ngày trước khi giao nộp cho Tòa, thay vì được lập tại thời điểm phát sinh giao dịch như Gilimex trình bày. Nhiều tài liệu được xuất trực tiếp từ các tệp Excel sang PDF thông qua chức năng "Print to PDF", trong khi các tệp Excel gốc không được cung cấp để đối chiếu.
Bước ngoặt của vụ kiện xuất hiện vào cuối năm 2023 khi Gilimex bất ngờ nộp một đơn đặt hàng đề ngày 18/11/2021 với giá trị khoảng 69 triệu USD, được cho là ký với Blazemax Hong Kong Limited. Doanh nghiệp khẳng định đây là chứng cứ quan trọng nhất để chứng minh đã đặt mua lượng lớn nguyên vật liệu phục vụ Amazon.
Tuy nhiên, Amazon cho rằng tài liệu này xuất hiện quá muộn và không hề được nhắc đến trong hơn 68.000 tài liệu Gilimex đã giao nộp trước đó. Ngay cả Chủ tịch HĐQT Gilimex trong quá trình lấy lời khai cũng không đề cập đến Blazemax hay đơn đặt hàng này.
Ban đầu, Gilimex khẳng định toàn bộ tài liệu đều là bản gốc có chữ ký và con dấu hợp lệ. Sau khi Amazon đưa ra các kết quả giám định kỹ thuật số và xác minh với các nhà cung cấp, doanh nghiệp thay đổi lập trường, cho biết điều tra nội bộ phát hiện hơn 100 tài liệu bị làm giả, trong đó có hơn 90 tài liệu đã giao nộp cho Amazon.
Gilimex cho rằng người thực hiện hành vi này là một nhân viên bộ phận xuất nhập khẩu, hành động vì mục đích cá nhân và không có chỉ đạo từ ban lãnh đạo. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn khẳng định đơn đặt hàng trị giá 69 triệu USD cùng các biên bản họp với Blazemax là tài liệu xác thực.
Trong phán quyết dài 25 trang, Tòa kết luận Amazon đã chứng minh bằng tiêu chuẩn "chứng cứ rõ ràng và thuyết phục" rằng Gilimex có hành vi gian lận đối với Tòa án.
Thẩm phán cho rằng việc chỉ loại bỏ một phần chứng cứ hoặc bác bỏ một phần yêu cầu khởi kiện là không đủ để khắc phục hậu quả, bởi hành vi gian lận đã làm ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình tố tụng.
Vì vậy, Tòa quyết định bác toàn bộ vụ kiện với hiệu lực vĩnh viễn, đồng nghĩa Gilimex không thể tiếp tục khởi kiện Amazon tại tòa án liên bang Mỹ đối với cùng nội dung tranh chấp.
Gilimex vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026
Năm 2026, Gilimex vẫn xây dựng kế hoạch kinh doanh khá tham vọng cho với mục tiêu doanh thu 1.600 tỷ đồng, tăng 124,2% so với thực hiện năm trước; lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 150 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần mức 36,5 tỷ đồng của năm 2025.
Doanh nghiệp cho biết sẽ tiếp tục tập trung phát triển các ngành hàng truyền thống như hàng gia dụng và thú nhồi bông, đồng thời mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng khu công nghiệp.
Hiện Gilimex đang triển khai hàng loạt dự án gồm KCN Gilimex Huế (460 ha), KCN Gilimex Vĩnh Long (400 ha), KCN Nghĩa Hưng tại Bắc Ninh (148,68 ha) và KCN Thuận Thành III - Phân khu C tại Bắc Ninh (196 ha). Công ty cũng định hướng phát triển thêm các khu công nghiệp tại cả ba miền, kết hợp cung cấp dịch vụ nhà xưởng, kho bãi cho thuê và logistics.
Kết thúc năm 2025, Gilimex ghi nhận doanh thu 713,6 tỷ đồng, hoàn thành gần 60% kế hoạch năm; lợi nhuận sau thuế đạt 36,5 tỷ đồng, tương ứng hơn 24% chỉ tiêu đề ra.
So với thời đỉnh cao, lợi nhuận của Gilimex chỉ còn bằng 1/10.
Kết phiên 10/7, cổ phiếu GIL giảm sàn về giá 10.650 đồng/cp. Vốn hoá thị trường còn hơn 1.000 tỷ đồng. So với vùng đỉnh 5x hồi năm 2022, hiện thị giá GIL đã giảm tới 80% giá trị.
Gilimex được thành lập 1982, hoạt động chính trong lĩnh vực dệt may với các sản phẩm hộp lưu trữ, giỏ đựng đồ gặt, balo, túi xách… làm bằng vải. Những năm trước đây, doanh thu của Gilimex lên tới hàng nghìn tỷ mỗi năm. Tình hình bất ngờ trở nên khó khăn sau khi Gilimex khởi kiện gã khổng lồ thương mại điện tử Amazon Robotics LLC vào cuối năm 2022 do vi phạm cam kết mà hai bên đã thỏa thuận.