4 món "giấu" chất cực độc: KHÔNG có thuốc giải, đun nóng 120 độ C vẫn… KHÔNG ăn thua

Thói quen chủ quan trong ăn uống kết hợp với tâm lý tiếc rẻ thực phẩm chính là con đường ngắn nhất dẫn tới các vụ ngộ độc cấp tính nguy hiểm. Nhiều người vẫn đinh ninh chỉ cần đun sôi nấu chín là mọi vi khuẩn hay độc tố trong thực phẩm đều bị tiêu diệt hoàn toàn. Thế nhưng trong thực tế y khoa, có những loại hợp chất độc hại sở hữu khả năng chịu nhiệt cực cao, âm thầm bám sâu trong món ăn quen thuộc mà không cách nào loại bỏ an toàn bằng các phương pháp chế biến thông thường.

Đáng lo ngại hơn, đối với những nhóm độc tố này, y học hiện đại vẫn chưa có thuốc giải đặc hiệu, mọi thao tác điều trị chủ yếu phụ thuộc vào việc cấp cứu kịp thời và duy trì chức năng sống cho bệnh nhân. Dưới đây là 4 nhóm thực phẩm và động vật chứa độc tố "liều cao" mà bạn tuyệt đối không được lơ là:

1. Cá nóc

Cá nóc từ lâu đã nổi tiếng là món đặc sản đắt đỏ tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, đằng sau sự hấp dẫn ẩm thực đó lại là một bẫy độc vô cùng tàn khốc nếu quá trình chế biến chỉ xuất hiện dù chỉ một sai sót nhỏ.

Trong gan, buồng trứng và nội tạng của cá nóc có chứa Tetrodotoxin (TTX), một loại độc tố thần kinh cực mạnh. Khi đi vào cơ thể, TTX lập tức làm chập cháy và khóa cứng hệ thống "công tắc" truyền tin trên các dây thần kinh, khiến toàn bộ đường truyền tín hiệu chỉ đạo từ não bộ đến hệ cơ bắp bị cắt đứt hoàn toàn.

Nạn nhân nhiễm độc ban đầu sẽ thấy tê râm ran ở môi, lưỡi, sau đó nhanh chóng lan ra các ngón tay, ngón chân kèm cảm giác nôn nao, chóng mặt. Chỉ trong thời gian ngắn, tình trạng tiến triển thành liệt toàn thân, liệt cơ hô hấp và đưa người bệnh vào trạng thái suy hô hấp cấp.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), Tetrodotoxin hoàn toàn không bị phân hủy hay mất tác dụng bởi các phương pháp nấu nướng thông thường như đun sôi, ngâm muối, hun khói hay đóng hộp. Do chưa có thuốc giải đặc hiệu, việc cứu sống nạn nhân hoàn toàn phụ thuộc vào thời gian đưa đến bệnh viện để can thiệp đặt ống nội khí quản và hỗ trợ thở máy kịp thời.

2. Bạch tuộc đốm xanh

Tuy sở hữu kích thước khiêm tốn với những vòng xanh dạ quang bắt mắt, bạch tuộc đốm xanh lại nằm trong danh sách những sinh vật biển nguy hiểm bậc nhất đại dương.

Độc tố Tetrodotoxin tập trung với lượng lớn trong tuyến nước bọt của loài này, có thể xâm nhập vào cơ thể qua vết cắn trực tiếp hoặc khi vô tình chế biến, ăn phải hải sản bị nhiễm độc. Điểm ma quái nằm ở chỗ độc tố này không gây cảm giác đau đớn dữ dội tức thì, khiến người ăn hoặc người tiếp xúc dễ chủ quan bỏ qua.

Chỉ sau ít phút, độc tố ngấm nhanh vào tuần hoàn, gây tê liệt cơ nuốt, mất giọng nói và làm ngừng trệ hoàn toàn hoạt động của cơ hoành. Do chưa có thuốc giải đặc hiệu, bất kỳ ai có dấu hiệu nhiễm độc cần lập tức được sơ cứu hô hấp và chuyển cấp tốc tới cơ sở y tế.

Để đảm bảo an toàn, tuyệt đối không bắt giữ, kinh doanh hay biến những sinh vật biển có hoa văn đốm xanh rực rỡ này thành món ăn trên bàn tiệc dưới bất kỳ hình thức nào.

3. Cóc

Nhiều gia đình vẫn truyền tai nhau kinh nghiệm dân gian rằng thịt cóc chứa nhiều dưỡng chất, giúp chữa còi xương và suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ. Thế nhưng thực tế y khoa đã ghi nhận không ít thảm kịch tử vong thương tâm chỉ vì tự ý làm thịt cóc tại nhà.

Chất độc cực mạnh của cóc tập trung ở tuyến da, tuyến mang tai, gan và đặc biệt là trứng cóc có chứa Bufadienolide. Đây là nhóm hợp chất có cấu trúc và cơ chế tấn công trực tiếp vào cơ tim tương tự cơ chế tác động của các glycoside trợ tim liều cao. Khi sơ chế bất cẩn, độc tố dính vào thịt sẽ gây ra các triệu chứng đau bụng dữ dội, nôn mửa, tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim nặng và dẫn tới ngừng tim đột ngột.

Nghiên cứu lâm sàng đăng trên Tạp chí Y khoa uy tín Chest ghi nhận, những trường hợp ngộ độc cóc có biểu hiện tương tự ngộ độc Digoxin và từng có bệnh nhân được cứu sống nhờ điều trị bằng kháng thể kháng Digoxin đặc hiệu. Báo cáo này chứng minh ngộ độc cóc không hoàn toàn là "bó tay", nhưng vẫn là tình trạng cấp cứu đặc biệt nguy hiểm đòi hỏi phải can thiệp tim mạch khẩn cấp trong khung giờ vàng.

4. Lạc, ngô và các loại hạt bị mốc

Một thói quen rất phổ biến của nhiều gia đình là khi thấy lạc, ngô, đậu hay hạt điều bị mốc nhẹ thì thường dùng dao gọt bỏ phần mốc xù bên ngoài rồi đem rang chín hoặc nấu ngô để tiếp tục ăn. Bởi họ nghĩ đây là thực phẩm tốt, vứt đi thì tiếc mà làm sạch rồi thì vô hại.

Tuy nhiên, hành động này ẩn chứa nguy cơ hủy hoại sức khỏe vô cùng tàn khốc. Nấm mốc thuộc chi Aspergillus phát triển trên các loại ngũ cốc bảo quản kém sẽ sản sinh ra Aflatoxin, nhóm độc tố sinh học đã được xếp vào danh sách chất gây ung thư hàng đầu, đặc biệt là ung thư gan.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo rằng, sợi nấm mốc thực chất đã đâm sâu và tiết độc tố lan rộng toàn bộ cấu trúc bên trong hạt chứ không hề chỉ nằm ở lớp màng bề mặt mà mắt thường nhìn thấy. Đặc biệt, Aflatoxin có khả năng chịu nhiệt cực kỳ bền bỉ. Nghiên cứu từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NTP) nhấn mạnh các độc tố nấm mốc này không thể bị phá hủy an toàn thông qua những hình thức đun nấu gia nhiệt thông thường.

Khi phát hiện các loại hạt, ngũ cốc có dấu hiệu bị mốc, chối mùi, đổi màu hay teo tóp, giải pháp an toàn duy nhất là vứt bỏ toàn bộ ngay lập tức. Tuyệt đối không cố gọt rửa hay tận dụng phần còn lại dưới bất kỳ hình thức nào.

Hãy nhớ, nấu chín thực phẩm là nguyên tắc vệ sinh cơ bản, nhưng không phải là "tấm lá chắn toàn năng" trước các loại độc tố tự nhiên và độc tố nấm mốc. Việc trang bị kiến thức nhận biết, loại bỏ ngay thực phẩm nguy cơ và chủ động đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Top 1 Health

Theo Ngọc Ái